NUTTIGE INFORMATIE Url: www.fortisbank.be/Expats

JONGENSDROOM
In zijn tienerjaren wilde Rony al meer van de wereld zien. Nou, het heeft wat langer geduurd dan gehoopt, maar uiteindelijk is het hem toch goed gelukt. Net op de dag dat hij vijftig werd, plaatste hij zijn handtekening onder een contract dat hem naar Istanbul zou brengen. Van een midlifecrisis kan je moeilijk spreken, het begin van een tweede jeugd is meer op z’n plaats. Rony: “Het was voor mij altijd een jongensdroom om in het buitenland te werken. Naast mijn universitaire studies volgde ik ook drie jaar Spaans met de ambitie om voor staaldraadproducent Bekaert naar Zuid-Amerika te trekken. Het lot besliste echter anders.”
In plaats van naar Zuid-Amerika te migreren, bleef hij in eigen land. Na twee jaar in het secondair onderwijs gestaan te hebben, ging hij aan de slag bij de Generale Bank. (één van Fortis’ voorlopers, kvds) Daar doorliep hij alle functies van stagiair in een lokaal kantoor tot een hoge marketingbetrekking in Brussel. Binnen het latere Fortis maakte Rony naam als creatief brein achter packaging- en verkoopsideeën waaronder de Happy Days kaart. “Toen ik op zeker moment, om een déjà-vu effect te vermijden, een nieuwe uitdaging zocht, werd mij gevraagd of ik interesse had in het buitenland. Ik zag mijn jongensdroom al in vervulling gaan, maar ik was intussen wel vader van drie kinderen, gescheiden en had Marie leren kennen. Het was dus een beslissing die we samen moesten nemen. De kinderen stonden op eigen benen, maar als Marie niet meeging, dan had ik mijn voornemen moeten opbergen. Ik zag mezelf immers niet als een vijftigjarige avonturier.” Marie toonde zich echter inschikkelijk: ”Dit was zo’n unieke kans om de dagelijkse routine te doorbreken dat het nu het nooit was. We hadden er een mooie leeftijd voor, maar moesten ook geen tien jaar meer wachten. We grepen deze kans met beide handen, welke ook de latere consequenties bleken te zijn.” (zie kaderstuk)
Rony en Marie zijn in Istanbul voor drie jaar en naargelang de leef- en werkomstandigheden zullen dat er al dan niet vijf worden. “Onze bankgroep heeft een zogenaamde Fortis International Assignment Guide, welke concreet richtlijnen inhoudt die bepalen dat je een buitenlandse missie aanneemt voor minimum één en maximum vijf jaar. Dan keer je in principe terug, tenzij je zelf anders beslist, maar dan verlies je de zogenaamde elastiek of condities waarmee je vertrokken bent. Eigenlijk ben ik dus gedetacheerd en vervoeg na de missie terug de dienst die ik verliet”, verduidelijkt Rony.

FORTIS EN PICASSO
Dat de internationale ambities van Fortis groot zijn en heel wat verder reiken dan thuismarkt Benelux mag duidelijk zijn. In april 2005 nam Fortis de Turkse Disbank over. Niet toevallig, de bancaire markt in Turkije oogt immers veelbelovend. Met een gemiddelde leeftijd van de Turkse bevolking onder de 30 jaar heeft het land een enorm groeipotentieel en veel meer troeven dan de vergrijzende bevolking op de thuismarkt. Zelf ziet Fortis Turkije haar marktaandeel op vijf jaar tijd verdubbelen van 2,4 tot 5%. Rony: “We zijn niet zomaar een kleine lokale bank, wel een bank die misschien nog klein is in Turkije, maar duidelijke groeiambities koestert. Vooral qua woonkredieten en beleggingsfondsen. De Turken kennen wel traditionele spaarproducten en aandelen, maar fondsen zijn voor hen een heel nieuw verhaal. We hebben ook het duidelijke signaal gegeven dat we ons kantorenaantal willen verdubbelen.”
Fortis Turkije is grosso modo opgedeeld in drie business eenheden: in willekeurige volgorde zijn dat retail banking voor particulieren en kleine bedrijven, commercial & private banking voor de grote bedrijven en merchand banking tenslotte voor grote bankbedrijven. De impact van Fortis in het vroegere Constantinopel was groot. In één nacht werden alle kantoren van Disbank omgedoopt tot Fortis. Deze rebranding was echt een staaltje van Turks vakmanschap. Een aantal weken van tevoren werden de nieuwe panelen systematisch gehangen, maar overdekt met oude spandoeken. Na die nacht volgde een nooit geziene publiciteitscampagne.” Met een leuke anekdote maakt Rony het grootscheepse mediaoffensief aanschouwelijk: ”In november 2005 vroeg een bezoeker aan een taxichauffeur wat er zoal leefde in Istanbul. Hij vernoemde Fortis en de tentoonstelling van Picasso. Samen beheersen ze het straatbeeld met ontelbare grote affiches”, lacht Rony.

KLANTENBENADERING
Niet alleen de naamsverandering van Fortis in Turkije werd in een recordtempo voltooid, ook aan de lokale strategie wordt duchtig gewerkt, onder meer door Rony die zijn jarenlange ervaring in de weegschaal gooit. Zijn functie bij Fortis in Istanbul is deze van raadgever of consulent binnen de afdeling retail banking, wat zich richt op lokale consumenten en kleine- en middelgrote ondernemingen. Daarom ook werd de Turkse eigenheid behouden. Hij is er de enige Belg tussen 3500 Turken en weet als geen ander dat het menselijk beestje overal hetzelfde is. Een kwarteeuw ervaring heeft hij in de retail banking. “Ik ben dus de brug tussen wat onze groep aan ervaring heeft elders in Europa en Turkije. Die ervaring moet ik hier ten gelde maken, onder meer door het introduceren van packaging- & cross selling activiteiten die Fortis Turkije hier van een duurzame groei moeten voorzien. Die solide en geïntegreerde aanpak is belangrijk want vele van mijn Turkse collega’s zijn vooral uit het op scoren. De trots van de Turken is hun bedrevenheid om op opportuniteiten links en rechts te springen. Zij verkopen een klant één enkel product en gaan op zoek naar een nieuwe klant in plaats van deze klant een volledig pakket aan te bieden. Ze spelen op korte termijn om goede resultaten neer te zetten, maar in marktverovering is het strategisch net zaak om simultaan een solide en stabiele klantenbasis uit te bouwen en tactische initiatieven te ontwikkelen om nieuwe klanten binnen te halen.”
In dat projectmatig denken zijn wij, Belgen, dan weer sterk. In plaats van te focussen op de verkoop van individuele producten dienen de Turken een complete klantenbenadering te hanteren. Ik probeer hen van een productbenadering naar die klantenbenadering te loodsen. Ik probeer hen niet alleen de kers maar ook de taart te laten verkopen. In Fortis-publicaties komt het steeds terug: klant, klant, klant,... met als belangrijke indicator de klantentevredenheid. Hier zegt men wel klant, maar denkt men product. Die mentaliteitswijziging bekom je niet zomaar overnight.”

MOEILIJK, MAAR BOEIEND
“Mijn functie is adviserend en niet leidinggevend. Ik geef toe dat ik op zeker moment zelf aan dat stuur zou willen zitten om een aantal zaken te forceren, maar dat is niet de bedoeling. De Turken moeten openstaan voor innovatie en ik moet hen daarvan met veel diplomatie van overtuigen. Ik geef suggesties, maar zij nemen de finale beslissing. Voor mij is dat een stuk nieuwe ervaring. Op de Belgische markt zag ik dat bepaalde spelers, net omdat ze kleine spelers waren in de markt, konden innoveren. Ik moet de Turken dus voortdurend uit de band laten springen, hen tegen de stroom laten invaren. Erg moeilijk, maar o zo boeiend. Het geeft dan ook voldoening als je jouw idee, dat in eerste instantie sceptisch onthaald wordt, na enkele maanden ziet opduiken in een project. Daar trek je jezelf aan op. Zelf haalden mijn collega’s in Brussel en ikzelf de mosterd ooit in de Verenigde Staten, eerst met ongeloof dat het nooit zou werken in Europa, maar door bepaalde ideeën een lokale toets te geven, is veel mogelijk. Identiek hetzelfde willen we hier bekomen”, onderstreept de West-Vlaming.
Fortis verkende de financiële markt grondig, verdiepte zich ook in de financiële cultuur van Turkije en speelt daar vandaag op in. “Turkije is echt een cashcultuur. Het traditionele spaarboekje, één van dé succesnummers in België, bestaat hier niet. De meeste Turken hebben slechts weinig bankproducten op zak. De mensen moet dus geleerd worden om te gaan met een bankkaart. De kredietkaart is wel aanwezig, maar de debetkaart komt moeilijk van grond. Dit omdat de kredietkaart toelaat om anticipatief te spenderen. De relatief hoge inflatie in het oog houdend, maakt het goedkoper vandaag iets te kopen dan morgen. Het aantal kredietkaarten is de jongste jaren verdubbeld, maar we moeten dus een evenwicht trachten te vinden tussen beide”, weet Rony.

GEZONDE MIX
Hij is er rotsvast van overtuigd dat de combinatie van een Belgische inbreng met een Turks management alleen maar voordelen biedt: “Ten gevolge van diverse crisissen tijdens het jongste decennium heeft de Turkse populatie een vrij groot wantrouwen tegenover dé Turkse bankier. Er is in Turkije niet enkel vraag naar Europa, maar ook naar Europees management. Onderzoek wijst uit dat de Turken voorstander zijn van een bank beheerd door Turken, met daarboven een Europese directie. Ze geloven dat dit de kwaliteit zal verhogen, maar, en dat is belangrijk, de bank mag haar Turkse roots niet verliezen.”
“De periode van instabiliteit, onder meer financieel, willen de Turken achter zich laten. Daarvoor kijken ze naar Brussel. Ze geloven ook echt dat zij in de mondiale economie een brug tussen oost en west kunnen zijn. De komst van Europese banken als Fortis naar Turkije heeft ook onrechtstreekse gevolgen. Wanneer wij als bank gunstige analyses en prognoses voorleggen, gaat er bij Westerse ondernemers een belletje rinkelen en blijkt het voor hen een stimulans om in Turkije business te doen. Maar ook de omgekeerde beweging wordt gemaakt, Turkse ondernemers durven al eens meer richting Brussel te kijken”, besluit de Fortis-expat.

GROEIPROCES ALS EXPATPARTNER Rony en Marie hebben ieder drie kinderen uit een vorige relatie. Rony’s kinderen hebben alledrie hun leven in België en verkozen de Noordzee boven de Bosporus. De oudste zoon van Marie zat aan de universiteit en had een eigen leven op kot Gent, dus aanvankelijk zouden Marie’s jongste twee kinderen het avontuur tegemoet gaan. Marie: “Zij zijn ook een huurhuis komen zoeken en waren behoorlijk enthousiast. Wij hebben dan ook het huis gekozen nabij de British school. Beide beseften dat dit ook voor hen een unieke kans was om van een andere cultuur te proeven en van de meerwaarde van een internationale school te genieten. Uiteindelijk haakte de jongste af omwille van vrienden en de andere heeft het wel twee maanden geprobeerd, maar voelde zich vrij eenzaam en hield het voor bekeken. Dit maakt dat ik na 16 jaar alleen geleefd te hebben met mijn kinderen, nu met partner, maar zonder kinderen leef. Dat was niet evident. Dan schrik je wel even als moeder en stel je jezelf ook in vraag. Maar het was een weloverwogen beslissing in samenspraak met de kinderen. Zij worden stilaan volwassen en ten opzichte van Rony kon ik het niet maken terug te krabbelen. Ik vlieg geregeld over en weer en godzijdank is er internet en skype”, lacht Marie. DUAL CAREER COUPLE Meegaan naar het buitenland omdat je partner daar werk heeft is een uitdaging. Te meer als je er zelf je boeiende baan moet voor opgeven. “Ik was ergotherapeut en werkte met dementerende bejaarden. Ik had dan wel een vlakke loopbaan, maar was ambitieus, bleef studeren en was een voortrekker. Mijn werk was een deel van mijn leven en ik voelde mij hier toch 4 tot 5 maanden beroerd. Ik heb er echt mee geworsteld dat ik vrouw van was. Waar praat je nog over? Waar blijft je eigenwaarde?” Naast carrièregerelateerde en persoonlijke veranderingen krijgt het koppel te maken met opgaven in de sociale sfeer. “Activiteiten als winkelen, entertainment en het vinden van goede medische faciliteiten zijn in een compleet nieuwe cultuur geen eenvoudige opgaven. Maar ook intercultureel, de confrontatie met gesluierde vrouwen en het standenverschil. Ik werkte in de sociale sector, had een bescheiden loon en dan kom je op een compound te wonen met alle luxe. ‘Help, ik heb bedienden’, constateerde ik opeens. Dat is wennen hoor. Ik had het daar vrij moeilijk mee. Wonen tussen twee culturen heeft hier een dubbele betekenis, tussen oost en west, maar ook tussen arm en rijk. Met mijn beroep en kinderen in het hoofd, had ik toch een gevoel van ontheemdheid. Naderhand maakte dat wel plaats voor euforie. We hebben helemaal geen spijt, het is een ervaring die we niet hadden willen missen. Het is verrijkend dat we elkaar konden oppeppen om door de moeilijke momenten te gaan. We waren op elkaar aangewezen en we hebben volhard. Wat we meemaakten, kunnen ze ons niet meer afpakken.” VERBONDENHEID Dat Marie’s groeiproces als landgenoot in het buitenland, en meer specifiek als expatpartner, niet uniek is, beseft ze maar al te goed. “Daarom hecht ik zoveel belang aan de verschillende clubs en dan vooral de Belgische. Je kan erover praten, iedereen heeft ongeveer hetzelfde meegemaakt of het nu de eerste of derde ervaring is. De beginproblemen die je als nieuweling hebt, zijn herkenbaar voor habitués. Het is ook aangenaam om met landgenoten, mensen met wie je toch een zekere verbondenheid hebt in denken en leven, samen op stap kan. Neen het verenigingsleven is hier geen overbodige luxe”, lacht Marie.

Koen Van der Schaeghe

Publicatiedatum: 13/12/06

Vertel je vriend/vriendin over dit artikel

Zijn/haar naam:      Zijn/haar email:

Jouw naam:                  Jouw email: