"Ik vergat waarvoor ik op reis was gegaan en gaf mijn geest volledig over aan het net van schaduwen en zangen"
(Rabin Tagore)
Ik ontmoette Cristina Acke op een kletsnatte ochtend ongeveer een jaar geleden in het Pajottenland waar zij haar werk tentoonstelde in het huis van haar zus.
Cristina, afkomstig uit Oost-Vlaanderen, leeft sinds 1994 in het Precolumbiaanse bergdorp Tepoztlan samen met haar man Adan Velazquez Ferrara. Nieuwsgierigheid naar het verhaal achter haar werken deed volgend gesprek ontstaan...
Indiaanse culturen
Omdat er nog andere bezoekers haar aandacht opeisen geef ik mijn ogen alvast de volle kost... Overal, tot in de kleinste nis van het huis, vind je haar prenten, tekeningen & aquarellen. Zowel kleine voorstudies als uitgewerkte schetsen krijgen een eervolle plaats. Haar grote inspiratiebron is Mexico in de ruime zin van het woord. De Indiaanse culturen dus. Cristina's werk doet me onwillekeurig terugdenken aan die mooie, omvangrijke Aztekententoonstelling die in 1988 duizenden bezoekers naar het Brusselse Jubelpark lokte (1). Moeiteloos weet zij heden en verleden samen te brengen. De fraaie aquarellen ontrafelen zowel oeroude als hedendaagse rites. De link met andere nauw verbonden culturen (bijvoorbeeld Indonesië) maakt het geheel uniek en eigenzinnig.
Transparantie
Haar werk getuigt van een zeer zintuiglijk karakter. In de eerste plaats door de retoriek van haar gekozen thema. Maar bovenal door haar perfecte beheersing van de aquareltechniek. Nergens bespeur je ook maar een aarzeling, (wat zou neerkomen op een storende vlek) nergens doodgeschilderde taferelen... Het geheel is en blijft vloeiend, vol van licht en kleur.
De geboorte "aquarellen, peinzend composeren, zo zuiver mogelijk realiseren. Comfort van studio en materiaal. Tijd en ruimte breiden zich uit, literatuur en andere gebeurtenissen komen insijpelen..."
Cristina,1998
Door figuren semi in delicate en floue tonen te laten overgaan creëert Cristina de illusie van een droomwereld. De expliciete aanwezigheid van mensen in haar gehele oeuvre brengt méér dan een deel van het 'Indiaanse' verhaal. Mijn gepeins wordt onderbroken door Adan die me, ietwat schuchter, een tas heerlijke verse groene thee brengt. Ik nestel me in een comfortabele stoel in de veranda en geniet van de rust en de warmte die deze plek uitstraalt. Ik kijk mijn ogen uit … Cristina komt er bij zitten.
'Todos Muertos'
Cristina: Religie was en is nog steeds van primordiaal belang in Mexico. Rituelen horen dan ook nog altijd bij het dagdagelijkse leven. Mexico's innigste feest is en blijft de Dodendag. Je kan deze dag enigszins vergelijken met 1 november. Alleen kan men de intensiteit waarop deze dag in Mexico wordt beleefd nauwelijks meten met Allerheiligen in België.
Uitbundige offerandes, een heus dodenaltaar in praktisch elke woning en een maandenlange voorbereiding maken dat deze mensen nauw verbonden zijn en blijven met hun overledenen. De puurheid en het oprecht geloven van deze mensen maakt me nog altijd stil. Ik las dat je ooit zelf een tentoonstelling én installatie had rond deze thematiek?
Cristina: De denkwijze, de filosofie van de Indiaanse bevolking laat me nooit los. Enkele jaren terug stelde ik mijn aquarellen tentoon in België en bouwde daarbij een traditioneel Mexicaans dodenaltaar. Bedoeling was om de Indiaanse filosofie door middel van poëzie en literatuurfragmenten dichter bij de Westerse beschaving te brengen. Onrechtstreekse aanleiding hiervoor was het overlijden van een schoolvriendin uit St.-Niklaas. Zij was ook kunstenares en ontwierp beelden. Haar familie stelde dit materiaal ter beschikking...
Een mooi moment.
'Naraciones Biblicas'
Je thema's, voornamelijk geïnspireerd op de Tarahumara filosofie, die je mateloos bewondert hebben mijn nieuwsgierigheid geprikkeld...
Cristina: Vooreerst is het een streek in Noord-Mexico waar ik mijn hart heb verloren. De Tarahumara Indianen leven vrij afgezonderd. Via Pater Verplancken kreeg ik de kans hen te ontmoeten. Pater Verplancken, een Belgische Jezuïet, werkt al 50 jaar temidden van deze mensen en verricht er schitterend werk. Zo vroeg hij me hem te helpen bij het illustreren van een heuse 'Tarahumara Bijbel'. De opzet was om bovenal hun cultuur en geloof op te tekenen zodat hun eigenheid bewaard blijft. Het boek wordt te koop aangeboden en de opbrengst ervan gaat volledig naar de Tarahumara Indianen.
Het illustreren van deze bijbel nam twee jaar in beslag. Twee jaar waarbij ik innig met deze Indianen samenleefde. Een periode die ik voor altijd blijf koesteren...
