VIW-MINISTER AAN HET WOORD VLAANDEREN & HAAR EXPATS HEBBEN EEN AFFAIRE PATRICIA CEYSENS DUWT DE WERELDPOORTEN OPEN ”Expats zijn een visitekaartje voor Vlaanderen. Elk contact dat zij in hun nieuw thuisland hebben, bepaalt mee het beeld van Vlaanderen. Een waarde die wij heel hoog moeten inschatten. Hoeveel campagnes wij vanuit Vlaanderen naar het buitenland ook mogen opzetten, als deze niet stroken met de intermenselijke contacten tussen onze expats en lokale bevolking, dan hebben zij weinig kans op slagen.” Minister Patricia Ceysens, antwoordend op onze vraag wat u, lezer, als Vlaming in het buitenland kan betekenen voor Vlaanderen. Patricia Ceysens schrok er zelf van toen zij begin juni onverwacht als nieuwe Vlaamse minister van Economie, Buitenlandse Betrekkingen, Buitenlandse Handel en E-government naar voren werd geschoven. Voor de gedreven moeder van drie kinderen is het ministerschap haar vierde en meest verrassende baby. Het heet dat politici groeien in hun functie en zich daar uiteindelijk ook mee vereenzelvigen. Voor de minister van Buitenlands Beleid en in casu Vlamingen in de Wereld (VIW) is dit alvast geen slechte eigenschap. Hoe kan men immers een degelijk beleid voeren zonder zich – op regelmatige basis - in de plaats te stellen van expats en/of emigranten. Inlevingsvermogen dus. Voor VIW lonkte de minister alvast even over de grenzen en haar visie bleek niet onaardig. Doch, waar in het verleden het Vlaamse expat-netwerk vooral werd gezien als middel ter bevordering van het Vlaamse imago, zou het mooi zijn als de Vlaamse overheid in de toekomst een tweerichtingsbeleid zou voeren. Een kruisbestuiving als het ware waarmee de overheid zich verbindt tot het onderhouden van contacten met landgenoten in het buitenland met VIW als tussenschakel. AAN CREATIVITEIT GEEN GEBREK Mevrouw Ceysens, hoe kan u als minister een ambassadrice voor Vlaanderen zijn? Patricia Ceysens: Door Vlaanderen als creatieve en inventieve regio bekend te maken. Dat is onze uitdaging. Onze universitaire onderzoekscentra, onze hoogtechnologische digitale ontwikkeling, onze mode –en muziekbusiness,… mogen niet langer achter gesloten deuren blijven. De poorten moeten open. Inzake perceptie naar de buitenwereld hebben wij nog heel wat werk om ons te laten zien als een moderne, toekomstgerichte, open en verdraagzame regio. Binnen het Buitenlands Beleid hebben wij hiervoor eigen vertegenwoordigers. Daarenboven bieden jullie (VIW) heel wat mogelijkheden met wereldwijde contacten. Wij moeten het hebben van onze talentrijke mensen. Hun knowhow is onze economische grondstof en testament voor de toekomst. Ik kan mij voorstellen dat ook de Vlaamse Huizen in het buitenland passen in dit plaatje? Ceysens: Het samenbrengen van diverse diensten werkt inderdaad versterkend. Samenwerking bevordert de concurrentie –en exportpositie van onze ondernemingen. De Vlaamse vertegenwoordigingen zijn een belangrijk uithangbord. Waar we de diverse Vlaamse diensten konden groeperen in een echt Flanders House, is dit ook gebeurd. Het is nu aan de verschillende departementen om ieder op hun domein en in de voor hun belangrijke landen pionnen te plaatsen. Uitstraling is belangrijk maar dynamiek en inhoud komen op de eerste plaats. Eén van die domeinen die u bedoelt, is het diplomatieke luik. Heeft Vlaanderen als regio behoefte aan diplomaten? Kunnen deze parallel naast de federale diplomatieke posten bestaan zonder elkaar voor de voeten te lopen? Ceysens: Deze verworvenheden zijn een gevolg van onze permanente staatshervorming en in concreto het Lambermont-akkoord. Ik vind dat als je als gewest of gemeenschap bevoegdheden hebt, je deze ook consequent moet waarmaken. Ik ben overtuigd dat Vlaanderen waar het kan zijn eigen belangen moet verdedigen. Gewoon al omdat wij een andere visie hebben op bepaalde problemen dan onze Waalse vrienden. Dat onderscheid vormde vroeger en ook vandaag nog de brandstof voor een legitieme vraag naar meer autonomie. FORUM ZONDER GRENZEN Het Finse Expatriate Parliament is een forum waar Finnen in het buitenland elkaar treffen en waar zij specifieke onderwerpen bespreken die hen als uitgewekenen aanbelangen. Acht u een dergelijk initiatief ook in Vlaanderen mogelijk? Ceysens: Het Fins voorbeeld is heel leuk. Maar veel is uiteraard afhankelijk van de vraag vanuit het buitenland. Het idee moet groeien vanuit de uitgewekenen zelf. Op kleinere schaal bestaat dit reeds op locaties waar heel wat landgenoten verblijven. Óf rond de traditionele ambassadewerking óf informeel in clubs en verenigingen. Maar als voogdijminister kan u uw steentje bijdragen? Ceysens: Ik juich dergelijke initiatieven toe maar het is niet iets wat je van bovenaf beleidsmatig kan opleggen. Ik wil kijken in welke vorm zich dat aanbiedt en wat wij als overheid daarvoor kunnen betekenen. Het moet vanuit de buitenlandse gemeenschap opborrelen, anders is de kans op mislukken groot. Hoewel het niet tot de Vlaamse maar de federale bevoegdheid hoort, wil ik toch graag uw mening kennen omtrent de dubbele nationaliteit. Voor duizenden landgenoten in het buitenland is dat een heet hangijzer. Net zoals de deelname aan de komende Vlaamse verkiezingen dat is. Ceysens: Ik ben zeker een voorstander omdat men op die manier de verbondenheid met ons land behoudt. Als iemand verplicht wordt tot kiezen, is het erg jammer dat men dan meestal zijn Belgische nationaliteit moet opgeven. Anno 2003, wanneer iedereen het heeft over mondialisering, kan men in wezen toch niets hebben tegen mensen die meerdere nationaliteiten aannemen en zich op die manier verbonden weten met meerdere plaatsen op deze wereld. Ik vind het enkel een verrijking. Ook inzake de deelname aan de Vlaamse verkiezingen ben ik een absolute voorstander. Hoewel dit een federale bevoegdheid is, zal ik hiervoor blijven ijveren. CLOSE UP VIW Mevrouw de minister, u neemt het mij waarschijnlijk niet kwalijk dat ik van de gelegenheid gebruik maak om te vragen welke rol u in de toekomst voor onze Stichting ziet weggelegd? Foto: Minister Patricia Ceysens (tweede van rechts) in gesprek met VIW-directeur Lidi Van Gool (links) tijdens de opening van Flanders House in Londen eerder dit jaar. Ceysens: Jullie bereiken de eerder vernoemde visitekaartjes in groten getale. Net zoals wij hen zeer hoog moeten inschatten, moeten wij de door jullie geboden inspiratie en ondersteuning ook die waarde geven. VIW heeft daarenboven als organisatie een belangrijke brug- en antennefunctie tussen wat er in Vlaanderen gebeurt en waar onze mensen ver van huis nood aan hebben. De groeiende en specifieke behoeften van kleine Vlaamse gemeenschappen op verre locaties kunnen door jullie op onze agenda gebracht worden. Tenslotte is er nog de informatiefunctie waardoor landgenoten op de hoogte blijven van nieuws en evoluties in Vlaanderen en bij lotgenoten elders in de wereld. Eén van uw eerste beleidsdaden was de behandeling van ons contract met de overheid. Daarin staat dat wij ons in de toekomst ook dienen te richten op buitenlandse Vlamingen in het buitenland, met andere woorden buitenlandse studenten die hier studeerden. Hoe kunnen zij bijdragen tot het imago van Vlaanderen? Ceysens: Deze (vroegere) studenten zijn enorm belangrijk omdat zij Vlaanderen gekend hebben van binnenuit. En in tegenstelling tot Vlaamse expats hebben zij het vermogen om bij hun terugkeer vlugger en dieper in buitenlandse gemeenschappen in te dringen. Zij kunnen er enthousiast getuigen over hun ervaringen in Vlaanderen. Dat is belangrijk omdat er vanuit Vlaanderen heel wat in die mensen geïnvesteerd is, waardoor er bij hen ook goodwill aanwezig is. Hier kunnen wij iets leren van de Nederlanders: internationale cursisten die vanuit hun bedrijf bij onze noorderburen een bijscholing volgen, wordt gevraagd naar de visie en plannen binnen hun bedrijf. Die follow-up maakt dat Nederlandse bedrijven vaak op de eerste rij staan voor investeringen. Iets wat bij ons in het verleden miskend en te weinig opgevolgd werd. Zo’n houding biedt ook voor Vlaanderen mogelijkheden en is tevens een investering naar het imago van Vlaanderen in het buitenland. Op die manier zijn studenten en cursisten naast onze Vlaamse expats dé aangewezen personen om Vlaanderen te promoten. Koen Van der Schaeghe