| |
|
|
 We
schrijven 1997 wanneer Danny, Catty en zoon Pieter Goos hun
koffers pakken en richting Kaapstad trekken. Niet zonder de
nodige voorbereidingen want je verhuist natuurlijk niet zomaar
naar het andere eind van de wereld. “We hadden Zuid-Afrika
al meerdere malen bezocht en werden algauw door de microbe
gebeten. De knoop doorhakken om je vaderland te verlaten beslis
je niet op één dag en gebeurde bij ons in constant
overleg met de familie. Na juridisch advies en de aankoop
van een huis (1995), was het dan zover: een 40 voet container
werd volgeladen met heel ons hebben en houden. Die nieuwe
thuis vonden we in een groene buitenwijk van Kaapstad, aan
de voet van de Tafelberg en de Kirstenbosch Botanische tuinen.
Het zou zes maanden duren voor alle werken, zoals de volledige
heraanleg van de tuin en de bouw van het nieuwe zwembad voltooid
waren. Het pand onderging hiermee een metamorfose tot guesthouse.”
Voor de familie Goos was het meteen de grote kennismaking
met de lokale gewoontes en werkwijzen bij verbouwingen. “Het
leerproces en de integratie in de nieuwe maatschappij waren
ontzettend moeilijk. Ik kan haast een boek schrijven over
de obstakels die we toen moesten wegwerken. Het Vlaamse tempo
en dito efficiëntie namen we destijds mee, maar we moesten
al snel een versnelling terugschakelen.” “En nu?”,
vraag ik stoutmoedig. “Tja, het was buigen of breken,
dus ik denk dat we vandaag al heel wat Zuid-Afrikaanse gewoontes
hebben overgenomen en ach, waarom ook niet?”
EEN WERELD IN EEN LAND
Gastenhuis Die Eik (www.dieeik.com),
genaamd naar de vele eiken in de laan, was niet van bij aanvang
een successtory. Beetje bij beetje leerde de familie Goos
het wereldje van het toerisme kennen: een hele ommekeer vergeleken
met de groenten- en fruitsector waarin ze in België actief
waren. Het relatief kleine aantal toeristen dat in de eerste
jaren na de apartheidsperiode Zuid-Afrika aandeed,
zat met veel vragen die Danny niet altijd kon beantwoorden.
Daarop zocht hij terug de schoolbanken op. “Dankzij
de cursus gidsen kreeg ik het gepaste antwoord op de vele
onbeantwoorde vragen en ontstond mijn interesse voor de prachtige
cultuur en geschiedenis van het land. Later verdiepte ik mij
ook in de planten- en dierenwereld.” Anno 2004 is het
in het zuidelijkste land van het zwarte continent een komen
en gaan van toeristen. Net zoals het land heeft het gastenhuis
de laatste jaren een goede reputatie opgebouwd.
”Je skootrekenaar
moet je nérgens op de achterbank van je auto laten
liggen."
Mensen
van overal ter wereld die ooit een bezoek brachten aan de
rainbow nation, noemen Zuid-Afrika het meest aantrekkelijke
land ter wereld. Ze voelen er zich levenskunstenaar. Danny
Goos kan niet anders dan dit beamen. “Vlamingen die
ik gidste en bij wijze van spreken de hele wereld zagen, kochten
hier een camera. Nooit eerder voelden ze die behoefte. Het
lijkt soms een saai plaatje om, sprekend over Zuid-Afrika,
steeds in het cliché van het is een wereld in één
land te hervallen maar het is gewoon een feit. Als je
hier niet tot rust komt en even stil kan staan bij al het
mooie dat het land te bieden heeft, dan spreek ik niet alleen
over natuurschoon maar ook over de diversiteit aan culturen,
volkeren en religies en vele andere aspecten, dan zal je het
nergens kunnen.” Deze stelling, Een wereld in één
land, vraagt natuurlijk ook om een blik op de dramatische
keerzijde van het plaatje. De wereld is immers geen groot
paradijs. En dan lijkt die uitspraak plots allesbehalve een
dooddoener. Danny Goos stemt in: “Het gigantische aids-probleem,
de armoede, de chaos in de steden en de torenhoge werkloosheid
hoeven toeristen niet per se te zien maar even stilstaan kan
alvast geen kwaad. En toch mag voor mij bij de tiende verjaardag
van de democratie de positieve stem de bovenhand halen want
Zuid-Afrika negeert de vernoemde problemen niet. Dat er nog
steeds een enorme kloof is tussen rijk en arm is correct.
