Eerder dit jaar, bij het krieken van de lente, vertoefde Joe Binard een viertal dagen in zijn vaderland België. Als alumnus stelde hij op uitnodiging van de Leuvense universiteit de uitvinding van zijn blaassensor voor. De sensor reageert op het uitzetten of inkrimpen van de blaas en geeft signalen en aanwijzingen aan patiënten die onvoldoende in staat zijn om zelf wijzigingen of drukverschillen in de blaas waar te nemen. De sensor kan in de toekomst onnodige prostaatoperaties vermijden en voor verlamden een welgekomen hulp bieden.

Een opmerkelijk, pretentieloos en aimabel man, die Binard. Geboren in 1934, afgestudeerd als geneesheer aan de Leuvense universiteit, stage gelopen in Pittsburgh, teruggeroepen naar België om de legerdienst te vervullen, gebruik maken van zijn verblijf in België om zich te specialiseren in de urologie en aansluitend nog een extra opleiding volgen in Danville, Virginia. Zijn internationale levensloop gaat daarmee echt van start.
Tussen ’65 en ’75 combineerde hij zijn baan als uroloog in de Manitowoc Clinic (Wisconsin) met een actieve carrière als reserve in het Amerikaanse leger. In West-Europa klinkt dit vreemd in de oren maar over de grote plas is het doodnormaal dat men naast een civiel ook een militair leven leidt. Binard trad toe als vrijwilliger bij de reserves, werd er flight surgeon of copiloot en schopte het tot kapitein van de US Navy (gelijk aan kolonel in het reguliere leger). Joe Binard: “De reserves zijn in de VS een actieve groep binnen het leger. Men dient er één weekend per maand en wordt jaarlijks minimum veertien dagen opgeroepen om actief dienst te nemen.” Na tien jaar praktijk mistte Binard de academische omgeving en ging zich interesseren voor de destijds sterk opkomende urodynamica als onderdeel van urologie. “Toen het aanbod kwam om het labo van urodynamica op te richten in Virginia ben ik vetrokken om assistent professor urologie aan de Eastern Virginia Medical School te worden en de leiding te nemen van het nieuwe project. Tegelijkertijd was ik er diensthoofd van het Veterans Hospital in Hampton. Amerika heeft een zeer uitgebreid netwerk van hospitalen voor ex-militairen”, weet Joe Binard.

OP DE FOTO MET BABY DOC EN JAGEN OP RUSSISCHE ONDERZEEËRS

In ’79 kreeg zijn carrière een nieuwe wending. Vastroesten zat er bij Binard duidelijk niet in. “Tijdens een vergadering met militaire urologen werd mij de functie van diensthoofd van het militair hospitaal en flight surgeon in Puerto Rico aangeboden. Een niet te versmaden kans, te meer omdat men ook mijn zeilboot zou verschepen waardoor ik mijn passie kon blijven beoefenen”, lacht Binard. Dus trok hij naar de Caraïben, waar hij deelnam aan verschillende militaire campagnes en ook een huis kocht. Op Haïti bouwde hij in zijn vrije tijd met Rotary een hospitaal. Hij ontmoette er zijn echtgenote (zie foto) en moeder van drie van zijn zes kinderen. Binard kwam er ook in contact met Jean-Claude Duvalier alias Baby Doc (zie foto), de voormalige dictator van Haïti. “Na vier jaar verliep mijn contract maar dat werd gelukkig verlengd met twee jaar. Maar op een dag werd ik naar Washington geroepen waar ik te horen kreeg dat ik bevelhebber zou worden van het US Naval Hospital in IJsland. Ik herinner me nog dat ik mijn echtgenote belde en vertelde dat ze in de bibliotheek alvast wat boeken over IJsland mocht halen want dat we zouden verhuizen. Op geneeskundig vlak was er in Kelfavic weinig om handen maar militair was het erg interessant. Alle Russische onderzeeërs moesten óf ten oosten óf ten westen van IJsland passeren om de Atlantische Oceaan te bereiken. Als bevelhebber van het hospitaal was ik er ook medisch raadgever van de Naval Forces en nam ik geregeld deel aan de jacht op onderzeeërs. Tijdens dergelijke missies werden sonarboeien gedropt, waarvan de opgenomen klanken werden verwerkt door militairen in het vliegtuig.”
Na de IJsland-ervaringen keerde Binard terug naar de States en brak de drukste periode van zijn leven aan. vanuit Norfolk, Virginia kreeg Binard verschillende klinieken onder zich. Vervolgens weigerde hij de overstap naar het Pentagon, die louter goed was voor zijn carrière, omdat een klinische omgeving de voorkeur kreeg. Hij bleef wel in Washington als nationaal directeur van het Spinal Cord Injury Programme maar pendelde over en weer naar Tampa, Florida waar hij als dienstoverste urologie klinisch kon voort werken en nog een academische functie vervulde.” “Als men veel doet, heeft men altijd veel tijd om meer te doen”, stelt hij bescheiden als ik hem vraag vanwaar hij zijn drive bleef halen.

”BRUSSELS, DAT LIGT MAAR OP EEN BOOGSCHEUT VAN NAMUR”

Na zijn pensioen in ’96 trekt Binard zich, op enkele academische functies na, terug in Brussels, Wisconsin, waar hij een boerderij kocht en die toepasselijk The Binards Belgian Hog Haven doopte. Helemaal afscheid nemen doet hij trouwens niet want hij stelt ook vandaag nog zijn urologische kennis nog ter beschikking van de Oneida-indianen en heeft eindelijk tijd om zijn uitvinding voor te stellen. De uitwerking ervan heeft hij uit handen gegeven.
Hij is niet de enige Belg of Amerikaan van Belgische afkomst in de streek. “Rond 1800 waren het vooral West-Europeanen die de streek ontgonnen. De eerste Belgen die naar hier emigreerden kozen zélf de naam van hun dorp. Een zekere Van Dyck, een Antwerpse reder die veel geld verdiende door Belgen naar Amerika te verschepen, stichtte Dycksville. Wie er arriveerde, kreeg een stuk grond dat hij zelf kon ontginnen. Die pioniers zorgden voor Belgisch getinte plaatsnamen als Brussels, Namur, Belgium en Luxembourg.” Belgium en Luxembourg kwamen volgens een legende per vergissing aan hun naam en dat blijkt nog steeds uit het aantal mensen van Belgische afkomst dat nu in Luxembourg woont en omgekeerd. “Het verhaal gaat dat de ambtenaar die de plaatsnamen aanbracht, langsheen de spoorweg die beide gemeenten verbindt, dronken was en zich van plaatsaanduiding vergiste” vertelt Binard anekdotisch.
Tijden veranderen en hoewel de meeste van Vlaanderen en België afkomstige inwoners van Wisconsin geheel veramerikaniseerd zijn, blijven ze volgens Binard hun afkomst en achtergrond koesteren. “Onze farm heeft een unieke architectuur: een echte oude Belgische boerderij volledig uit baksteen opgetrokken. Ze behoorde eerder toe aan de familie Delcorps. Ik verhuur ook land aan een Delfosse en een Overbeek. Niet echt Amerikaanse namen als u het mij vraagt. De namen zijn gebleven maar merendeel van Vlaamse afkomst verloor wel de taal. De vrienden van onder de taalgrens daarentegen blijven wel trots Walloon spreken.”

Het waren uiteraard niet enkel Belgen die hun sporen lieten. Al was Antwerpen ook voor vele honderdduizenden Duitsers, Polen en Russen de poort naar de nieuwe wereld. In het zuiden van Wisconsin is Manito Walks erg Pools en Duits getint. Sheboygan is praktisch helemaal Duits. Er worden tot op vandaag nog eucharistievieringen opgevoerd in het Duits. In Mylissan vindt je dan weer hele horden mensen afkomstig uit Scandinavië en Zwitserland. Trekt men richting Michigan, dan stuit men op nakomelingen van Finse emigranten. “Lokale gewoontes overleven soms langer in het buitenland dan in het land van oorsprong. Braadworsten mogen vandaag nog wel erg gegeerd zijn in Duitsland en de Polka zal in Polen zelf ook nog veel liefhebbers hebben maar in welk Belgisch café kan men vandaag nog terecht voor opgelegde eieren? Hier in de VS kan het nog, ik stuurde onlangs nog het recept van Belgian pickled eggs door naar mijn schoonbroer. Blijkbaar is het in Vlaanderen in de vergetelheid geraakt maar over de plas leeft het nog.”

Koen Van der Schaeghe