Aan de Belgische kust worden straks voor het twintigste jaar op rij 137 anti-verdwaalpalen neergezet en 375.000 anti-verdwaalarmbandjes verspreid waardoor kinderen en volwassen zich beter kunnen oriënteren en het verdwaald lopen van kinderen tijdens de drukke vakantiedagen gevoelig beperkt wordt
De anti-verdwaalpalen zijn drie meters hoge masten met daarop een voor een kind makkelijk te herkennen en te onthouden object waardoor verstrooide strandbezoekers meteen hun favoriet stekje terug vinden.Aan de Belgische kust wordt deze gratis service geboden dankzij de medewerking van de overheid en de sponsoring van KBC.
Ook tal van Franse badplaatsen, op het Lido-strand van Venetië, op het Nederlandse eiland Texel en het Spaanse Benidorm tref je ze aan.
“De ervaring leert dat het project enkel kan groeien in het buitenland, wanneer je daar ter plaatse mensen hebt. Vandaar mijn zoektocht bij Vlamingen in de wereld : wie voelt zich geroepen om in het buitenland het project verder te zetten of op te starten ? Financiële investering is niet nodig, wel wat tijd en goeie relaties met de plaatselijke besturen”, zo luidt de oproep van Dominiek Vervaecke die het systeem bedacht.
De bedenker : een ijsventer
De uitvinder van de oriëntatiepalen (foto), was meer dan 15 jaar actief als beroepsjournalist. Werkte zowel voor de gedrukte media als voor de radio.Als jobstudent maakte hij pas echt kennis met het drukke strandleven en het fenomeen van verdwaalde kinderen door er ijsjes aan de man te brengen op de stranden van Nieuwpoort en Middelkerke. “De diepvriezers waar we ons moesten bevoorraden stonden in een gebouwtje naast de Rode Kruis post van Middelkerke, op het strand. Bij die hulppost spoelden de vondelingen aan en voor het eerst werd ik geconfronteerd met zo’n pak huilende strandbezoekertjes en de grote angst bij de ouders”, vertelt hij.
Strandratten
Ook als journalist, actief aan de kust, kreeg hij met het fenomeen van het veelvuldig verdwalen van kinderen op de drukke stranden te maken. “Ik werd helemaal ondergedompeld in het fenomeen toen ik zelf als papa van twee meisjes samen met mijn echtgenote vaak het strand ging bezoeken en daar vele uren doorbracht, want zowel mijn echtgenote als mijn twee dochters waren immers echte ‘strandratten”, weet Dominiek.
“Aanvankelijk dacht ik dat verdwaalde kinderen enkel ‘ontsnapt’ waren bij ouders die het niet zo nauw namen met de oppas, die hun kinderen niet in de gaten hielden, of in slaap gevallen waren, maar die kwalificatie diende ik gauw te herzien. Het fenomeen doet zich immers in de ‘beste’ families voor.”
Eén groot speelpark
“Ik dacht : daar moeten we iets aan doen. Een kind ,alsook de ouders, kunnen zich niet oriënteren op een overvol strand want er is meestal geen enkel ankerpunt : de duinen zijn overal dezelfde, vaak zijn de gebouwen op de zeedijk ook al bijna identiek, er is “le va et le vient” van de andere strandbezoekers waardoor het strandbeeld voortdurend verandert , terwijl aan onze kust alsook aan andere kusten waar getijen zich voordoen de oppervlakte van het speelterrein voordurend wijzigt. Logisch dus dat kinderen en ouders daar zo vaak het noorden verliezen.”
De oplossing
“De oplossing was even simpel als de vaststelling : op plaatsen waar grote en kleine mensen zich moeilijk kunnen oriënteren moet je ‘dingen’ plaatsen waardoor het oriënteren wel kan.” Het idee van de oriëntatiepalen was geboren.
Na een lange zoek- en studietocht van meer dan twee jaar en de vele adviezen van ingenieurs, pedagogen en mensen die beroepshalve met kinderen in de weer waren, werden de weerbestendige (aan zee…) aanmaakmaterialen gevonden, werden de zes specifieke figuren alsook de juiste kleuren vastgelegd. De productie kon starten.
Op 29 maart 1991 werden onder massale belangstelling van de media de eerste strandoriëntatiepalen (ook wel strandchampetter genoemd ) neergezet . Toeval of niet, op het strand van Middelkerke.
Meteen een succes
Het project werd door de media en de strandbezoekers meteen bijzonder gewaardeerd. “ Ik herinner mij dat de oriëntatiepalen geblokt werden op de eerste bladzijden van alle Belgische kranten en alle radio- en televisiezenders van ons land het in hun nieuwsbulletins opnamen”, vertelt Vervaecke.Die mediabelangstelling is trouwens na al die jaren nog gebleven en dat is ook het geval in het buitenland. Omdat gebleken was dat de oriëntatiepalen zo goed bij de toeristen in de smaak vielen , werden ze in 1993 voorzien van een infobox en deden de oriëntatiepalen ook dienst als sympathieke informatiedrager.
In 1997 deden de oriëntatiepalen hun intrede op de stranden van Frankrijk. Les Totems de Plage zoals de Fransen de oriëntatiepalen omdoopten, werden een dusdanig succes dat datzelfde jaar al het project bekroond werd met Le Prix Territoria op het vlak van veiligheid. Samen met de badstad, Saint-Jean de Monts, mocht de bedenker uit handen van de toenmalige Franse Minister, Dominique Perben, in Parijs de prijs in ontvangst nemen.
Jaren later verwelkomden de Italianen, op het Lidostrand van Venetië I pali di orientamento. De Spaanse populaire badplaats, Benidorm, doopte de oriëntatiepalen om tot Màstiles de enquentro, terwijl Les Cannois, de inwoners van het mondaine Cannes, in 2009 de oriëntatiepalen de troetelnaam Les tétéoù’s (tu étais où?) gaven.
Zoeken naar Vlamingen in de wereld
‘Vorig jaar hebben we via een Vlaming die al jaren in Cannes woont het systeem daar kunnen opstarten. Door zijn kennis van de situatie ter plaatse en zijn relaties, raakte het project in geen tijd bij het stadsbestuur die meteen haar fiat gaf. Vandaar het idee om het initiatief ook aan andere Vlamingen in de wereld aan te bieden ter realisatie ! Tal van formules zijn mogelijk” aldus de oproep van Dominiek.