WERKERVARING IN PLAATS VAN ERASMUS
Sven Rowaert is net afgestudeerd als hij via AIESEC, een internationale studentenvereniging die buitenlandse stagemogelijkheden aanbiedt, de mogelijkheid krijgt om een stageopdracht te vervullen in New York City bij IT-reus IBM.  “Initieel was mijn plan eigenlijk om een Erasmusopleiding te volgen in Duitsland. Maar buiten het Duits hield het enkel een herkauwing in van mijn Leuvense opleiding Toegepaste Economische Wetenschappen. Dus besloot ik mij toe te spitsen op buitenlandse werkervaring. Ik ben er met mijn gat in de boter gevallen. Dat jaar New York was fantastisch en dan heb je natuurlijk de drang om meer te zien.  Ik kreeg zelfs de kans om er te blijven, maar ik heb het niet gedaan. Als ik opnieuw die mogelijkheid zou aangeboden krijgen, zou ik er wellicht wel blijven”, bekent Sven vertwijfeld. Maar al gauw herneemt hij zijn vastberaden praatstijl. “In plaats van in New York te blijven, keerde ik terug naar België om mijn aggregaat af te ronden, maar dat ik niet eeuwig in ons Belgenlandje zou blijven, wist ik toen al. Net zoals ik vandaag weet dat Canada wellicht geen eindstation is.  Ik zie mezelf wel eens terecht komen in de Aziatische wereld”, vertrouwt Sven me toe.

Hij liet in the Big Apple niet enkel een job, maar ook een Mexicaanse lady achter. Waardoor hij voortdurend op zoek bleef naar een mogelijkheid om terug de Grote Plas over te trekken.  Niet naar de Verenigde Staten, maar naar Mexico. Bijgevolg ging hij met vakantie naar Mexico en nam er –ook al was dit niet gepland- enkele jobinterviews af. Hij was aangenaam verrast dat, na anderhalf jaar gewerkt te hebben bij Vandemoortele, hij een aanbod kreeg om van start te gaan bij Accenture, een consultingbedrijf op wereldschaal.

Zijn werkervaring bij de Belgische voedingsgroep Vandemoortele maakt dat Sven zowat wereldwijd aan de slag kan. “Ik kreeg er de kans om SAP te leren. Deze Duitse software beoogt de implementatie van een geintegreerd systeem ter ondersteuning van administratieve bedrijfprocessen; een informaticapakket ter ondersteuning van bijvoorbeeld aankoop, productie en verkoopprocessen. Omdat dit informaticapakket zo geïntegreerd en robuust is, wordt het wereldwijd gebruikt. Relatief makkelijk kan ik daarom in alle werelddelen aan de slag. Maar het doel was dus Mexico en de werkgever werd Accenture.”

EXPATSTATUUT BIEDT MEER ZEKERHEID
Vijf jaar is Sven gebleven bij Accenture, met Mexico als uitvalsbasis. Hij was er in die tijd ook voor langere projecten in de Verenigde Staten en Spanje aan de slag, maar steeds aan Mexicaanse voorwaarden.  En daar knelde uiteindelijk het schoentje. “Niet in het begin, maar na het uiteenspatten van de internetzeepbel werden de condities veel minder goed.  Wie jong is, trekt misschien zonder veel nadenken naar het buitenland. Je bent jong en je kan, indien nodig, altijd opnieuw beginnen.  Maar eens je de 35 jaar nadert, sta je langer stil bij zo’n beslissing en de gevolgen ervan. Niet alleen financieel, maar ook qua sociale zekerheid durf je al eens de vergelijking te maken met België. Dan moet je ook durven toegeven dat de verschillen heel groot zijn. Ik was ook geen uitgezonden expat. Neen, ik koos zelf voor de locatie omwille van mijn vriendin. Uitgezonden expats krijgen bepaalde onkosten terugbetaald, hebben een verzekering op Belgische maat en krijgen vaak nog extra premies. Niets van dat alles voor mij, omdat ik zelf besloten had waar ik naartoe wou trok.”

