Er zijn weinig sectoren waarin ons land en onze bedrijven echte wereldspelers zijn. Wie wél mondiaal swingen, zijn de baggeraars. Wat je leert uit een gesprek met Alain Bernard, CEO van DEME, is dat de Vlaamse maritieme sector een volwaardige ambassadeur is, en dit in tijden dat onze regio met een groot imagoprobleem kampt. De Vlaamse waterbouwer slaagt erin om in moeilijke economische tijden internationaal aan de top te blijven.
Dat resulteerde dit jaar in de titel van Leeuw van de Export.
Een prijs voor de sector noemt hij het, een branche die, met haar voeten in de Vlaamse klei, de armen wereldwijd spreidt.
De bagger- en milieugroep is een bedrijf van wereldformaat, en haar dossier in het kader van de Leeuw van de Export was dus geen eng DEME-dossier. “Wij praatten in naam van de industrie, dat betekent voor de hele maritieme en waterbouwsector. Voor het grote publiek is het een onbekende branche en onbekend maakt onbemind. Nochtans biedt de maritieme sector een enorme toegevoegde waarde aan de economie. Onze kennis van zaken wordt mijns inziens onvoldoende naar waarde geschat. We moeten ernaar streven om de sector bij het jonge volkje aantrekkelijk te maken. Het beeld van baggeraars die werken in de blubber en euro’s verdienen met grond- en slibbehandelingen, moet eruit. We moeten weg van dat soort perceptie.Kijk naar Nederland, waar men mét het water leeft en de maritieme sector een status heeft.”
Diversificatie
Kenmerkend voor DEME is de verscheidenheid van opdrachten en disciplines en een gezonde geografische spreiding van haar activiteiten. “In tijden van crisis is diversificatie een mooi surplus: maar niet om het diversifiëren an sich, niet de horizon verruimen om te verbreden. We blijven in onze niche ‘grond-slib-water’ – onze natuurlijke biotoop, en richten ons bijvoorbeeld niet op afvalverwerking. Steeds meer klanten willen geïntegreerde oplossingen, die zich niet beperken tot het baggeren, maar bijvoorbeeld een hele havenuitbreiding of renovatie omvatten. Sommige klanten vragen soms om een volledige haven te bouwen: van bodemonderzoek over design en financiering tot uitvoering. Het zijn globale oplossingen, die we graag aanbieden.”
De naam ‘DEME’, wat staat voor Dredging, Environmental and Marine Engineering, dekt die lading mooi. Het bevestigt DEME’s positie als wereldspeler in al zijn specialisaties, met duurzame ontwikkeling als gemene deler. De baseline Creating Land for the Future, zegt waar het om draait, bij elk van de werkmaatschappijen. Daarvoor wordt zeer uiteenlopend en hoogtechnologisch bagger- en waterbouwkundig materieel ingezet. Het is in Vlaanderen dat we de basisopportuniteiten zien, opgelegde normen soms. Vlaanderen is vooruitstrevend, al noemen sommigen dat eerder streng. Het bodemsaneringdecreet, bijvoorbeeld ervaarden sommigen misschien als een rem, maar was aanvaardbaar voor de industrie en toch voldoende streng voor het milieu. Daar speelden wij op in en creëerden zo een nieuwe specialiteit, een nieuwe sector zelfs. Het verplichtte ons om verder te gaan en het laat ons vandaag toe die opgebouwde kennis uit te breiden en te exporteren. Groeien uit de zoektocht naar probleemoplossingen heet dat.”
Eco-innovatie
Creativiteit bevrijdt en verrijkt. DEME doet de businessagenda samenvallen met de maatschappijagenda. Idem voor de windmolenparken. “Het feit dat we samen met enkele partners C-Power uit de bodem stampten, maakt dat we vandaag gezamenlijk, bijvoorbeeld samen met Sarens en IMDC, onze kennis rond offshore-windenergie kunnen exporteren.” Met haar doortastend optreden en voortdurend uitdenken van nieuwe technieken trekt de Vlaamse bagger- en waterbouwkundige groep een belangrijke wissel op de toekomst. Zeker als je ziet, wat de globale Europese doelstellingen qua groene energie zijn tegen 2020. “Die veelzijdigheid is ons handelsmerk, waarmee we het verschil maken met de overige spelers in de industrie. In een wereld vol blackspots en brownfields is onze milieudochter DEC meer dan goud waard. Want baggeren komt allang niet meer neer op het uitgraven van waterwegen en het winnen van land alleen.”
