NUTTIGE INFORMATIE Url:www.helderweirt.com

RUIM VIZIER OP DE WERELD
Tom’s wieg stond in Zuid-Afrika en als zoon van internationale ouders, heeft hij zijn avontuurlijke geest niet van vreemden. De vandaag 37-jarige Tom Helderweirt werd een doorwinterde globetrotter: “Toen ik een jaar of tien was, vertrok ons gezin vanuit Zuid-Afrika naar België. We bleven acht jaar om vervolgens te verhuizen naar Suriname om drie jaar later de voormalige Nederlandse kolonie in te ruilen voor Thailand. Ikzelf zou er enkel met vakantie gaan, want was reeds ingeschreven aan een Antwerpse universiteit. Maar het land en de cultuur kregen me op korte tijd zo in hun greep dat ik mijn studies in Bangkok verderzette. Toen zijn ouders alweer vertrokken, bleef hij. Maar op zekere dag haalde hij diep adem, liet zijn toenmalige job bij een Belgisch familiebedrijf én de pollutie achter in Thailand en vertrok opnieuw naar Suriname, waar hij vandaag, alles opgeteld al veertien jaar verblijft. Nadat hij in de hoofdstad Paramaribo voor diverse internationale organisaties als consultant werkte en de knepen van het vak leerde, besloot Tom zelf entrepreneur te worden. In 2003 hield hij zijn eigen bureau, Helderweirt Consulting, boven de doopvont. Consultancy is een vlag die vele ladingen dekt, weet Tom die naast ondernemer ook VIW-vertegenwoordiger is in Paramaribo: “Wij begeleiden het bedrijfsleven maar ook de overheid bij veranderingsprocessen op de vlakken van strategisch management, human resources management en project management. Wij introduceren werkwijzen om van punt a naar punt b te gaan en verlenen ondersteuning in de vorm van onderzoek, training en coaching zodat zij optimaal kunnen presteren.”
Wat betekent dit concreet?
Tom Helderweirt: Wij brengen een andere kijk op de gang van zaken binnen de organisatie en durven als externe vragen te stellen die intern niet aan de orde zijn. Het management moet dus even uit haar dagelijkse realiteit stappen om nieuwe ontwikkelingen in de markt als een uitdaging te zien. Het is echt boeiend want je kijkt in de keuken van ondernemers en je leert zelf ook veel bij.
Het zal toch geen sinecure zijn om een instelling te wijzigen?
Helderweirt: Neen, en ik pretendeer nooit alles te weten en zeg vaak tegen klanten met een filosofische noot: u weet hoe u uw wagen verkoopt of fabriceert, ik kan enkel qua organisatie en communicatie bijsturen. Mijn job laat zich dan ook niet in cijfers uitdrukken.

SNEEUWBAL GAAT AAN HET ROLLEN
Kan u als consulent effectief iets bijdragen tot de lokale bedrijven?
Helderweirt: Ik hoop van wel hé, want dat is mijn job. (lacht) Neen, de vraag is niet of er nog veel werk te doen is, dan wel wanneer bedrijfsleiders eens écht wakker worden in Suriname. Consulenten worden weliswaar onder de arm genomen, doen hun werk, leveren een verslag af, maar daarmee is de kous af. Er wordt binnen de organisatie bitter weinig mee aangevangen. Goede communicatie is geen luxe maar een noodzaak. Enkel als de wisselwerking tussen klant en consulent optimaal is, bereik je een bijzonder resultaat.
Wie moet hen uit die winterslaap halen?
Helderweirt: Suriname staat op een kruispunt van jong en oud. Jonge ondernemers met gedurfde voorstellen staan tegenover oude businessmodellen. Deze laatste kregen de jongste jaren een serieus pak slaag. Er kruipt echter veel tijd in het overtuigen van mensen om actie te ondernemen. Ze beseffen pas dat ze niet gedwee mogen stilzitten, wanneer ze hun naaste concurrent succesvol zien innoveren. En die sneeuwbal gaat nu stilaan aan het rollen. Mensen beginnen zich te realiseren dat ze niet kunnen wachten op de overheid als zou deze alles wel regelen.
Ziet u Suriname nog als een ontwikkelingsland?
Helderweirt: Ja, in de zin dat het veel te afhankelijk is van natuurlijke bronnen. Er moet toegevoegde waarde gecreëerd worden en het onderwijssysteem moet aangepakt worden om te vermijden dat de aansluiting met vooral Nederland helemaal verloren gaat. Mijn inziens moeten ze meer de kaart van het ecotoerisme trekken. Toeristische troeven heeft het land alleszins, niet voor het massatoerisme, maar des te meer voor een nichemarkt. Het binnenland en het amazonewoud zijn zo puur dat je zonder gevaar het rivierwater kan drinken. In de overweldigende natuur kom je helemaal tot rust als je tenminste geen piranha’s aan je tenen hebt!
Wat is er nodig om dat toerisme van de grond te krijgen?
Helderweirt: Ik weet dat de Europese Unie een berg geld veil heeft voor Suriname, maar de lokale overheid maakt er zelf te weinig gebruik van. De EU pompte geld in de Surinam Tourism Foundation, en het was aan de Surinaamse overheid om projecten voor te stellen om het toerisme te marketen, maar deze bleven uit. Vertel mij eens hoe je dan je land gaat promoten? De Surinaamse overheid moet afstappen van de pleistermentaliteit en zich op de fundamenten toeleggen. Vadertje staat moet nieuw leven in het land blazen. De overheid neemt wel initiatieven maar het ontbreekt aan een integrale aanpak.
Ook voor Belgen met goede ideeën ligt de weg open?
Helderweirt: Alleszins, maar vergeet niet u eerst goed te oriënteren. U moet echt alles zelf doen. Aankloppen bij de overheid voor hulp is geen optie. Probeer dus zoveel mogelijk vanuit België rond te krijgen. Er zijn ook opportuniteiten in de productie, geen massaproductie, want daarvoor is de markt te klein. Vergeet wel niet dat Suriname lid is van de handelszone Caricom (Caribbean Community and Common Market) waardoor je afzetmogelijkheden hebt binnen de lid-landen. Maar ook daar komen vragen opborrelen: Met wie moet ik in zee gaan? Welk product moet ik op de markt brengen? Als je in de markt wil meedraaien moet je het via je eigen netwerk doen of via Helderweirt Consulting natuurlijk. (lacht)

