MARCEL VAN LANGENHOVE
PORTRET VAN EEN ONGEWONE MAAR BUITENGEWONE SCHEIDSRECHTER

De naam Marcel Van Langenhove zegt je niets ? Even het geheugen opfrissen. Hij was de beste voetbalscheidsrechter van zijn generatie (17 jaar eerste klasse, 14 jaar internationaal), een man die de spelers aanvoelde en die met diplomatie, humor en gevatheid een wedstrijd in rechte banen wist te leiden die in de media dagenlang als broederstrijd werd aangekondigd. Intussen is hij burgemeester van Wemmel, een gemeente met faciliteiten waar de aanpak die hij in het voetbal hanteerde hem ook hier goed van pas komt.

Het voetbal was een stuk van je leven. Heb je er, ondanks de evolutie naar het professionalisme, nog altijd interesse voor?
Marcel Van Langenhove: Het spelletje is veranderd en soms lijkt het eerder schaakbal met pionnen die spelen in functie van de tegenstrever. Maar mijn belangstelling blijft. Ik ben immers bij Anderlecht verantwoordelijk voor de opvang en de begeleiding van de scheidsrechters.

Het geld speelt een (te) belangrijke rol in de sport. Ook het voetbal is daar het voorwerp van.
Van Langenhove: De tijden zijn niet slechter maar anders geworden. Professionalisme betekent geld, sponsoring en grote belangen. Zelfs de Olympische Spelen ontsnappen niet aan deze regel. En denk maar eens aan het tennis waar met miljoenen wordt gegoocheld.
FEELING IS VAN KAPITAAL BELANG

Je was als scheidsrechter bekend om je psychologische en diplomatische aanpak. Was
dat een soort natuurlijke autoriteit, een aangeboren talent ?
Van Langenhove: Eigenlijk een soort feeling, dezelfde feeling waarmee men piano speelt of een zaak leidt of aan politiek doet. Praten betekent voorkomen. Preventief optreden sluit provocatie uit.
Bovendien heb je een imago (denk maar eens aan de indringende ogen en het kale hoofd van de Italiaan Collina of de grijswitte haren van onze landgenoot Ponnet).

 Er zijn in het voetbal belhamels en sportievelingen. Had je dat snel door ? En hoe pakte je ze aan ?
Van Langenhove: Je even testen is bij de spelers algemene regel. Voor scheidsrechters is mensenkennis de belangrijkste norm, een fase voorzien ook, en de rotte appels - want die zijn er - met hun eigen wapens bestrijden, liefst op een ludieke manier. En je moet onmiddellijk ter plekke zijn waar het brandt.

Wellicht zijn bepaalde spelers je bijgebleven omdat ze opvielen door hun fairplay of hun talent.
Van Langenhove: Wat sportiviteit betreft denk ik in de eerste plaats aan Jan Ceulemans en Erwin Vandenbergh. Die brachten rust waar onrust was. Over de meest talentrijke voetballer kan ik me moeilijk uitspreken. Elke generatie is anders. Zo wordt er momenteel sneller en meer gespeeld dan vroeger en wordt er van de spelers meer geëist. Ik denk aan Engeland waar van overwinteren geen sprake is.

Ik kan me voorstellen dat je je tijdens de wedstrijd amuseerde en dat je met plezier inging op een gebaar of een uitroep van een supporter.
Van Langenhove: Dat maakt deel uit van het spelletje en schept een band. De supporter van AA Gent die me toeriep samen een pint te gaan drinken kreeg van mij een instemmend gebaar en de vrouw in Beveren die me het ene jaar de huid volschold kon me het jaar daarop niet missen.

Is er een wedstrijd en een moment die zijn blijven hangen ?
Van Langenhove: Eigenlijk niet, maar wat het meest plezier doet is dat je balvoordeel toekent en dat daaruit een doelpunt volgt.

ZIJN SHEIDSRECHTERS EEN TIKKELTJE GEK?

Scheidsrechters zouden momenteel bijna supermensen moeten zijn. Moet je een tikje gek zijn om eraan te beginnen ?
Van Langenhove: Eigenlijk wel, maar het blijft ook een hobby, gemengd met een dosis idealisme. We hebben echter een hele leerschool doorlopen, van kadetten tot internationale tornooien. Voor de wedstrijd is er spanning, maar die valt weg van zodra de match begint. En geloof me, soms is provinciaal niveau moeilijker dan pakweg Real Madrid - Inter Milaan.

Ik heb het gevoel dat onze clubs hun eigen jeugd te weinig kansen bieden. Ik denk aan jongens als Buffel, Van Damme en Soetaers die in het buitenland openbloeien.
Van Langenhove: Het arrest Bosman heeft alles veranderd. Clubliefde is van een andere eeuw, men verandert van club zoals van trui en jonge spelers zijn niet altijd betaalbaar voor ons.

Je floot een aantal wedstrijden in de Europabeker en op het WK. Toen je - ik neem lukraak een paar voorbeelden - in Griekenland of in Zweden was, kreeg je dan de kans om iets van de stad of de sfeer op te snuiven?
Van Langenhove: Was het Athene, dan nam ik de eerste vlucht om telkens weer de Akropolis te bekijken. Maar de tijd was kort. Het WK was anders en duurde een maand. Zo maakte ik kennis met Saoedi-Arabië, een belevenis vlak voor het uitbreken van de Golfoorlog. Japan viel op door zijn technische vooruitgang, het veiligheidsgevoel en zijn jachtige manier van leven in tegenstelling met Costa Rica waar de warmte heerst die het levensritme trager maakt. In Bahrein floot ik de broederstrijd Irak - Iran. In het land zelf was er geen sprake van fundamentalisme en de wedstrijd zelf verliep sportief, maar op de tribunes was het oorlog. De bekroning van mijn carrière was het WK 90 in Italië, waarbij beelden opduiken van de cultuurstad Firenze en de uiterst strenge veiligheidsmaatregelen door de carabinieri.
WEMMEL, EEN OASE?

Hoe is het samenleven van Vlamingen en Franstaligen in een faciliteitengemeente ? Is de rol van burgemeester in Wemmel moeilijker dan die van scheidsrechter in Sint - Truiden ?
Van Langenhove: Tussen de mensen zelf zijn er geen problemen. Het wordt alleen moeilijk als er spelletjes gespeeld worden. Dan kan ik terugvallen op mijn aanpak als scheidsrechter. Er moet immers consensus zijn. Maar net als in het voetbal zijn regels van belang. En ging het vroeger om een strafschop, dan gaat het nu om centen, om normen en vooral om mensen. Maar we blijven een Vlaamse gemeente die bv. politioneel is afgestemd op samenwerking met Asse, Merchtem en Opwijk.

Het snorretje van Marcel Van Langenhove dat hem op het voetbalveld zo herkenbaar maakte is weg, maar zijn hartelijkheid en zijn zin voor humor zijn er nog.

Wouter De Bruyne