Dubai, 30 april 2005. Ik neem plaats in de van luchtkoeling voorziene 4x4 van Paul Vliegen. We passeren tientallen hijskranen, een dozijn bouwputten, halfafgewerkte businesstowers en instapklare flatgebouwen. Misschien wel de helft van alle voertuigen in de oliestaat zijn terreinwagens. Slechts een klein percentage van deze voertuigen verlaat af en toe de biljartvlakke en prachtig aangelegde wegen. Vliegen rijdt het zand in en een werf van zijn werkgever Besix op. Het Belgische bouwbedrijf werkt aan een verkeerswisselaar die de toegang tot één van de prestigieuze Palm Islands moet mogelijk maken. De naam refereert naar de vorm: vanuit de lucht bekeken lijkt het eiland een palmboom. De hele boom is bijna 5 kilometer lang en er zullen flats, villa’s en hotels op gebouwd worden. Een doorsnee appartement zal ongeveer 500.000 euro kosten. Wat verderop wordt nog een gelijkaardig reusachtig eiland gebaggerd door Jan De Nul, een ander Belgisch bedrijf dat actief is in de regio. Het derde staat op stapel. De achterliggende strategie van deze landwinning is het creëren van extra kustlijn. Een missie waar vastgoedbedrijf Nakheel met 120 kilometer extra zeezicht voor de twee palmeilanden goed in slaagt.

“We bevinden ons nu bij het begin van Palm Jumeirah, tussen twee projecten die op elkaar aansluiten, de toegangsbrug tot het artificiële eiland en de verkeerswisselaar, allebei door onze firma gebouwd.” Besix is prominent aanwezig in het straatbeeld en Paul beaamt dat je als bedrijf in de kijker loopt als je aan zo’n prestigieus project kan deelnemen. “Besix is in de Verenigde Arabische Emiraten een sterk aanvaarde maatschappij die al mooie dingen realiseerde, soms op recordtijden. Wij hebben onze strepen al verdiend, bijvoorbeeld met de 309 meter hoge Emirates Hotel Tower in Dubai maar ook met veel minder spectaculaire maar elementaire ontwikkelingsprojecten. De VAE zijn op dat vlak heel verrijkend want niets is onmogelijk. Het land is volop in ontwikkeling, de hele infrastructuur moet nog gecreëerd worden en financieel hebben ze het erg ruim. Het zijn volumes en afmetingen die je in Europa niet makkelijk zal tegenkomen of waar op het minst heel wat jaren debat aan vooraf gaat. Leg een luchtfoto van dertig jaar geleden naast het huidige Dubai en je gelooft je ogen niet. Wat hier gebeurt is verbluffend. Het is misschien vergelijkbaar met wat in Europa tijdens de gouden jaren ’60 gerealiseerd werd. Als ingenieur schept dit erg veel voldoening.”

BETON MET IJSBLOKKEN

De 28-jarige Paul Vliegen is binnen Besix actief op de werfvoorbereiding, het zogenaamde technical office, waar de plannen gemaakt, methodes geselecteerd en materialen gekozen worden. Met andere woorden: hier gebeurt de echte voorbereiding die leidt tot de uitvoering van het project. Paul is van opleiding industrieel ingenieur bouwkunde. Zeer vroeg reeds, op zijn zestiende, was het zijn intentie om ingenieur te worden met slechts één doel voor ogen: in het buitenland grote projecten verwezenlijken. Hij heeft al kunnen meewerken aan de bouw van twee tunnelprojecten en een maritiem LNG-laaddok. Momenteel is hij net gestart met de bouw aan een bruggencomplex. Hij is bij Besix kennelijk aan het juiste adres. “Besix is al bijna 40 jaar actief in het Midden Oosten en begon zopas ook aan de bouw van de Burj Dubai, een toren die met 705 meter de hoogste ter wereld wordt. Het gebouw zal niet alleen kantoorruimten maar ook appartementen en een hotel omvatten. Plaats van verrijzing is het Burj Dubai District, waarvan ook ’s werelds grootste shoppingcenter deel zal uitmaken.” Als ik hem vraag naar de manier waarop deze constructie wordt opgetrokken, moet hij een sluitend antwoord schuldig blijven. “Hoe wordt beton tot op 500m en hoger gebracht? Het is voor velen nog een vraagstuk. Nog nooit heeft iemand beton tot op deze hoogte geduwd. Duwen ja, want beton moet men persen en pompen door stalen buizen tot op een hoogte van een halve kilometer. We zullen dingen moeten doen die nog nooit eerder zijn klaargespeeld. Dat is al een eerste uitdaging. Maar moest iedereen alles al hebben voorgedaan, was er natuurlijk minder kunst aan. Wij houden van dergelijke opdrachten.” Een ander niet te onderschatten probleem, de hoge temperatuur, bekampte Besix al eerder. “De omgevingstemperatuur in Dubai kan oplopen tot 50 °C, dus wordt het beton onder meer met ijsblokken gemaakt. Er is namelijk het risico dat het beton te snel uitdroogt en net zoals in België moet het beton dan besproeid worden om het volgens kwaliteitseisen te laten harden. Om risico’s uit te sluiten laten we het beton op een zo laag mogelijke temperatuur aanvoeren.” Hoewel het om de hoogste constructie ter wereld gaat, wordt deze in een recordtempo gebouwd. Eind 2008 wordt de Burj Dubai opgeleverd. Elke vier dagen wordt een verdieping gestegen. De billboards in Dubai die de Burj aankondigen liegen er niet om: History is rising en The most prestigious square kilometre in the world is in de maak. Als geen ander weten de Emirati hun staat te verkopen. Een succesvol marketingverhaal is bijvoorbeeld het hotel Burj Al Arab, dat zichzelf zeven sterren toemeet en de wereldpers haalde wanneer Federer en Agassi op de helihaven een paar honderd meters boven de begane grond een tennisballetje sloegen.