“Persoonlijk kende ik immers een fantastische werkomgeving in Mexico, bouwde er een mooie vriendenkring op en genoot van het zuiderse leven en de ongecompliceerde omgang met de Mexicanen. Verbonden aan een grote onderneming kwam ik in ook amper in contact met de lokale overheidsdiensten. In België klaagt men al snel over administratieve zaken met overheidsinstellingen, maar in Mexico is zo’n contact met de overheid een ander verhaal. Het mañana-syndroom en het gebrek aan transparantie zorgen voor lange wachtrijen en heel wat frustratie. Op vlak van integratie staat een Mexicaan erg positief tegen Europeanen in vergelijking met Amerikanen. Als blanke vermoedt men soms dat je Amerikaan bent, maar overtuig hen van het tegendeel en je bent de beste amigo’s. Mexico is een fantastisch land om te bezoeken of om er met vakantie te gaan, maar om er te leven is het een ander paar mouwen”, besluit Sven.

VERKEER EN VEILIGHEID
Wie het land Mexico vernoemt, denkt misschien aan onvermoeibare mariachi’s en bodemloze flessen tequila. Maar wil je als Europeaan aan de slag in het land, dan dien je vooral aan de steden Mexico-City en Monterrey te denken, weet Sven. “Die zijn economisch het sterkst. Mexico-City telt heel wat toeristentroeven, maar als je er woont en werkt, zie je ook de keerzijde van een wereldstad. Ik woonde op 12 km van mijn werk, maar was makkelijk anderhalf uur onder weg. Chaos troef op de wegen. Aan fietsen denk je alleen als je een wanhoopsdaad voor ogen hebt… Het openbaar busvervoer is in het snikhete Mexico-City geen evidente zaak, want die bus staat ook in de file en bezit geen airco. En je kan toch niet bezweet op het werk arriveren in een cultuur waar een formeel pak nog steeds een must is. De enige optie is de metro, maar dan wordt het een strijd om er in te geraken...”
           
Tijdens zijn fileleed had Sven tijd om na te denken over de toekomst.  Een toekomst die hij steeds vaker buiten Mexico zag. Het leven in Mexico-City is niet te onderschatten en straatovervallen zijn alom tegenwoordig. Dat kon hij aan den lijve ondervinden. “Op een druk kruispunt stonden er plots twee jonge gasten voor mij met een geweer op mij gericht. Mijn laptop was ik kwijt. Als in België de kans op een overval even groot is als deze die je hebt om de lotto te winnen, dan is het in Mexico-City toch net even anders”, waarschuwt Sven. 
           
“De vraag is niet óf je wordt overvallen, maar wel wanneer en hoeveel keer! Ik betrapte me er dan ook op dat ik voortdurend mensen inschatte. Mentaal wordt dat zwaar om dragen. Ik was dus wat blij als ik voor een langere periode in een andere regio of buiten Mexico, onder meer in Spanje, werd tewerkgesteld. Het zijn niet enkel buitenlanders die de stad willen verlaten, ook Mexicanen willen weg uit de hoofdstad, maar het is de werkgelegenheid die hen daar houdt.  Thuiswerken zou ook heel wat verkeersproblemen kunnen oplossen in de toekomst, maar daar is in Mexico nog geen draagvlak voor.”

