Benoît Jacques | Katoen Natie | Vlamingen in de Wereld

Benoît Jacques over de Braziliaanse regelgeving
Waarom het simpel houden
als het ook ingewikkeld kan

De Antwerpse multinational Katoen Natie vierde eind augustus haar honderdvijftigjarig bestaan met een groots vierdaags feest. Een viering die onder meer voorzien werd van een landenbuffet met hapjes en drankjes uit alle 22 landen waar de logistiek dienstverlener Katoen Natie vestigingen heeft. De 11.000 uitgenodigde gasten konden er onder meer proeven van Braziliaanse lekkernijen. De multinational heeft immers diverse vestigingen in het Amazoneland en stelt er 1200 mensen tewerk, waaronder vier landgenoten. Brabander Benoît Jacques is één van hen. Hij woont en werkt alweer anderhalf jaar in Brazilië maar is daarmee niet aan zijn proefstuk toe. Samen met zijn gezin heeft hij reeds een langdurig verblijf in het Latijns Amerikaanse land achter de rug. Benoît Jacques is de financieel verantwoordelijke op het hoofdkwartier in Paulínia, één van dé Braziliaanse groeipolen, zo’n 120 kilometer van São Paulo. De Braziliaanse economie is booming en daar willen buitenlandse bedrijven graag een graantje van meepikken. Ook voor de Vlaamse economische spelers, die verankerd zijn in internationalisering, en een geïntegreerd logistiek dienstverlener als Katoen Natie in het bijzonder, is dat een must.

DE GROTE DEUR VAN HET LEVEN

”Ik kreeg de notie dat België echt wel een klein land is toen ik met het Prins Albert Fonds in 1997 naar Brazilië trok. Het was voor mij de grote deur van het leven. België is dus een klein land maar met toch wel een grote buitenlandse rol. Dat heeft het Prins Albert Fonds goed begrepen en acht het daarom nodig om jonge mensen twaalf maanden naar het buitenland te sturen. Met de steun van het Fonds kunnen die jonge professionelen een stage volgen bij een Belgische onderneming en zich in internationale handel specialiseren. En met buitenland bedoelt het Fonds buiten West-Europa.”

Waarom koos u voor een, naar Latijns Amerikaanse normen, economische tijger als Brazilië?
Benoît Jacques: Ik had een voorkeur voor Latijns Amerika omdat Azië toentertijd reeds een sterke groei kende. Ik verwachtte dat er een crisis zou volgen. De Braziliaanse economie is de krachtigste van het continent. En ik sprak reeds Spaans, waar ik in Brazilië weliswaar niet veel verder mee kom, maar Etex, de Belgische groep waarbij ik stage liep, verwachtte dat ik het Portugees vlug onder de knie zou krijgen.

En dat lukte, want na die twaalf maanden stage bleef u nog bijna vijf jaar in Brazilië
Jacques: Inderdaad en dan ben ik voor anderhalf jaar terug naar België gekomen en momenteel zit ik wederom 20 maanden in Brazilië maar voor Katoen Natie dus. Ook familiaal hebben we het hier naar onze zin. Onze oudste dochter werd geboren tijdens ons eerste verblijf, een tweeling volgde in België. Brazilië kent gelukkig een kindvriendelijk staatsbestel en het gunstige klimaat krijgen we er gratis bij, waardoor ze altijd buiten kunnen. Alleen het lokale onderwijs is vrij duur en niet gratis zoals in België.

Wat houdt uw functie bij Katoen Natie in? Is het anders werken in Brazilië?
Jacques: Ik ben verantwoordelijk voor alles wat met financiën, boekhouding en fiscale controle te maken heeft. En dat is vrij ingewikkeld in een land als Brazilië. Niet zozeer voor kleine maar vooral voor grote bedrijven zijn de eisen vrij hoog. Ik heb soms de indruk dat ze het motto Waarom het simpel houden als het ook ingewikkeld kan hanteren. Een kennis toonde me eens cijfers waaruit bleek dat in Brazilië drie keer zoveel mensen bezig zijn met administratieve taken dan elders. Op bepaalde facturen moeten hier vier verschillende belastingen betaald worden. Het is geen land waar bedrijven een copy-paste systeem kunnen hanteren. Ik moet hier dus aan dingen denken waar ze in andere landen nog nooit van hoorden.

Waarom kiest Katoen Natie dan niet voor een Braziliaan op uw stoel?
Jacques: Een kwestie van vertrouwen denk ik. In Brazilië zijn de meeste directeurs van Europese bedrijven en kaderleden met een financiële verantwoordelijkheid expats omwille van de zekerheid en omdat het de communicatie tussen de verschillende hoofdzetels vergemakkelijkt. De lokale gerichte verantwoordelijkheden, zoals de commerciële en operationele leiding zijn echter in handen van lokale werknemers. Men krijgt er op de hoofdzetel natuurlijk ook de concrete ervaringen van de expats te horen. En evenzeer niet onbelangrijk is dat expats de kennis van ons land en gewest uitdragen.

ODE AAN HET BELGISCH

BEDRIJF

Our people make the difference is de wereldwijde slogan van Katoen Natie maar voor Jacques maakt ook het bedrijf een verschil. “Katoen Natie is een bijzonder veelzijdige en dynamsche onderneming. Het is een havenbedrijf én een allround wereldwijd dienstverlener. Katoen Natie staat voor opslag, behandeling en distributie van een breed gamma aan goederen zoals petrochemische producten, consumptiegoederen, specialty chemicals, commodities en preassemeblage voor de auto-industrie.” Maar er is meer en Jacques onderstreept de Antwerpse verankering van zijn werkgever:” Ik heb echt wel een band met België. Als ik de keuze heb tussen een Belgische onderneming en een Europese of Amerikaanse multinational dan kies ik zeker voor het eerste. Het is niet omdat je naar het buitenland gaat dat je je wortels verliest. Ik vind het ergens mijn plicht om de Belgische belangen in het buitenland te verdedigen, dit omwille van de internationale context waarin we leven. Wij hoeven niet chauvinistisch te zijn maar we gedragen ons té vaak té verlegen. We mogen best wat meer fierheid bezitten.

Uw bedrijf houdt ook vast aan haar Nederlandstalige naam. Een multinational als Katoen Natie zou makkelijk voor een beter in de mond liggende naam kunnen kiezen?
Jacques: Dat zou inderdaad functioneel zijn maar het is nu eenmaal een gevestigde naam met geschiedenis, waar we best trots op mogen zijn. De moeilijkheid van de naam maakt ook wel dat de mensen hem beter onthouden. Zeker in Brazilië omdat de naam met k begint en er in het Portugees amper woorden met die letter beginnen. Dat is eigenlijk erg geraffineerd niet?

Brazilië is een immens land, een continent op zich eigenlijk. Waar is jullie plaats op deze enorme markt?
Jacques: Onze vestigingen zijn vooral gelegen in petrochemische centra, in de buurt van raffinaderijen en
plasticproducties. Dat betekent in hoofdzaak langs de kustlijn. Maar we zijn ook aanwezig in Rio de Janeiro en São Paulo, de grote metropool van de zuidelijke hemisfeer. Ik denk dat er heel weinig geweten is over Brazilië. Het is een uitgestrekt land ja, maar alleen al de staat São Paulo is zo groot als een Europees land. Brazilië in zijn geheel is 4000 km lang en breed, dat is in de lengte een afstand tussen Oslo en Tunis en in de breedte tussen Madrid en Bagdad. Anderhalf jaar was ik één van de 18 miljoen inwoners van São Paulo en leefde onder meer samen met één miljoen Japanse en één miljoen Italiaanse inwijkelingen. Het sambaland is een smeltkroes van allerlei culturen. Zet alle Brazilianen naast elkaar en je vindt er geen twee met dezelfde huidskleur. Dat is een gevolg van de harmonieuze rassenvermenging van de achtereenvolgende migrantenstromen met de autochtonen. Het is een heel makkelijk land om zich aan aan te passen, niemand voelt zich vreemdeling. Vandaag werk ik in Paulínia en wonen mijn echtgenote onze drie kinderen en ikzelf in Valinhos, op een goed half uurtje van het kantoor.

CONDOMÍNIO & STELLA

Een onzalig idee zullen sommige mensen zeggen, om naar een land te trekken dat met een geducht veiligheidsprobleem kampt. Jacques nuanceert die beschouwing: “Ik denk niet dat de ene regio beter is dan de andere. Als je alleen de slechte punten op een rij zet en wilt onthouden, dan is het nergens goed.”

En toch zal uw eerste vertrek uit België destijds een keerpunt in uw leven geweest zijn, niet?
Jacques: Ik heb het nooit als dusdanig gezien en ervaren. Het was gewoon vertrekken zonder nadenken, laat staan doemdenken. We wisten natuurlijk dat er moeilijke tijden zouden komen maar ook aangename. Ik heb ook nooit de mogelijkheid van een mislukking in acht genomen. Ik vertrek om iets bij te leren en niet om iets achter te laten. Dat zou een verkeerde instelling zijn en vroeg of laat kom je dan jezelf tegen. Het moeilijkste moment was zonder twijfel de dag dat ze inbraken in ons huis in São José dos Campos en een pistool tegen het hoofd van onze dochter plaatsten. Maar dat heeft ons niet weerhouden om in Brazilië te blijven wonen. We wonen nu wel in een gesloten condomínio of bewaakte wijk die meer bescherming biedt. Het is allerminst de bedoeling hier de eerste jaren te vertrekken. Daarvoor is het een land én regio met teveel opportuniteiten.

Dat zal vele mensen toch verbazen?
Jacques: Ja, maar Brazilië heeft meer te bieden dan sambavrouwen en sambavoetbal. Het banksysteem, de elektronische belastingaangiftes, het electorale proces,... zijn verbluffend. Weet je dat de Brazilianen erg hard lachten wanneer George Bush de eerste maal verkozen werd. Drie weken nam de stembusslag in beslag. In Brazilië wordt heel het land doorgegaan met een stemmachine, tot in het Amazonewoud, om iedereen te laten stemmen. En de resultaten? Die zijn de dag erop bekend. Belastingaangiftes deden we in 1997 al per elektronische post. Zeg niet te gauw dat Brazilië een derde wereldland is. Zeker niet na de fusie tussen Ambev en Interbrew tot Inbev. Belgen kunnen nu wel van Brahma proeven maar ik kan nu in het Amazoneland van mijn Stella genieten. Van een ontwikkeld land gesproken!

Koen Van der Schaeghe