De grootste, het hoogste, het duurste, wie van superlatieven houdt, komt in Dubai zeker aan zijn trekken. Niet minder dan twaalf procent van het globale aantal hijskranen staat momenteel in de kleine oliestaat gestationeerd. “Nochtans zijn niet alle projecten even prestigieus. De uitbouw van een haven bijvoorbeeld is heel vitaal voor een economie. Niet het meest zichtbare maar wel cruciaal voor een land. De aandacht gaat natuurlijk naar wat mooi, kleurrijk, hoog en groot is. De projecten die Besix graag aanneemt zijn ook deze die net dat tikkeltje uitdagender zijn. De torenkranen bij de Burj Dubai bijvoorbeeld zullen als een blokkendoos in een lift omhoog gaan, bepaalde delen misschien met een helikopter. Ook het transport van arbeiders naar een hoogte van 600 meter is geen sinecure. Je haalt bovendien niet zo makkelijk iets van de grond op wat je vergeten bent.”

EMIGREREN IN TIEN DAGEN

Paul’s job is in vele opzichten verschillend dan in België. De werkweek is helemaal anders, enkel op vrijdag is hij thuis. “Je moet goed kunnen balanceren tussen je familiaal leven en je job. Het is een erg smalle koord, want alles weegt toch zwaarder door dan in eigen land. Niet alleen ikzelf maar ook mijn partner en ons dochtertje van net geen jaar oud zijn ver weg van de familie. Mensen met wie je dagelijks in contact bent, komen uit verschillende culturen, hebben andere nationaliteiten en ideeën. Voor een expat is dit een leerrijke ervaring, juist omdat je je moet aanpassen aan die verschillende mentaliteiten. En uiteindelijk hebben we allen dezelfde doelstelling: het project op tijd, kwalitatief en tegen de juiste prijs gerealiseerd krijgen.”

Het is een komen en gaan van werknemers. Voor Besix werken momenteel 8000 werknemers, waarvan 120 westerlingen in de VAE, verdeeld over wel meer dan twintig verschillende projecten. Paul Vliegen: “Heel regelmatig worden mensen op erg korte termijn naar andere sites gestuurd, in buurlanden of Europa. Er zijn weinig mensen die al vier, vijf jaar op dezelfde locatie werken. Ook ikzelf was tussen twee projecten vijf maanden in Egypte geposteerd, waarop ik terug naar Dubai kwam. Niets zegt trouwens dat ik binnen dit en een jaar niet ergens anders kan zitten. Dat is totaal in functie van de noden van de firma. Dat weten we ook en dat is uiteindelijk ook niet zo erg want dat maakt de job tot een echte challenge. Als ze mij morgen zeggen dat ik naar Qatar moet, zal dat weinig verschillen met Dubai maar als ze mij naar Marokko sturen, is dat een totaal andere omgeving en moet je opnieuw die sociale en professionele balans trachten te vinden. Toen Besix mij twee jaar geleden vertelde dat ze zeer dringend iemand met mijn capaciteiten nodig hadden in Egypte, had ik zeven dagen tijd om in Dubai mijn valiezen te pakken.” De beslissing om te verkassen naar een nieuwe bestemming wordt snel genomen. Bij zijn definitief vertrek uit België naar Dubai had Paul amper tien dagen de tijd om de meest noodzakelijke regelingen te treffen. Het hoort bij de bedrijfscultuur maar anderzijds heerst binnen de onderneming een ethiek die maakt dat de mensen blijven. Het zou niet waar zijn als er niet naar de familie gekeken werd. “Wij komen naar hier om hard te werken maar de firma verzorgt ons ook goed. De offers die de firma vraagt, blijven realistisch. Een toekomst plannen blijft bij Besix sowieso koffiedik kijken maar als ik mag kiezen, mogen ze mij wel eens naar het Verre Oosten sturen.”

Koen Van der Schaeghe