Koen Van Ackere

Van drugsstad tot een voorbeeld voor de wereld: Medellín

afbeelding van Brent Meersman
Brent Meersman

Denkt u bij een hippe en bruisende stad enkel aan steden zoals New York, Tel Aviv, London of Parijs? Tijd om daar verandering in te brengen. Medellín, de stad die door het zachte klimaat bekend staat als ‘de stad van de eeuwige lente’, werd in 2013 verkozen tot meest innovatie stad ter wereld. De tweede grootste stad van Colombia onderging een ware transformatie. Van wat ooit de gevaarlijkste stad ter wereld was tot de meest levende en creatieve stad van Colombia. Medellín vond zichzelf terug uit. Dat ondervindt ook Koen Vanackere, Vlaming in Medellín, aan den lijve.

Verliefd op het eerste gezicht

​Koen Van Ackere besloot om na zijn studies op avontuur te gaan en de wereld te ontdekken. Na reizen naar Thailand en Indië, vertrok hij in 2012 naar Zuid-Amerika. “Ik had wat geld opzij gezet om mijn reisdromen te kunnen verwezenlijken. Ik besloot om helemaal alleen met de rugzak door Zuid-Amerika te trekken. Dat was een persoonlijke uitdaging, maar het werd een prachtige ervaring. Na acht maanden trekken door Peru, Bolivia, Uruguay en Argentinië kwam ik aan in Colombia. Op zich geen vanzelfsprekende keuze. Colombia heeft immers geen al te goede reputatie.” Volledig onterecht bleek later. Koen werd verliefd op het land en zijn inwoners. Vooral Medellín, zijn huidige woonplaats, viel in de smaak. “Ik viel als een blok voor Medellín. De stad, de mensen, de cultuur, de infrastructuur, de mogelijkheden… Toen ik na mijn reis terug in België kwam, kon ik er niet meer aarden. Het reizen had iets in me los gemaakt. In 2014 emigreerde ik definitief naar Medellín.”

Kunst en cultuur voor het grote publiek

De uitspraak dat Medellín de gevaarlijkste stad ter wereld is, dateert al van 1988. Pablo Escobar en zijn kartel hielden de stad toen nog in hun greep. Het drugsgeweld ligt ondertussen al lang in het verleden en de huidige situatie staat in schril contrast met toen. De laatste twintig jaar werd er fors ingezet op veiligheid en stadsontwikkeling. “Er zijn overal openbare bibliotheken, parken, scholen en musea te zien”, getuigt Koen, “niet alleen in de rijkere wijken van Medellín, maar ook in de armere. Kunst en cultuur worden op die manier voor iedereen toegankelijk.” En aan kunst en cultuur is er in Medellín geen gebrek. Fernando Botero, de bekende Colombiaanse kunstenaar uit Medellín, is alomtegenwoordig. De stad is bezaaid met zijn kenmerkende bolvormige beelden.  Het Museo de Arte Moderno (MAMM), het grootste kunstmuseum in Medellín, is gehuisvest in een oude staalfabriek. Opnieuw een sterk staaltje van herontwikkeling. Daarnaast is er praktisch elke week wel een gratis festival. Net zoals in de renaissance, is er na een periode van verval een nieuwe gouden tijd aangebroken voor Medellín. Van drugsstad tot progressieve stad met een voorbeeldfunctie voor de rest van de wereld.

Meer dan koffie alleen

Het hoeft niet gezegd dat de Colombiaanse koffie wereldberoemd is. Colombia is de tweede grootste koffie-exporteur ter wereld, maar desondanks kent het land geen interne koffiecultuur. Dat is in Medellín niet anders. De stadseconomie is dan ook gebaseerd op meer dan koffie alleen. Medellín trekt naast kmo’s en grote bedrijven ook financiële instellingen aan. “Medellín is gekend door zijn ondernemingsdrift”, beaamt Koen. “Iedereen krijgt de ruimte om ondernemend te zijn. Meestal is dat op z’n Amerikaans: lukt het niet? Dan probeer je iets anders! Desondanks de ondernemingsdrift is er echter geen kader om de ondernemers te helpen. Je moet het hier vooral alleen voor elkaar zien te krijgen.” Dat ervoer Koen ook zelf. Hij vertrok destijds naar Colombia met een businessplan voor een waterpark. Maar dat plan viel na een paar maanden in het water. “Ik baseerde mijn businessplan op een bestaand en succesvol idee.  Ik ging op prospectie gedurende een paar maanden, maar het idee bleek om verschillende reden niet haalbaar. Daarna focuste ik op iets totaal anders: cosmeticaproducten. Ik vond een Vlaamse businesspartner in Colombia en samen brachten we ons eigen cosmeticamerk op de markt. Ons eerste product is een nagellakremover die hier nog niet bestond. Een gat in een hele grote markt. Colombiaanse vrouwen hechten immers veel belang aan hun uiterlijk. En gelukkig voor ons besteden ze er veel geld aan.”

Makkelijk je weg vinden

“De inwoners van Medellín zijn nieuwsgierig, open en vriendelijk. Daardoor vond ik relatief snel mijn plaatsje in deze stad. Daarnaast leerde ik op een leuke en onorthodoxe wijze snel Spaans praten: door taxi’s te nemen. Taxichauffeurs praten graag, stellen vragen en doen moeite om een gesprek gaande te houden. Ik maak veelvuldig gebruik van de vele taxi’s in de stad, maar ook van het openbaar vervoer.” Medellín heeft een van de meest geavanceerde transportnetwerken van Zuid-Amerika. Het is mogelijk geworden om snel de verst gelegen wijken van de uitgestrekte stad te bereiken.  “Het metronet bestrijkt de ganse lengte en breedte van de stad. Er is zelfs een kabelbaan die de armere wijken op de heuvelkanten bedient. Vroeger waren die enkel bereikbaar door een busrit van ongeveer drie uur. Nu duurt het ongeveer twintig minuten. De kabelbaan is een voorbeeld van hoe nieuwe infrastructuur een impact heeft op de samenleving hier.”

Meest innovatieve stad ter wereld

In 2013 werd de stad door Citi Bank en de Wall Street Journal verkozen tot “meest innovatieve stad ter wereld”. Medellín mag misschien nog voor veel uitdagingen staan, maar er werden reeds grote stappen voorwaarts gezet. Het openbaar vervoer, de nieuwe infrastructuur, de toegenomen werkgelegenheid en veiligheid, de verbetering van de verschillende burgergemeenschappen,… zijn allemaal kleine stukjes van een veel grotere puzzel. “Medellín heeft me omver geblazen. Ik ben er verliefd op geworden. Ik geloof in het potentieel van deze stad en ik draag de inwoners een warm hart toe. Ze willen het juk van zich afschudden en de wereld doen inzien dat Colombia veel meer is dan het drugsland van weleer.

VIW in Colombia

“Af en toe spreek ik af met andere Belgen die ik heb leren kennen via VIW. Ik vind het belangrijk om contact te hebben met landgenoten. We delen ervaringen met elkaar of komen gewoon eens samen om een pint te drinken. Filip Otten, VIW-vertegenwoordiger in Colombia, organiseert jaarlijks een Sinterklaasfeest. Dat heeft altijd veel succes en de kinderen genieten er echt van. Ik verkleed me elk jaar als Zwarte Piet. Ik vind het leuk om te kunnen helpen.” VIW Colombia organiseert drie tot vier keer per jaar informele samenkomsten, waarop iedereen wordt uitgenodigd die zich beschouwt als ‘een vriend van VIW Colombia’. Ze eren Vlaamse tradities met activiteiten zoals een Sinterklaasfeest of een Paasevent. Op die manier leggen niet enkel de kinderen, maar ook de ouders gemakkelijk contacten met landgenoten. De ‘vrienden van VIW Colombia’ hebben niet alleen hun roots met elkaar gemeen, maar ook hun liefde voor Colombia. Laat dat duidelijk zijn.