Er bestaat zo goed als geen middenklasse maar de idee dat
alleen rijke blanken in grote villa’s met hoge
muren, veiligheidshekken en bedrading wonen ebt stilaan weg.
Dagelijks merken we dat ook meer en meer zwarten en kleurlingen
deel uitmaken van deze elite.”
SKOOTREKENAAR
& MADIBA
Dan maar een taboe uit de wereld helpen. Er is reeds veel
gezegd en geschreven over de townships in de grote
Zuid-Afrikaanse steden: men moet als een controlefreak de
stad ingaan, niets in de wagen laten liggen en niet te opzichtig
met geld zwaaien. Maar wat zegt Danny Goos? “De mensen
die ik begeleid prent ik in dat ze net als waar ook ter wereld
niet den toerist moeten uithangen door vrolijk met
hun camera te zwaaien of hun skootrekenaar (Afrikaans voor
laptop) op de achterbank te laten liggen.” Wie zal hem
tegenspreken? “Dat er criminaliteit is, kan ik niet
ontkennen maar het zijn vaak geïsoleerde voorvallen.
De townships bezoek je beter met een gids en niet
op eigen houtje. Niet dat je wagen zal ontdaan worden van
banden en buitenspiegels maar omdat je het onbekende binnentreedt
en je weg zoekend, want de straten lijken er erg op elkaar,
de aandacht trekt en een makkelijke prooi bent”, waarschuwt
Danny.
Hij
bekijkt de toekomst en de bevochten democratie secuur: “Moeten
we bang zijn van het black empowerment of de landhervormingen?
Ik ben overtuigd van niet want de zwarte bevolking verdient
die kans om ervaring op te bouwen. En als dit gepaard gaat
met vallen en opstaan? We hebben allemaal moeten leren. Ik
vind dat we vol bewondering mogen kijken naar de manier waarop
Zuid-Afrika de democratie vorm geeft. We zijn vandaag amper
tien jaar na de eerste multiraciale regering: de inwoners
hebben het noch slecht, noch goed maar wel beter. Ze weten
dat democratie niet vanzelfsprekend en ook niet gemakkelijk
is. Toch hebben ze reden om te vieren maar nog meer om vooruit
te kijken want er is nog zoveel te doen.”
"Het
doemscenarion is een situatie als in Zimbabwe."
Apartheid, helaas het enige Afrikaanse/Nederlandse
woord met wereldwijde bekendheid, maakte in 1994 plaats voor
vereniging en aandacht voor wat de verschillende volkeren
met elkaar bindt. De man die Zuid-Afrika van de segregatie
verloste en zijn land nationale verzoening en een democratische
toekomst bracht, is natuurlijk Nelson Mandela. Begin dit jaar
besloot de eerste zwarte president van de Regenboognatie
om niet langer publieke functies uit te oefenen. De hoogbejaarde
voormalige Nobelprijswinnaar heeft wel nog erg veel moreel
gezag. Voor veel Zuid-Afrikanen is hij hét cement en
dé verpersoonlijking van de verzoening van hun land.