DEC dankt zijn positie aan besluitvaardig handelen en voorzag dat milieuaspecten wel eens heel belangrijk konden worden. Een voorspelling die uitkwam, want sinds het midden van de jaren 90 neemt milieu een hoge vlucht. De voorsprong die DEC genomen heeft, blijkt nu van onschatbare waarde. Zo haalde DEME onder meer het prestigewerk voor het opschonen van de Olympische terreinen in Londen binnen, een voormalig industrieel en verloederd terrein.
Vlootbezetting
Een eldorado bestaat niet. Dubai spreekt tot de verbeelding, maar de economie stagneert er en gelukkig is er leven naast de Emiraten. De toekomst bevindt zich niet enkel op het gele of rode continent, maar op beide. En op al wat er tussen ligt. Net zo kenmerkend als de verscheidenheid van opdrachten en disciplines is de fysieke spreiding over de vijf continenten. Het maakt van DEME een klein reisbureau. “Soms halen we er een wereldbol bij om een werf precies te lokaliseren. Flexibiliteit is ons stokpaardje. Onze ‘fabrieken’ zijn zeer mobiele high-tech schepen en wij doen ze dansen op een evenwichtskoord. Wil je wereldwijd actief zijn, dan moet je een grote vloot hebben, maar de kunst bestaat er ook in om voor die vloot, verspreid over de continenten, voldoende werk te hebben. Je moet kunnen inspelen op locaties van de werven en dat wordt moeilijk als je de halve wereld moet afreizen. Naar het Verre Oosten is een schip tien weken onder weg. Je moet dus relatief nabij zijn om je met volle kracht op nieuwe orders te gooien. Je competitiviteit is afhankelijk van een gezonde geografische spreiding en een goede lokale inplanting met liefst sterke partners, en dat beklemtonen we ook.” De groene armada beschikt over één van de meest moderne en doeltreffende vloten van de sector, en voert een doorlopend programma uit van investeringen, onderzoek en innovatie. Nieuwe investeringen passen perfect in de strategie om verder een veelzijdige vloot uit te bouwen, zowel wat type als wat omvang van de schepen betreft. Alle sectoren waarin DEME actief is zetten bovendien door deze investeringen hun groei voort. “Het ene project wekt al wat meer belangstelling dan het andere. Het Panamakanaal heeft bijvoorbeeld een mysterieuze aantrekkingskracht. Maar waarin het overeenstemt met vele andere projecten is dat het de lokale economie en mede ook de wereldeconomie zuurstof geeft. Door deze zee-engte zullen straks veel grotere schepen kunnen varen, hetgeen een boost kan geven aan het maritieme wereldtransport.”
Aantrekkingskracht
Ook voor onze medewerkers zijn projecten die uitzicht geven op een beter bestaan belangrijk. In de armste staat van India (Orissa) bouwt DEME een volledig nieuwe haven. “Vaak zijn wij de eersten die aanmeren, letterlijk soms omdat er niets dan moeras is, en bouwen we een hele logistiek uit, waaruit een nieuwe industriële site en een stad groeit. Het is een harde, maar eervolle stiel. Soms staan we ook aan het eind van een levenscyclus zoals in Londen, of toch niet, want het einde is net zo goed een nieuw begin. Een ding staat zonder meer vast: we bouwen mee aan de ontwikkeling van onze planeet. We creëren het land, de infrastructuur, de verdedigingsgordel van ons vasteland tegen het (stijgende) waterpeil. Op die manier kunnen toekomstige generaties het weer een stukje beter en veiliger hebben.
DEME ziet veel kansen en slechts één bedreiging, haar nood om jonge mensen (mannen én vrouwen) aan te trekken om zo hoogstaand nieuw bloed in de DEME-aderen te pompen. “Wij hebben heel wat vacatures, dat klopt. Vroeger haalde de banksector de beste studenten bijna van de schoolbanken. Ik wil jonge afgestudeerden overtuigen van onze sector: aantrekkelijk, maar niet de gemakkelijkste. Maar flexibele krachten verdienen een flexibel bedrijf. De condities zijn naar mijn mening heel goed. We hechten er ook veel belang aan dat de medewerkers volledige ondersteuning krijgen qua leefomstandigheden, ook voor de familie. Welke mensen wij willen, is een vaak terugkerende vraag, die echter niet eenduidig te beantwoorden valt. Eén term keert echter terug, flexibiliteit. Vooreerst voor de mensen aan boord, wier leven echt hectisch kan zijn. Daarnaast heb je de mensen aan land, waarvoor de voorkeur aan gezinnen wordt gegevenwanneer het ook maar mogelijk is. Sommigen vinden het echt het mooiste beroep ter wereld.” De woorden van DEME’s leadzanger klinken als muziek in de oren. Jaja, een Belgisch bedrijf kan groot zijn in het buitenland, en niet alleen met bier en chocolade, ook met groene energie, blauwe energie, water en grond.