GERICHTER AANBOD

Oef, denkt u misschien en terecht want de allereerste berichten over de hervormingsplannen bij RVi waren onheilspellend. De misnoegde reacties van luisteraars wereldwijd bleven dan ook niet uit. VIW legde haar oor te luisteren bij Wim Jansen, nethoofd van het oude en het nieuwe RVi, die mij onmiddellijk het nieuwe programmaboekje overhandigt. “Het mag duidelijk zijn dat we na 27 maart even aanwezig zullen zijn als voor 27 maart. Wereldwijd zullen we onze dekking zelfs uitbreiden, alleen op een andere manier. Waar een groot percentage van onze activiteiten tot op heden te maken had met kortegolfuitzendingen, zullen deze sterk inkrimpen. Wij zullen met de kortegolf enkel nog het Middellandse Zeegebied bedienen omdat zich daar de meeste Vlaamse toeristen en overwinteraars bevinden. De satellietontvangst daarentegen wordt in die mate uitgebreid dat niet alleen Europa, Australië en Nieuw-Zeeland maar ook Noord- en Zuid-Amerika, zuidelijk-Afrika en grote delen van Azië aan het bereik zullen toegevoegd worden. 24 op 24 zullen eigen programma’s en een ruime selectie uit het aanbod van de VRT-radio te beluisteren zijn op twee kanalen. RVi 1 richt zich meer op informatie en zal vooral Radio 1-programma’s overnemen terwijl het tweede net zich voornamelijk met Radio 2- en Donna-programma’s zal vullen.”

DE ROOTS VERLATEN

Wie valt er dan uit de boot? Het zijn vooral de mensen in Centraal-Afrika die het moeilijker zullen hebben om de radiozender te beluisteren. “Ik vind dat erg sneu voor deze mensen maar eerlijkheidshalve moeten we daarbij zeggen dat dit niet over zo verschrikkelijk veel mensen meer gaat. In Centraal-Afrika gaat het om circa 3.000 landgenoten, waarvan een groot aantal in de steden verblijft en dus relatief makkelijk toegang heeft tot moderne communicatiemiddelen. Het is een afweging van kosten en baten. Kortegolf uitzenden is een heel dure en energieverslindende operatie om het signaal duizenden kilometers ver te krijgen. Het aantal mensen dat er in afgelegen gebieden mee bereikt wordt is klein, en neemt bij elk conflict in het gebied nog af. Ik geef me er rekenschap van dat mensen die diep in de brousse zitten graag contact met het thuisland willen behouden, maar ik vrees dat de beslissing onomkeerbaar is”, bekent Jansen. De tijden zijn veranderd. De kortegolfradio is in ons land ontstaan begin jaren ’30 als verbinding met het toenmalige Leopoldstad in Congo, en heeft in de hele wereld een hoogtepunt gekend in de jaren ’50-’60, met de propaganda- en informatie-oorlog tussen Oost en West. De val van het IJzeren Gordijn en de vrijere stroom van communicatie heeft dat plaatje grondig veranderd, en daarbij komt nog dat satellietradio en –tv maar vooral internet de communicatiewereld grondig door elkaar hebben geschud. Ten nadele van die klassieke kortegolf…

MINDER TALEN EN EEN KLEINERE REDACTIE

De stem van Vlaanderen zal na Pasen nog wel weerklinken over praktisch de hele wereld maar niet iedereen zal deze stem nog verstaan. “De Vlaamse wereldomroep zal enkel nog uitzenden in het Nederlands. De uitzendingen in het Engels, Frans en Duits worden immers afgeschaft. Vanaf 29 maart brengen die drie redacties wel nieuwsberichten en gedegen achtergrondinformatie voor een anderstalig publiek via de website vrtnieuws.net of via rvi.be. Er blijven slechts enkele korte Engelstalige nieuwsbulletins over”, aldus het nethoofd Jansen. Voorts wordt ook de redactie ingekrompen. Van een veertigtal medewerkers blijft er slechts een goed dozijn over. “De gereduceerde redactie zal zich concentreren op die zaken die in Vlaanderen gebeuren en waarvan wij veronderstellen dat ze interessant zijn voor mensen in het buitenland. Dit sluit niet uit dat er nog buitenlandse activiteiten zullen zijn in samenwerking met Vlamingen in de Wereld, Export Vlaanderen of vergelijkbare instanties. Maar dat zal wel een stuk minder zijn dan tot op heden het geval was.”

RVI.BE IN EEN NIEUW KLEEDJE

Meer met minder betekent natuurlijk meer dan inkrimpen en nieuwe continenten aanboren. Als multimedia-organisatie zal RVi haar aanwezigheid op het internet uitbreiden. “Naast de items van vrtnieuws.net zal de redactie bijdragen brengen die specifiek gericht zijn op de Vlaming in het buitenland. Daarenboven komt er ook een gebruiksvriendelijker forum en wordt de mogelijkheid om radioprogramma’s livestream te volgen of ze achteraf on demand te beluisteren uitgebreid. Mede omdat het internet een heel vluchtig medium is, kunnen we ons momenteel nog niet vastpinnen op het bereik hiervan. Jansen is er niettemin van overtuigd dat de nood aan radio zal blijven bestaan, maar of radio over tien jaar op dezelfde manier zal blijven functioneren als vandaag is voor hem nog maar de vraag. “Er zullen waarschijnlijk heel andere vormen van klankcommunicatie het leven zien. Heeft DRM of Digital Radio Mondiale bijvoorbeeld een toekomst? Dit zou er op neerkomen dat we digitaal uitzenden op kortegolf of middengolf waardoor we de boodschap in een betere kwaliteit maar met inzet van veel minder energie, dus veel goedkoper kunnen uitzenden. Technisch was iedereen erg enthousiast maar het zwakke punt is het gebrek aan goedkope en eenvoudig te hanteren ontvangers. Zolang deze er niet zijn, spreken we over hypothesen, hoewel het project met de Chinezen aan boord en in Europa de RTL-groep zeker potentieel heeft.”

INTERNATIONALE TELEVISIE

Het internationaal radioverhaal zou er dus heel anders kunnen uitzien maar er wordt binnen de overkoepelende omroep VRT toch eerder met de gedachte gespeeld om op vlak van televisie de internationale kaart, al dan niet digitaal, te trekken. Volgens Jansen is het een element dat misschien in de volgende beheersovereenkomst tussen de VRT en de Vlaamse overheid (2006) wordt opgenomen. Momenteel doet Vlaanderen het met BVN, een constructie waarmee de Vlaamse en Nederlandse openbare televisieomroepen televisieprogramma’s aanbieden voor Nederlandstaligen in het buitenland. Jansen denkt niet dat een eigen internationaal satellietkanaal voor de VRT, naast die deelname in BVN, een prioriteit is, maar vindt het zelf verre van een gekke piste. Wordt ongetwijfeld vervolgd...

Koen Van der Schaeghe