DE CANADESE DROOM, OOK VOOR U?
Zijn persoonlijke Latijnse levenswarmte vergezelde Sven van Latijns- naar Noord-Amerika. In Canada en meer bepaald Montreal voelt het koppel zich onmiddellijk in zijn nopjes en aanvaard. Canada is historisch een populaire emigratiebestemming. Ook vandaag kent het nog grote emigratiegolven. Een unicum is dat begin 21ste eeuw in de westerse wereld. “Welk land laat dat nog toe? De Verenigde Staten niet meer. Australië en Nieuw-Zeeland zijn veel strenger geworden. Dan maar naar Canada want ondanks het puntensysteem is het nog vrij eenvoudig om als Belg naar Canada te emigreren. Canada is een reusachtig land en telt slechts 33 miljoen inwoners. Het helpt om Engels en Frans wat bij te schaven en het juiste diploma en/of werkervaring te hebben om extra punten te krijgen. Niet alleen Europeanen, maar iedereen is er welkom. Canada’s economische toekomst is voor de komende jaren verzekerd. Het land is rijk aan natuurlijke grondstoffen. Dan hebben we het niet allen over goud, zilver en diamanten maar ook koper, zink, uranium en -niet te vergeten- olie. Canada heeft, en dat weten velen niet, na Saoedi-Arabië, wereldwijd de grootste oliereserves. Het probleem is dat die olie vermengd is met zand, wat om een duur filterprocédé vraagt. Maar met de huidige hoge olieprijzen is oliewinning in Canada heel rendabel. Er worden dan ook miljarden dollars geïnvesteerd en de werkgelegenheid boomt. Alleen al in de provincie Alberta zijn 100.000 extra mensen nodig. Bijna alle diploma’s worden gezocht. Indien je als chef-kok wilt emigreren naar Canada, bijvoorbeeld, krijg je er de meeste punten”, lacht Sven. “Het enige waar Canada moet op toekijken, is dat alle nationaliteiten proportioneel dezelfde kans krijgen om zich in Canada te vestigen. China en Indië bijvoorbeeld kunnen makkelijk 20 miljoen mensen missen.  Daar is Canada niet klaar voor en het zijn vandaag al voornamelijk Aziaten die het land binnenkomen”, verduidelijkt de West-Vlaming.

SMELTKROES MONTREAL
Weinig koloniale kunst of oude culturele sites in Canada en Montreal.  Maar het hart van de stad heeft niettemin erg veel moois te bieden. Montreal, met zijn 3 miljoen inwoners, is de belangrijkste stad van de provincie Québec en voelt zeer Europees aan. “Montreal is naast Toronto en Vancouver één van de meest internationale steden in Canada. Men spreekt van 180 tot 190 nationaliteiten in deze metropool. Een Canadees heeft Europese werkuren en tijd om te genieten van het leven. De stad heeft ook een boon voor de Franse artistieke wereld. Van zodra de lente in de lucht hangt, is het kiezen tussen diverse festivals en culturele manifestaties zoals het Jazz-, Just For Laughs-, of het internationale filmfestival. Verder zijn er heel wat sportevenementen, zoals de jaarlijkse F1-wedstrijd of het fameuze tennistornooi. En dan mag ik zeker Cirque du Soleil niet vergeten, die in Montreal haar oorsprong kent en vele van hun nieuwe shows eerst aan het thuispubliek voorstelt. Ook ’s winters valt er heel wat te beleven. Zo hebben we er het Feest van de Sneeuw- en het Montreal in Licht en Kleur-festival. Ik ben ook te vinden voor een ijshockey wedstrijd en ben ondertussen een serieuze fan geworden van Les Canadiens, de ijshockeyploeg van Montreal. Gelukkig zijn ook enkele Belgische biertjes sterk vertegenwoordigd dankzij de overname van de Canadeese brouwerij Labatt door de Leuvense biergroep. Wat toch wel mooi meegenomen is. Je voelt je er onmiddellijk thuis”, lacht Sven. 
           
“Het stoort me wel eens als ik via internet Vlaamse kranten raadpleeg dat migratie als een probleem wordt beschouwd. Dat is toch enigszins anders in Canada, wat een overtuigd multicultureel land is.  Opmerkingen over kleur en ras worden je er niet in dank afgenomen. Ik ben zelf immigrant en kan daar openlijk voor uitkomen. Men verwacht natuurlijk wel dat je je als buitenlander aanpast aan de lokale waarden. Onder meer aan de rechten voor de vrouw, die in bepaalde landen onbestaande zijn. Vrouwelijke migranten worden bijvoorbeeld bij aankomst apart genomen en krijgen te horen welke hun rechten zijn. Ook moslimvrouwen. Wat dit binnenskamers oplevert, is nog wat anders natuurlijk.  Maar alvast in het openbaar leven worden minderheden zo gelijk mogelijk behandeld.”
           
Vanuit Europa zien we Canada terecht als een westers en tolerant land met meer natuur uiteraard. Op politiek vlak wordt Canada met gelijkaardige maatschappelijke debatten geconfronteerd als in Nederland en België. Het homohuwelijk werd er in 2005 als vierde land in de wereld toegestaan. Het euthanasiedebat komt er ook aan, maar wordt echter een harde noot om kraken. Het vraagstuk is opnieuw religieus gebonden en de migrantentoestroom wordt een belangrijke factor in het debat. Jaarlijks neemt de bevolking met ongeveer 1% of meer dan 250.000 inwoners toe, en velen onder hen komen toe met een eerder conservatieve invalshoek. Na drie jaar kunnen ingezetenen de Canadese nationaliteit aanvragen, met stemrecht. (Belgen verliezen tot dusver de Belgische nationaliteit als zij vrijwillig een andere aannemen, kvds.) Als ik bijvoorbeeld tussen een groepje Mexicanen vertoef, ben ik meestal de enige die geen probleem heeft met het homohuwelijk of het nut van een abortuswet inzie en dan heb ik het nog niet over de euthanasiewet. Migranten krijgen op termijn stemrecht, en hun stem wordt alzo proportioneel belangrijker. Het liberale en tolerante karakter van Canada zou op niet zo lange termijn wel eens wat conservatiever kunnen worden.”

MEERTALIGHEID
Canada heeft met ons land haar tweetaligheid gemeen. Het zoeken naar een taalevenwicht ligt Sven dan ook als gegoten. “Québec staat erg op haar culturele eigenheid en taalgebruik en daar kan ik me als Vlaming absoluut in vinden. Ik ijver dus mee voor het behoud van de Franse taal in Québec en de semi-francofone enclave in Noord-Amerika, maar steun echter niet het separatistisch idee dat hier sterk leeft. Het is soms verbazend te zien hoe broos Canada in feite aan elkaar hangt. Zo wordt er als grap wel eens gezegd dat de mensen uit de andere Engelstalige provincies zoals Ontario een onafhankelijk Quebec zouden moeten toejuichen, opdat ze dan zelf onafhankelijk kunnen worden van federaal Canada, om zich uiteindelijk bij de Quebec natie te kunnen aansluiten en om dan te stemmen voor de naam van hun nieuw land... Canada! en de zaak kan herbeginnen. Ik ben mij ook bewust dat als Montreal een economische draaischijf wil blijven, er voldoende Engels moet gesproken worden. Met uitzondering van Montreal wordt er in de rest van de provincie Québec immers bedroevend weinig Engels gesproken”, waarschuwt Sven.
           
Les Québecois zijn bevreesd dat Engels hun voertaal wordt. Terecht misschien en daarom draag ik mijn schoentje bij en probeer ik in de stad heel wat Frans te spreken. Net zoals wij, Vlamingen, stellen les Québecois dat serieus op prijs. Vele andere nationaliteiten die in Montreal wonen en werken zullen dat moeilijker doen. Zij arriveren met een zekere bagage Engels en dat volstaat zeker in de werkomgeving. Maar langzamerhand wordt dit ook de veralgemeende niet-professionele taal. Logisch natuurlijk. Montreal leeft in twee officiële talen, maar professioneel haalt Engels steeds meer de bovenhand. Ik werkte in Montreal voor Bombardier, een typisch bedrijf afkomstig uit Québec en zelfs daar is Engels de voertaal geworden.”
           
