Gezin De Geyter

Rusland anders bekeken

Josine Buggenhout

Na een positieve expatervaring in Nigeria, keerden Kim De Geyter en zijn vrouw Hilde Delmote (beiden 38) enkele jaren geleden terug naar België. Totdat het buitenland opnieuw lonkte. Dit keer vertrokken ze als viertal, met dochtertje Félien (5) en zoontje Tilo (4), richting de hoofdstad van Rusland.

“We hebben altijd bewust ervaringen buiten de grenzen opgezocht, met stages en uitwisselingen in het buitenland tijdens onze studie, en dat perspectief wilden we binnen onze job behouden”, vertelt Kim. Wanneer het koppel samen aan de slag gaat bij dezelfde internationale consumptiegoederenproducent, is de mogelijkheid tot expatriatie een belangrijke voorwaarde.

Eerste stop: Nigeria

“Wat me aantrok in Nigeria was het avontuur, het onbekende. We kwamen terecht op een plek waar we alles moesten leren kennen”, deelt Hilde. “Dat soort leven werkt verslavend. Je ervaart alles in het kwadraat omdat je niet weet hoe het leven er geleefd wordt”, vult Kim aan. “En als ingenieur vind ik het interessanter om in het buitenland te werken. Een economie in volle ontwikkeling creëert de mogelijkheid om lokale mensen op te leiden en te coachen. Dat is enorm boeiend.”

Het was voor het koppel dan ook geen gemakkelijke opdracht om na de terugkeer uit Nigeria terug aan het leven in België te wennen. “De eerste maanden waren deprimerend. Het was lastig om af te stappen van de uitdaging. In Nigeria ontdekten we echt dat onze toekomst in het buitenland ligt. Maar na drie jaar Afrika keerden we terug naar België omwille van mijn ouders, die al wat ouder werden.” Kim lastte een sabbatical van enkele maanden in om een huis te bouwen voor zijn ouders. Na het overlijden van zijn moeder in 2016, konden ze echter weer voorzichtig nadenken over een nieuwe pendelopdracht.

Tweede stop: Rusland

Na vijf jaar België was het gezin klaar voor een nieuwe buitenlandse uitdaging. “We wilden terug de grenzen over, maar de belangrijkste voorwaarde was dat de locatie bereikbaar moest zijn met één vlucht vanuit België.” Zelf dacht het koppel nooit aan Rusland als bestemming, maar na een positieve ‘look and see’-trip en door het feit dat Moskou op drieënhalf uur vliegen van België ligt, zei het gezin volmondig ja op de uitzending.

“De schaal van onze nieuwe post vroeg een aanpassing. In Nigeria werkten we in een klein fabriekje, terwijl alles in Rusland op grote schaal gebeurt.” Hilde werkt op de regionale HR-afdeling van het bedrijf in Moskou, terwijl Kim het lokale engineering team en de digitalisatie van het bedrijf overziet in Novomoskovsk, op drie uur rijden van Moskou. Tijdens de week woont Kim dan ook daar, terwijl Hilde en de kinderen in Moskou blijven. Daarom is het weekend heilig voor het gezin. “We houden zo van de expatervaring omdat het je toestaat om als gezinseenheid te leven. De focus ligt op elkaar en dat is verrijkend”, vertelt Hilde.

De anti-schok​

Hilde en Kim zetten zichzelf aanvankelijk schrap voor een verwachte cultuurschok in Moskou, maar dit bleek overbodig. “We ondergingen een anti-schok, waren verbaasd over de internationale mentaliteit in de stad. De echte schok beleefden we eerder door het besef hoe groot het vooroordeel van Belgen, of West-Europeanen in het algemeen, tegenover Oost-Europa blijft. We hebben nog het ijzeren gordijn voor ogen, maar de vooruitgang wordt hier net sterk nagestreefd. Fascinatie voor wetenschap, discipline en werkethiek, dat is waar het Rusland dat wij ontdekten voor staat”, getuigt Kim.

Hilde ziet vanuit haar werkomgeving ook andere aspecten van de Russische mentaliteit. “Werknemers zijn erg respectvol tegenover hun bazen. Ze komen daardoor zelden zelf met ideeën, want ze rekenen op de hiërarchie. Net zoals in Nigeria eigenlijk. Dat is fantastisch binnen een productieomgeving, maar niet zozeer binnen een creatievere sector.” 

Rusland is de voorbije tien jaar erg veranderd. Na de doortocht van de World Cup Football, ligt het land er piekfijn bij. “We zijn echt zondagskinderen. Voor de World Cup was Rusland een grote werf, nu is alles zo netjes. Voor buitenstaanders is Rusland, en Moskou in het bijzonder, erg aangenaam vertoeven. Voor lokale inwoners is het echter niet allemaal rozengeur en maneschijn met vele mensen die vrezen voor het autocratische bestuur.”

Taalbarrière

De meest beduidende barrière die het koppel ervaart, is de taal. Met een ander alfabet, andere naamvallen en concepten die onbekend zijn in West-Europese talen, vraagt de taal heel wat studiewerk. “Het Russisch is een zware dobber, zelfs met onze Russische les. De term ‘moeilijk’ omvat het niet. Gelukkig helpt de technologie enorm. Yandex. Translate, waarmee je webpagina’s kan vertalen, en augmented reality apps zorgen dat je interactief in realtime kan vertalen. De menukaart van een restaurant inscannen en vertalen is daar een levensreddend voorbeeld van”, lacht Kim. 

De Russische bevolking gedraagt zich afwachtend als het op toenadering tot buitenlanders aankomt. “Russen zijn niet onvriendelijk, maar wel zeer gesloten. Onze Russische lerares omschreef het perfect: Russen wantrouwen eerst en hebben tijd nodig om te vertrouwen. Terwijl wij meteen vertrouwen totdat we ontgoocheld worden”, vertelt Hilde. Hoewel het koppel in een internationaal bedrijf werkt, wordt er nog vaak Russisch gesproken. “Russisch spreken als er buitenlanders bij zijn, werkt uitsluitend”, getuigt Hilde. “Tenzij je een woordje Russisch meespreekt”, vult Kim aan. “In Nigeria was het anders, daar was Engels spreken een eer. Hoewel het daar ook om een gesloten gemeenschap ging, hebben we er wel vrienden aan overgehouden. Russische vrienden hebben we echter nog niet gemaakt.”

Kindvriendelijk Rusland​

Een belangrijk voordeel aan leven in Moskou is de kindvriendelijkheid en de verdraagzaamheid tegenover kinderen, wat voor het jonge gezin een erg gewaardeerde bonus is. “Kinderen zijn heilig in Rusland. In restaurants heb je heuse speelzones, waar kinderen volledig hun gang kunnen gaan, terwijl we onlangs de trein naar Frankrijk namen en werden aangekeken op onze kinderen omwille van hun ‘kind zijn’. Een opmerkelijk verschil”, getuigt het koppel.

Félien en Tilo gaan naar een internationale school, waar ze in het Engels leskrijgen en Frans en Russisch volgen. Daarnaast gaan broer en zus ook naar de Nederlandse school. “Het is bijna onvoorstelbaar dat ze zo jong al vier talen hanteren”, verbazen de trotse ouders zich.

Doen en laten

Het gezin woont in Moskou in een expat compound, waar vooral andere expats verblijven. “Maar we proberen de expatbubbel toch te doorprikken, door bijvoorbeeld een Russische nanny aan te nemen.” Het dagelijkse leven verloopt anders in Rusland dan in België. “Alles is 24/7 beschikbaar”, vertelt Hilde, “waardoor het veel eenvoudiger is om leven en werk te combineren. Zeker met twee kleine kinderen. Russen zijn meer dienstgericht. Er is een strenge sociale regelgeving, maar er heerst ook een groot ondernemerschap. Alles is via het internet te bestellen. Het immense internationale voedingsaanbod is een groot pluspunt. Medische specialisten zijn tijdens het weekend beschikbaar. De wereld stopt niet met draaien om 18u ’s avonds.”   

Ook het weer zint het gezin. Door het continentale klimaat maken ze opnieuw kennis met de vier seizoenen, en vooral met een hete zomer en ijskoude winter. “We houden van de sneeuw. Zeker Félien, die zich in het land van Elsa waant”, glimlacht Kim. “Het leven stokt niet wanneer het sneeuwt. De kinderen nemen de slee naar school en Hilde skiet naar het werk.”

Op vlak van mobiliteit is Moskou een typische metropool. Het verkeer zit muurvast en is onvoorspelbaar. De wagen staat stil, maar het ondergronds metronetwerk is stipt en handig in gebruik. Op materieel vlak ontbreekt het gezin dus zeker aan niets. “Wat ik vooral mis, op vlak van persoonlijke vrijheid, is dat we door onze woonst in de afgelegen compound voor een uitstap al meteen een heel dagplan moeten uitstippelen met taxi’s of metro’s en zelden spontaan ergens heen kunnen trekken”, deelt Hilde.

Tips en toekomst

“We hebben intussen twee inzichten opgedaan: eerst was er de confrontatie met onze eigen vooroordelen ten opzichte van Rusland. We waren zo verrast door hoe anders Rusland, of toch Moskou, was dan ons beeld ervan. De veiligheid, het comfort, het Europese aanbod, bleek het tegengestelde van het arme, gure land dat we voor ogen hadden. Moskou is natuurlijk niet het ‘echte’ Rusland. In Novomoskovsk, op drie uur rijden, zie je nog paard en kar. Maar de hoofdstad zelf biedt alles aan wat je van een moderne grootstad verwacht. Het tweede inzicht deed ons beseffen dat West-Europa haar kindvriendelijkheid verloren is. In Rusland kan je als ouder weer opgelucht ademhalen.” 

Wat de toekomst brengt, is nog koffiedikkijken. “Over een volgende locatie beslissen we in dialoog met de kinderen. We plannen ook steeds een sabbatical van enkele maanden in België tussen twee uitzendingen, liefst tijdens de zomermaanden, zodat we opgeladen aan een nieuw avontuur kunnen beginnen.”