Er wordt dan ook luidop gevreesd voor het Zuid-Afrika ná
Mandela. Is zijn erfenis in gevaar? Onlangs hield Danny Goos
een enquête op de website van Vlamingen in Zuid-Afrika
waaruit blijkt dat de blanken met enige angst kijken naar
de dag dat de inmiddels 86-jarige Nelson Mandela er niet meer
zal zijn. “Die ongerustheid speelt bij iedereen. Mandiba
(zijn clannaam) is een symbool, een legende en terecht. Wat
een uitstraling heeft die man! Na 27 jaar gevangenschap slaagde
hij erin om haat naast zich neer te leggen en vooruit te kijken
in functie van zijn land. Voor de Zuid-Afrikanen is het van
het toneel verdwijnen van Mandela een goede voorbereiding
op wat komen moet.” “Waarvoor is er dan concreet
angst?”, vraag ik. “Het doemscenario is een situatie
als in Zimbabwe, waar de regering door middel van landhervormingen
niets of niemand ontziet. De vrees is dat er morgen een persoon
aan het bewind komt die dezelfde ambities koestert als Mugabe.
Die nachtmerrie is zeker niet aan de orde. De huidige president,
Thabo Mbeki, heeft dan wel niet de uitstraling van Mandela,
hij kiest ook voor eenheid.”
 AFRIKAANS
& SPRINGBOKKEN
Het Afrikaans dat een dochtertaal van het Nederlands is, wordt
vandaag door meer dan zes miljoen mensen, zowel blanken, zwarten
als kleurlingen, gesproken en is in Zuid-Afrika ook een officieel
erkende taal. Het wordt voornamelijk in Transvaal en Vrijstaat
gepraktiseerd. In de Kaapprovincie, waar de meeste Vlamingen
verblijven, wordt hoofdzakelijk Engels gesproken. “Het
gebeurt wel eens dat Vlamingen een biertje bestellen
waarop de ober hen verwonderd aankijkt en vraagt ‘Excuse
me?’“
”Onze zoon Pieter gaat naar de Internationale School,
vlakbij het gastenhuis. Een bewuste keuze omdat we nooit weten
wat de toekomst zal brengen. Wie weet, misschien vliegen we
er nog wel eens op uit? (Al wil ik het thuisfront zeker niet
ongerust maken.) De voertaal op deze school is Engels, de
tweede taal is Frans en de derde is vrij te kiezen. Erg belangrijk
voor ons is dat Pieter dankzij de Nederlandse school in het
Huis der Nederlanden ook zijn moedertaal leert lezen
en schrijven, bevriend wordt met Nederlandstalige leeftijdsgenootjes
en een goede basis heeft in het geval hij ooit besluit terug
huiswaarts te keren. Een leuk verschil met de scholen in België
is het aandeel van sport in het onderwijs. Sport is dan ook
een microbe die menig Zuid-Afrikaan moeilijk kan bannen. Ze
leven voor de sport en jubelen dan ook als Bafana Bafana
(de nationale voetbalploeg) of de Springbokken (de
rugby-ploeg) scoren. Dat belooft voor 2010 wanneer Zuid-Afrika
het Wereldkampioenschap voetbal organiseert”, lacht
Danny Goos
Tot slot gaan we terug naar de hoofdbezigheid van het gezin
Goos: Die Eik, alhoewel, Danny doet veel meer. Nadat
eind jaren ’90 de individuele reizen hoge toppen scheerden,
kwamen heel wat touroperators op de markt. En omdat de familie
Goos niet het enige Vlaamse gezin is dat in Zuid-Afrika een
gastenhuis uitbaat, kwam hij op de idee om al deze landgenoten
samen te brengen op een wegenkaart en deze gratis te verspreiden.
Ondertussen zijn we vijf jaar verder, kreeg het item Vlamingen
in Zuid-Afrika heel wat aandacht in de vaderlandse media,
werd er een website boven de doopvont gehouden en staat er
voor het najaar een gratis reisgids op het programma. Danny
Goos: “Deze 78 pagina’s tellende gids zal 21 routes
beschrijven dwars door Zuid-Afrika met nuttige tips, geschiedenis,
wegenkaarten en een enorme hoeveelheid fotomateriaal die menig
toerist zal bekoren. Uiteraard staan de Vlamingen hierin centraal
maar ook de Nederlandse initiatieven worden betrokken bij
de publicatie.”
Koen
Van der Schaeghe
|
