Patrick Rottiers | Vlaamse vis in Pacifische Wateren | Vlamingen in de Wereld | Het enige tijdschrift voor landgenoten in het buitenland

”Nieuw-Zeeland is zeker géén paradijs op aarde”, verklaart culturele nomade Patrick E.J. Rottiers heel nuchter. “Maar het is wel één van de beste compromissen. Sprookjes bestaan, maar je moet ze zelf waarmaken. Je moet je afvragen: ‘Is dit het compromis dat mij het beste aanstaat?’ En voor ons was het dat zeker wel, ja.” In 1999 stonden de internationale verhuistrucks weer voor de deur bij Patrick Rottiers, ditmaal met Nieuw-Zeeland als bestemming. De nu 47-jarige Antwerpenaar - internationaal consulent van beroep, germanist van opleiding en muziekliefhebber van inborst - had er toen al een mooie internationale carrière opzitten. Vandaag staat hij aan het hoofd van PROConsulting International, zijn eigen onderneming die focust op het internationaliseren van ondernemingen en de coaching van managementteams.

EEN OPENBARING

Nieuw-Zeeland bestaat uit vele eilanden waarvan het Noord- en Zuid-eiland de belangrijkste landmassa’s zijn. Patrick Rottiers beleeft een jolly good time in de provincie Canterbury, gelegen aan de oostkust van het Zuid-eiland. Hij werkt nu misschien wel in de leukste stad van het land, Christchurch. “Ik had oorspronkelijk een werkaanbieding voor Sydney, Australië en Auckland, Nieuw-Zeeland, maar het Zuid-eiland had mijn hart gestolen tijdens eerdere professionele reizen naar het land. Beide leken maar halfweg tussen de grootsteden in het noordelijke halfrond en de droom van Nieuw-Zeeland die zich had gevormd tijdens bezoeken gedurende zo’n 17 jaar. In Christchurch beleef je het échte Nieuw-Zeeland. Met de spectaculaire Nieuw-Zeelandse Alpen aan de ene kant en de grootste (Pacific) Oceaan aan de andere kant.”
Het was een weloverwogen stap?
copyright Patrick Rottiers Patrick Rottiers: Zeer zeker. Wij hadden niets met de klassieke verhuisdiscours als ‘we hebben genoeg van de drukte’ of ‘we willen ver weg van alles’. Bij ons waren de professionele opportuniteiten en de sociale cultuur minstens even belangrijk als het eldorado-aspect van Nieuw-Zeeland. Het land deed het al verschillende jaren erg goed op economisch vlak en Canterbury was dan nog eens dé grote trekker. De regio speelt de laatste vijf jaar alle pannen van het dak. De grootste groei manifesteert zich dan nog in de hightech, de sector waarin ik het meeste werk. Niet als unieke keuze hoor, maar gegroeid. Ik heb altijd een band gehad met technologische ontwikkeling. Als zeventienjarige hield ik me al bezig met de verkoop van audio-visuele apparatuur.
Technologie is niet iets wat men onmiddellijk associeert met Nieuw-Zeeland?
Rottiers: Neen, ik krijg soms ook wel een ironische e-mail met de vraag of ik het nog niet beu ben tussen de schapen… Een erg eenzijdig beeld natuurlijk. Net zoals België in het buitenland vereenzelvigd wordt met bier, wafels, chocolade en Brugge, associeert men Nieuw-Zeeland met Lord of the Rings, lamsvlees, fruit en natuurpracht. Doch, net zoals ik advocaat ben van Vlaanderen in de South-Pacific, pleit ik evenzeer voor een correct beeld van Nieuw-Zeeland in Europa. Christchurch is gewoon een goed voorbeeld van een zeer sterk en bloeiend technologiecentrum, dat daarenboven één en al charme uitstraalt. Volledig achterhaald is het beeld van een kosmopolitisch Auckland omgeven door gesofisticeerde boeren.