De ziel
een stukje Tarahumara filosofie: "Een stil, liefdevol begrijpen is onze manier van leven. Als men ons vraagt wat ons zwijgen betekent, is het antwoord: we luisteren naar de Grote Geest, zijn stem hoort men enkel in een houding van nederige stilte." Cristina, maart 1998
Wilt u meer weten over de Tarahumara Indianen en het nobele werk van Pater Luis G. Verplancken, lees dan Cristina's Engelstalige bijdrage, hierop volgend. (Foto: Pater Verplancken & Cristina Acke)
En tot slot... wie in de nabije toekomst een reis plant naar Mexico kan dit ook via Cristina & Adan's 'Eco Traveling'. Zij organiseren prachtige, unieke rondreizen, voor een beperkte groep, doorheen het mooie, geheimzinnige Mexico.
Inge Roggeman
"Give a minute"
Father Luis G. Verplancken, a Jesuit priest whose mother was a Mexican and whose father was a Belgian from Gent, arrived 50 years ago in the isolated mountainous area of Northern Mexico where the Tarahumara Indians live. The Tarahumaras have inhabited this 35 000 km2 of rugged, beautiful area for many centuries. They are a peaceful people, living close to the earth and in harmony with the surrounding nature. However, since the discovery of the "New World" Tarahumara existence has been greatly disturbed by the influx of other people who took most of the little fertile territory, leaving to the Tarahumara an arid, rocky and desert terrain. Spiritual life, culture, traditions and language of the Tarahumara are rich and precious but the poverty of the soil is reflected in the impoverished conditions of the people.
Feeling the extreme need of these people, Father Verplancken founded the Tarahumara Mission in 1964 in the small village of Creel, in the State of Chihuahua. The objectives of the Missions' projects are: Supply the Tarahumara Indians (who number approximately 60 000) with a complete full-service health care. Preventive care by programs of well-being as well as food and milk supply. Opportunity for the children to go to school. Distribution of Tarahumara handcrafts. All services are free of charge since the Tarahumara have so little.
In 1965 a modest hospital was started in order to serve the Tarahumara children.
In 1979 there was a larger, 75 bed general hospital build for children and adults which is now fully staffed with 6 doctors, 6 nurses, 31 temporary nurses, 8 young Tarahumara women for translation and nursing help and 7 Sisters of the Charity of San Vincente de Paul. The interior and offices of the hospital have recently been remodeled. The clinic counts with a renewed laboratory, pharmacy, X-ray section and wards for examination, consultation and dental attention. Last year nearly 5 000 patients (of which 2 650 children and 2 348 adults) were helped. The lives of not less than 400 children were saved.
The program of food supply in exchange for work in favor of the own community results in a better harvest as well as a reduction in the number of malnourished children.
Another project concerns the provision of drinking water in the Indian communities. This has proven to be of vital importance to prevent gastrointestinal diseases. Wells have been drilled in the past but last year because of lack of technical equipment the focus was more on capturing small springs, recollection of rainwater and installation of manual and even solar energy pumps.
At present, 86 children live and receive education at the Missions' boarding school of Rejogochi during 5 days of the week. The children share with their families what they have learned during the week when they return home for the weekend. This includes nutrition, hygiene, and agricultural processes so that as well the children as their whole community find benefit in this education. The Mission acts as a patron to grants that have been given to teachers and Tarahumara students in other schools of the region where they do not only learn the basics of a primary school but also their rights to own land. They are thaught the right to be a citizen and how to defend themselves to become in due time the protectors of their people, guardians of the land and Tarhumara culture.
There is also a home for the elderly attended by the Sisters Guadalupanas.
For the future there is a permanent need for funds in order to buy medication, equipment and to pay the salaries of the professional staff. For organization and administration the Mission largely depends upon help of volunteers. The Mission has a web page:http://www.giveaminute.org
With your visit, each of the sponsors of the page pays for a minute of service to a child at the Missions' hospital. It does not cost you but a minute of time...
Father Verplancken is a really marvelous person and I take it as a privilege to have seen his admirable work from close by. It is a great honor to have my illustrations in the bible that he wrote for the Tarahumaras. Working at those was a unique opportunity to share part of life with these gentle but shy people and start to know their fascinating culture. I learned so much that I will always carry the Tarahumaras in my heart. Father Verplancken, despite being an extremely busy man who works and travels extensively, always makes time for his people and he is so calm and relaxed when you meet him. He also is an excellent photographer who highly appreciates Art in all its forms.
His eyes strike you with a very high inner strength that makes you understand a little bit how he can accomplish the above and much more in one lifetime.
Omdat er nog andere bezoekers haar aandacht opeisen geef ik mijn ogen alvast de volle kost... 
Cristina: Religie was en is nog steeds van primordiaal belang in Mexico. Rituelen horen dan ook nog altijd bij het dagdagelijkse leven. Mexico's innigste feest is en blijft de Dodendag. Je kan deze dag enigszins vergelijken met 1 november. Alleen kan men de intensiteit waarop deze dag in Mexico wordt beleefd nauwelijks meten met Allerheiligen in België.
Wie nieuwsgierig is geworden naar Cristina's werk surf best naar