“Als Vlamingen mogen we vandaag best nog trots zijn op onze talenkennis, maar we verliezen stilaan onze voorsprong. We spreken weliswaar soms drie of vier talen, maar ons taalonderwijs moet beter als we onze koppositie willen behouden. Taalonderwijs op jongere leeftijd is echt een must.  In Mexico bijvoorbeeld is het nog steeds een minderheid die meertalig is, maar bij de jeugd is dit snel aan het veranderen. In sommige kleuterklassen, vooal privé-scholen, wordt er al in verschillende talen gezongen. Je moet een taal ook niet volledig beheersen om jezelf als meertalig te beschouwen. Een presentatie kunnen geven en je gedachten met argumenten kunnen verdedigen is mijn inziens voldoende.”
                                                          
TOASTMASTERS CLUB
“Buitenlandse ervaring opdoen is fantastisch, maar ik vind het belangrijk ervoor te zorgen dat die opgedane kennis je ook in eigen land kan verder helpen. Accenture bijvoorbeeld is voor mij een leerschool gebleken die deuren opent in gelijk welk land. In plaats van een lokaal bedrijf dat misschien wel meer betaalde, koos ik voor een internationale speler en haar naambekendheid. Vandaag werk ik nog steeds als SAP-consultant, maar wel op zelfstandige basis. Naar de toekomst toe is het belangrijk de deur nooit helemaal te sluiten.  België is immers in veel opzichten een goed land om in te leven. Wij mogen ons gelukkig prijzen om als Vlaming geboren te zijn. Als je van de ene op de andere dag alle bruggen opblaast, kan je vroeg of laat voor verassingen komen te staan. Ik blijf in contact met België via het lezen van nieuwswebsites en via mijn familie, want als Vlaming vind ik het belangrijk om te weten wat er zich in Vlaanderen en het Belgenland afspeelt. Een andere mogelijkheid is zich aan te sluiten bij een lokale vereniging van Belgen of Vlamingen. In Mexico bestond er een goeie kring van Belgen, voornamelijk Vlamingen, die maandelijks samenkwam, maar in Montreal heb ik die (nog) niet gevonden. Het is best interessant om ervaringen uit te wisselen met mensen die zich misschien al langer in je nieuwe thuishaven bevinden, zodat je niet nodeloos lang je weg moet zoeken in het lokale administratieve doolhof. In Montreal heb ik echter minder contact met Belgen. Eenmaal als je in het buitenland vertoeft, is het belangrijk om een sociaal netwerk op te bouwen, maar niet alleen op basis van werk- of studie contacten. Voor mij is dat deel uitmaken van een voetbalteam en het volgen van salsaklassen. Recent werd ik lid van een Toastmasters Club, een internationale organisatie die zich bezighoudt met het verbeteren van het openbaar spreken of public speaking en leadership skills. Onze groep bestaat vooral uit 25 tot 40-jarigen, waarbij ieder om beurt presentaties geeft, die dan door één van de andere leden geëvalueerd wordt. Op die manier maakte ik vrienden uit India, China, Vietnam, Australië, Roemenië, Israël en zelfs Irak. Allemaal mensen met een sterke persoonlijkheid die heel wat te bieden hebben en waarmee ik graag een babbel heb met darbij een frisse Belgische pint natuurlijk. Best leuk is dat”, besluit onze uitgeweken
landgenoot.

NUTTIGE PERSOONLIJKE ERVARING VAN SVEN ROWAERT ”Als je van plan bent om naar Canada te komen wonen en werken, zoek dan niet onmiddelijk naar een studie of werkvergunning. Bedrijven appreciëren het enorm als je een permanent resident visum op zak hebt. Het bewijst je bereidwilligheid en motivatie om zich voor langere tijd in Canada te vestigen en bedrijven hoeven ook geen kosten voor je te maken om een werkvisum te regelen. Regel daarom een permanente verblijfsvergunning in België en niet lokaal, want dan duurt het proces veel langer. Je hoeft hiervoor geen job te hebben, maar wel voldoende hoog scoren volgens het puntensysteem. Canada laat ook asielzoekers toe, maar de overgrote meerderheid zijn mensen die een meerwaarde (kunnen) bieden op de arbeidsmarkt. En je hebt tussen haakjes helemaal geen advies nodig van een advocatenkantoor in België of in Canada om zo’n permanent resident visum te verkrijgen. Alle informatie die je nodig hebt om naar Canada te trekken, vind je terug op de website van de Canadese ambassade.”

Koen Van der Schaeghe

Publicatiedatum: 16/10/06