TO BOX IN A SUPERIOR CATEGORY
copyright Patrick Rottiers
PROConsulting specialiseert zich in het internationaliseren van bedrijven door het coachen van managementteams en het ontwikkelingen van internationale strategieën. Als Vlaamse kiwi kan hij daarvoor rekenen op een bevoorrechte samenwerking met Flanders Investment & Trade in Brussel en NZ Trade & Enterprise in Nieuw-Zeeland, weet Patrick Rottiers. “Deze laatste stuurt het lokale bedrijfsleven door opleiding, subsidies en advies. Ik werk zowel met individuele bedrijven, als met incubators, zowel met clusters als met economische ontwikkelingsmaatschappijen.” Patrick werkt met zo’n 50-60 bedrijven per jaar en leidt zo’n 30-40 gespecialiseerde opleidingsprogramma’s. Hij is ook auteur en docent in het internationale MBA-programma van de University of Canterbury.
Op uw visitekaartje staat consultant te lezen, een modewoord als u het mij vraagt. Erg veel mensen zijn actief in de consulting, wat houdt de term bij u in?
Patrick Rottiers: Het is inderdaad bijna een generische benaming, maar tegelijk ook een internationaal erkende activiteit en categorie. Concreet hou ik mij bezig met het zogenaamde upskillen of naar een hoger niveau brengen van managementteams met inbegrip van de waardeverhoging van betrokken bedrijven. Doorgaans is dit gelinkt aan het focussen op buitenlandse markten, zodanig dat de bedrijven bij internationale onderhandelingen de best mogelijke handelswaarde krijgen. Het uitgangspunt is allicht niet erg verschillend aan dat in België: klein/flexibel zijn als onderneming is de allerbeste formule op voorwaarde dat je een voldoende goed managementteam hebt om op internationaal respect af te dwingen en een sterk product en/of service hebt.
Recent werd ik gevraagd als consultant in een ontwikkelingsproject om de Waipara-wijnregio te helpen bij hun branding en productontwikkeling. Het is heerlijk werken met deze zeer gedreven en kosmopolitische wijnverbouwers op zoek naar een specifiek segment in de internationale markt. Ook de niche van de ecologische wijnbouw speelt daar in mee. Een typisch Nieuw-Zeelands project met een lokale motor en gesponsord door zowel de regionale ontwikkelingsmaatschappij als de nationale organisatie voor handel en economische ontwikkeling. De betrachting is de beste lokale talenten en internationale experts samen te brengen om de best mogelijke waardebepaling te ontwikkelen.
Inclusief de fierheid om een kleinere speler te zijn? copyright Patrick Rottiers
Rottiers: Ja, die trots om klein én onafhankelijk te zijn tussen de grote broers, dat is voor een belangrijk deel het fundament van being a New Zealander. Voor mij persoonlijk zit de passie in het buitenproportioneel mee-tellen: disproportioneel succesvol zijn en disproportioneel groeien! In Kiwiland noemt men het to punch well above its weight. Ook ons Vlamingen is dat bekend, het uitbouwen en beschermen van onze identiteit, een hele uitdaging die ook Nieuw-Zeeland polariseert: Is het goed om bedrijven/sectoren te verkopen aan buitenlandse eigenaars? Wat zijn de risico’s? De balans in het media-aanbod? Als lokale cultuur word je snel een vazalcultuur.
Een macro-econoom zou zeggen dat men zich die eigenheid niet kan permitteren?
Rottiers: Het kost inderdaad wel wat. Maar moesten de Nieuw-Zeelanders of kiwi’s ooit deel uitmaken van Australië, dan zouden zij het economische belang van Tasmanië hebben, een kleine provincie en heel wat inspraak en zeggenschap verliezen, wat heel moeilijk te slikken valt. Ze willen onafhankelijk blijven en eigen beslissingen nemen. Besluiten soms, tégen de Verenigde Staten en grote buur Australië in.
Ziet u daar een mentale overeenkomst tussen Vlamingen en Nieuw-Zeelanders?
Rottiers: Het is heel typerend ja, beide zijn klein, wat onzeker en verlegen, multicultureel en meertalig. Ze zijn omringd zijn door veel grotere culturen, die vaak erg opdringerig zijn, maar willen toch hun eigen ding blijven doen. Ze zijn allebei trots op zoek naar hun eigen identiteit. Vlamingen en kiwi’s zijn beide sterk gefocust op kwaliteit, engineering en innovatie waar ze een 11 op 10 verdienen. Maar mogelijkerwijze verdienen we echter wel een min drie voor de manier waarop we die kwaliteit marketen. Daar worden wij plots verschrikkelijk bescheiden en marketingschuw. Werk ik met Amerikaanse bedrijven, dan gebeurt het vaker dat het hele businessplan, het financiële luik en de return on investment al becijferd zijn maar dat het product nog maar voor een vijfde afgewerkt is. ‘It’s coming Patrick, don’t worry’, zeggen ze dan. Dat is niet onze stijl. Een product draait soms jaren succesvol bij referentieklanten maar men communiceert dat niet in de markt.

Zou u in Vlaanderen hetzelfde kunnen verwezenlijken als wat u nu in Nieuw-Zeeland realiseert?
Rottiers: Dat weet ik eigenlijk niet. Vaak heb ik het gevoel dat we in Vlaanderen nog iets eigenzinniger zijn. Ik denk dat kiwi’s makkelijker bereid zijn om naar mensen te luisteren terwijl Vlamingen vaker denken het zelf allemaal te weten. Het wij-gevoel in Nieuw-Zeeland is ook groter. Je zit met vier miljoen mensen op twee eilanden, wat maakt dat er vlugger gedacht wordt: of we doen het samen, of we hebben samen niets. Nieuw-Zeelanders zijn ook kritischer voor zichzelf en staan onder druk om het internationaal te maken omdat er geen Europees vangnet is, veel minder sociale zekerheid ook. Hun Ierse en Britse vrienden van het Gemene Best (Nieuw-Zeeland valt onder de Britse kroon, kvds) eten zich rond aan EU-potjes waarvan zij nooit kunnen proeven. Ze moeten het dus beter doen. Het goede nieuws is natuurlijk dat ze dat ook doen. Je moest eens weten hoeveel Nieuw-Zeelandse groenten, fruit en wijn er in de Vlaamse en Europese rekken ligt.

CULTURELE NOMADE

Als we even in de achteruitkijkspiegel kijken, zien we Patrick Rottiers als een tegendraadse tiener, die cello en piano speelde , als 15 jarige een band startte die dan snel een experimentele theatergroep zou worden: Hinuchi. Na zijn opleiding Germaanse filologie ging hij aan de slag bij de toenmalige BRT. De bedrijfswereld en diverse internationale functies in Europa, de VS en Afrika zouden dra volgen. Nadat headhunters hem voor een uitzendbedrijf uit de luchtvaart plukte, verliet de internationale manager Afrika en ging in Europa aan de slag. “Mijn loopbaan is eerder een opeenvolging en samenlopen van omstandigheden, opportuniteiten en accidents de parcours dan een keurig plan. Tijdens mijn laatste Europese job kwam ik in contact met dé grote wereldconcerns en zat professioneel op kruissnelheid.” De nood aan zuurstof, ruimte en intens uv-licht en het groene, romantische land aan de andere kant van de aardbol, dat mijmerde in zijn geest, maakte dat hij Europa verliet en zijn eigen zaak in Nieuw-Zeeland op de rails zette.

Hoe moeilijk is het, wetende dat een werkaanbieding één van de belangrijkste sleutels is om permanent in Nieuw-Zeeland te wonen, om er zelf een zaak op te starten?
Rottiers: Je hoeft maar even naar de gegevens van de Wereldbank te kijken, om te beseffen dat Nieuw-Zeeland plaats één bestrijkt op de lijst van landen waar men het makkelijkst business kan doen. Dat heeft vooral te maken met het beperkte aantal formaliteiten bij het opstarten van een vennootschap. En dan is er de vraag, hoe moeilijk het is voor iemand van overseas om een bedrijf op te richten? Heel simpel, geen enkel probleem. En de volgende vraag: hoe moeilijk is het voor iemand van overseas om een succesvol bedrijf op te zetten? Fundamenteel kent Nieuw-Zeeland een cultuur van immigranten, in de eerste plaats van Angelsaksische afkomst. De deuren staan natuurlijk open voor eenieder die echt iets kan bijdragen aan de economische ontwikkeling. Wie ondernemersbloed heeft, kan het zeker wagen.
Had u uw vorige ervaringen nodig om PROConsulting International vandaag tot een succes te maken?
Rottiers: Zeker wel. Moest ik gewoon als Vlaming naar Nieuw-Zeeland gaan, kan ik onmogelijk doen wat ik nu doe. Ik ken Vlaanderen en in toenemende mate ook Nieuw-Zeeland maar dat zou niet voldoende zijn. Ik heb in mijn internationale carrière in zoveel culturen en sectoren gewerkt dat je echt van internationaal kan spreken, wat mij de expertise oplevert om bedrijven te stimuleren in die globale markteconomie.
Wat bereikt u daar concreet mee?
Rottiers: Het helpt om op een organische manier mensen van verschillende culturen samen te brengen in een doelgericht en productief verband. Ik vind het daarom ook heerlijk dat mijn MBA-publiek naast Nieuw-Zeelanders ook uit Japanse, Chinese, Russische en Indische studenten bestaat, wat een boeiende groep is om International Contract Negotiation te doceren.

Koen Van der Schaeghe