LEVENSKWALITEIT
Suriname en migratie, het is een eeuwenoude beweging in twee richtingen. En, waar de laatste decennia vooral van Suriname naar Nederland werd gemigreerd, lijkt er wat te veranderen. De zogenaamde Surilanders, Nederlanders met Surinaams bloed, remigreren de jongste jaren massaal naar hun land van herkomst. Het is geen makkelijke afweging: “Je hebt pull- en pushfactoren”, weet Tom. De pull-factoren zijn de mogelijkheden in West-Europa en dé grote push-factor is de cultuur van geleefd te worden in datzelfde Europa.
Wat maakt Suriname dan zo attractief?
Helderweirt: Het land en de mensen, Suriname heeft iets bijzonders. Het uithangbord is de aangename levenskwaliteit, wat niet wil zeggen dat we hier op onze luie krent zitten. Heb je een redelijke job, dan kan je makkelijk omstreeks 16h thuis te zijn. De rest van de dag vul je met dingen die je graag doet. Er wordt nog gewerkt om te leven en niet geleefd om te werken. Genieten is een sleutelbegrip. Ben je een goede timemanager, dan sta je om 16h30 al op de tennisbaan met je vrienden een partijtje tennis te spelen. Wat wil je nog meer? Anderzijds hebben ongeschoolde arbeiders het moeilijk om de eindjes aan elkaar te knopen en zijn ze soms verplicht twee of drie jobs te combineren.
Ongetwijfeld speelt ook de kleurrijke warmte van de Surinamers zelf een rol?
Helderweirt: Wie Suriname zegt, denkt inderdaad aan de zwoele Caraïbische kleuren, zowel in het straatbeeld als qua levensstijl. Ze zijn ook minder materialistisch ingesteld dan wij, West-Europeanen. Mensen staan dichter bij elkaar en er wordt meer tijd aan elkaar besteed. Ze zijn met minder tevreden en hebben hartverwarmende contacten met Jan en alleman. Een agendacultuur hebben ze nog niet. Al zal dat wel veranderen naarmate de werkmentaliteit ijveriger wordt.
Hoe wordt er naar Nederland gekeken vanuit Suriname?
Helderweirt: Belangrijk om weten is dat er bijna zoveel Surinamers in Nederland wonen als in Suriname. De banden zijn dus zeer sterk maar verzwakken enigsinds. Suriname en Nederland treden een nieuw tijdperk tegemoet waarbij Suriname laat zien dat het op zijn eigen benen kan staan. De oude relatie die gekenmerkt werd door een ontwikkelinsgrelatie en een grotere mate van afhankelijkheid wordt vervangen door een relatie waarbij op basis van wederzijds begrip samengewerkt wordt. Suriname kijkt ookt meer in de regio in de plaats van alleen naar het voormalige moederland.

SURIVLAMINGEN
Amper een 50-tal Belgen verblijven in Suriname. Ze zijn actief in diverse sectoren, zowel op belangrijke sleutelposities in filialen van buitenlandse bedrijven, in de ontwikkelingssamenwerking als in het onderwijs. Zoals elders in de wereld ziet ook hier de VIW-vertegenwoordiger een onderscheid tussen landgenoten die er slechts een beperkte periode vertoeven en diegenen die zich volledig ingeburgerd hebben. “Het is geen statische gemeenschap en omwille van het beperkte aantal landgenoten is er weinig nood om zich te organiseren. Ik heb VIW meegemaakt in Thailand en dat was een heel andere setting. 500 Belgen zaten er toen verspreid over het hele land en maandelijks werd met een 20 à 30-tal samengekomen. Ik ben een pleitbezorger voor een sterkere band tussen Vlaanderen en Suriname. Het land heeft potentie en wie de sprong waagt, kan altijd bij mij terecht voor informatie. De kansen vergroten als je van een rustige levensstijl houdt en als je financieel niet te hoge eisen stelt”, verklaart Tom.
Voelt u zich Vlaming of Surivlaming?
Helderweirt: Op en top Vlaming. Maar ik ben als een kameleon: binnenin voel ik mij Vlaming, maar ik weet mij goed aan te passen aan de omgeving. En daarom voel ik mij overal thuis. Het enige échte belangrijke is dat je je aanpast aan de lokale normen en gewoonten.
Is het in uw vak en contacten voordelig dat u een Belg en geen Nederlander bent?
Helderweirt: Belgen zijn heel erg geliefd in Suriname en ik hoef me ook helemaal niet voor te stellen als Belg. Dat horen ze gewoon. (lacht) Er wordt enkel met lof over ons gesproken: we zijn vlotter en plezanter zeggen ze. We maken misschien minder lawaai als een Nederlander, maar we werken wel goed samen. Ik heb mij ook laten vertellen dat wij Belgen vaak met frisse en plezante ideeën op de proppen komen. Ook dat wij allebei, Surinamers en Belgen, gekoloniseerd zijn door de Nederlanders, schept een band.

Koen Van der Schaeghe

Publicatiedatum: 22/06/06

Vertel je vriend/vriendin over dit artikel

Zijn/haar naam:      Zijn/haar email:

Jouw naam:                  Jouw email: