Grosso
modo zijn er maar drie redenen waarom iemand naar het buitenland
verhuist: óf je bent uitgekeken op de levensomstandigheden
in je geboorteland, óf je gaat omwille van je werk of studies,
óf je partner is van buitenlandse afkomst. Het laatste
is van toepassing op Kristien Boets. Zij is wat Zweden een kärleksinvandrare
of liefdesmigrant noemen. Drie jaar en half woont Kristien reeds
in het Zweedse Linköping met haar vriend Tobias en hun dochtertje
Sophie-Louise. Ze werkt er als advocate bij Delphi & Co, één
van de grotere Zweedse kantoren met een internationaal cliënteel.
Erasmus
voor het leven
We schrijven 1997 en Kristien Boets, die zelf een Erasmusproject
in Griekenland achter de rug heeft, werkt als Erasmus-coördinator
op de rechtenfaculteit van de KU Leuven. De advocate in spé
had er een goed contact met de Scandinavische studenten die in
hetzelfde studentenhuis woonden. Ze was 27 toen en daar ontmoette
ze haar Zweedse vriend Tobias. “Een Erasmusomgeving is een
kleine interculturele samenleving, een grote vriendengroep ook,
die elkaar jaren na datum nog altijd treft”, gaat Kristien
van wal. Gedurende één academiejaar was Tobias in
Leuven op Erasmus. Om aan zijn thesis te werken, verlengde hij
zijn verblijf en keerde dan terug naar Zweden om zijn opleiding
af te ronden. In Groot-Brittannië behaalde hij een master
maritiem recht en verhuisde opnieuw naar België, waar ik
intussen stage liep op een Brussels advocatenkantoor. Tobias werkte
toen op de KU Leuven aan een project van de Europese Commissie.”
“Ik heb altijd geweten dat ik in het buitenland wou wonen,
maar had op dat moment niet de behoefte om België te verlaten.
Ik had het immers erg naar mijn zin op mijn werk. Maar Tobias,
die uit het hoge noorden kwam, had het hier wel gezien. Hij miste
vooral de ruimte en de Zweedse wijdheid. Hij raakte volledig gestrest
en wou terug naar zijn heimat.”
Een compromis vonden we in de afspraak dat we in België zouden
blijven tot ik zwanger werd. Een vergelijk dat we sloten in maart
2003. Drie maanden later was ik echter zwanger. Het was een moeilijke
beslissing, maar zoals afgesproken zei ik mijn werk op en ontbonden
we ons huurcontract. Op de laatste dag van november in datzelfde
jaar verhuisden we.”
Idylle versus realiteit
Kristien en Tobias gingen het avontuur tegemoet en logeerden tijdelijk
bij Tobias’ vader, terwijl ze werk en een appartement zochten.
“Ik was uiteraard reeds met vakantie geweest in Zweden,
maar vergelijk dat geenszins met er effectief wonen. Het was intens,
maar moeilijk wil ik het zeker niet noemen. Er waren zoveel nieuwe
impulsen waardoor ik amper stilstond bij het vreemde. Tijd om
mij te vervelen had ik evenmin en we wisten dat er een kindje
op komst was. Dat appartement vinden bleek uiteindelijk niet zo
makkelijk, omdat er lange wachtlijsten zijn. Gelukkig wist Tobias
van aanpakken.”
Misschien was de ommekeer voor hem wel moeilijker. Hij verruilde
België dan wel niet voor het grote onbekende, maar ook voor
hem was het terug van voren af aan beginnen. “Na al die
jaren van afwezigheid, moest hij zich terug leren thuis voelen
en zijn al té romantische beeld bijstellen. Voor mij was
alles nieuw, plezant, mooi en spannend. Zijn verwachtingen waren
groter. Hij had iets in zijn hoofd wat niet met de realiteit strookte.
De universele psychologische kronkel dat het gras niet altijd
groener is aan de andere kant van de heuvel, maakte zich meester
over hem.”
Linköping doet waarschijnlijk amper een belletje rinkelen
in het buitenland. Het is echter wel de thuishaven van autobouwer
Saab en de vijfde grootste Zweedse stad. De universiteitsstad
ligt in het Zuid-Zweedse Östergötland. “In tegenstelling
tot Leuven, waar we allebei woonden, overheersen de studenten
niet. Linköping is heel leefbaar. Files zijn er onbekend
en het eigenlijke centrum is zelfs zo klein dat je moeite moet
doen om verloren te lopen. Linköping is dan ook geenszins
te vergelijken met het kosmopolitische Stockholm, waar onder meer
het culturele leven veel meer te bieden heeft.”
Opnieuw studeren
Werk zoeken in Zweden, hoe pak je dat aan? Geen sinecure zo blijkt.
“Vanuit Brussel had ik wel wat connecties met lokale kantoren,
die ik bij aankomst contacteerde, maar ik begreep vlug dat het
niet zou lukken. Ik had ervaring in internationaal recht, sprak
de taal een beetje, maar er zijn uiteindelijk ook Zweden die Frans
spreken en het internationaal recht kennen. Dus finaal heb je
helemaal geen meerwaarde. Ik ben er dan mee gestopt omdat ik mijn
kansen niet wou verbranden vooraleer ik de taal helemaal machtig
was.”
Werken in een ander land betekent ook solliciteren volgens de
regels van het land. Via de Zweedse arbeidsdienst volgde Kristien
een ‘cursus solliciteren’ om zich voor te bereiden.
“Dat mijn cv voor de papiermand was, daagde snel. Waar men
in België alles chronologisch plaatst, schrijft men in Scandinavië
alles achronologisch. De nadruk ligt ook op de motivatiebrief
en de doorlopende tekst. Gelukkig viel mijn oog op een opleiding
aan de universiteit van Linköping gericht op houders van
een buitenlands universiteitsdiploma. Dat was letterlijk op maat
gemaakt. We begonnen met een maand intensieve Zweedse les. Vervolgens
koos iedereen zijn eigen domein, ik Rechten dus. Het onderwijs
wordt er wat anders aangepakt, met veel seminaries en minder vakken.
Gedurende meerdere maanden wordt intensief rond enkele vakken
gewerkt. We werden onmiddellijk voor de leeuwen gegooid. De eerste
week moesten we al een rechtszaak voorbrengen, maar ik voelde
mij helemaal nog niet zeker. Het was zeer hard werken, zeker in
combinatie met het moederschap”
Als
advocate aan de slag
Kristien’s opleiding bestond deels uit een stage, die ze
liep bij het advocatenkantoor Delphi & Co, waaraan ze tot
op vandaag verbonden is. Het kantoor heeft meerdere vestigingen,
150 medewerkers en haar hoofdzetel is in Stockholm. Het merendeel
van haar tijd besteedt Kristien aan internationaal handelsrecht.
“Het kantoor heeft heel wat klanten uit de Benelux, exportbedrijven
zowel als zelfstandigen die een verhuis overwegen, en dan is een
Belgische advocate zeker een troef en dat proberen we dan ook
uit te spelen.”
Als enige landgenote is Kristien opgenomen op de EU-lijst van
advocaten in Zweden. Een vereiste hiervoor is dat je ook in je
thuisland de titel van advocaat draagt. Daarom ben ik opnieuw
opgenomen op het tableau van Brussel en heb ik er sinds kort terug
een kantooradres. Wil je als Europees advocaat binnen een ander
EU-land aan de slag, dan is een verplichte test van de lokale
wetgeving of een stage vereist. In Zweden heb je twee mogelijkheden.
Óf je begint te werken en bewijst dat je je met typisch
Zweedse zaken bezig houdt, waarna je na drie jaar wordt opgenomen
als Zweeds advocaat. Óf je volgt lessen en legt een balie-examen
af.”
Taalontwikkeling Sophie
Omdat Zweden zo uitgestrekt is, bijna 15 maal groter dan België
en ‘slechts’ 9 miljoen inwoners telt, zijn de afstanden
tussen werk- en woonplaats soms groot. “Tobias werkt in
Stockholm, zo’n 250 km ten noorden van Linköping. In
de week woont hij er ook en hij is niet de enige. Vele Zweden
wonen van maandag tot vrijdag in de grootstad. De job was dermate
interessant dat Tobias onmogelijk kon weigeren. Hij werkt er specifiek
rond transport en maritieme verzekeringen, zijn vakgebied. Misschien
verhuizen we op termijn wel met het hele gezin naar de hoofdstad,
al zal dat zeker met gemengde gevoelens gepaard gaan”, bekent
Kristien.
Door de afstandsrelatie is ze vaak alleen met dochter Sophie.
“Ik spreek Nederlands als ik met haar alleen ben, maar zodra
we buiten komen of in het gezelschap van andere mensen, schakel
ik over naar Zweeds. Het is een vorm van respect en ik wil ook
niet dat Sophie zich anders voelt dan de mensen rondom haar. Sinds
een aantal maanden weigert ze echter om Nederlands te spreken
en antwoordt ze in het Zweeds als ik haar wat vraag. Ze kan het
wel degelijk, want als ze in België bij mijn familie logeert,
moet ze wel. Ik sta er dan versteld van hoe goed ze beide talen
weet te combineren.”
Outdoor Zweden
Kristien ging met haar hond in de bergen wonen, dat vertelde ze
haar ouders als kind. Een hond heeft ze nooit gehad, heel veel
bergen heeft Östergötland ook niet, maar misschien is
er toch altijd die onderhuidse drang geweest. Haar eigen uitgelopen
Erasmus-avontuur en het latere begeleiden van studenten vormen
het bewijs. De andere omgeving en de nieuwe levensstijl bevallen
Kristien: “Zweden zijn natuurmensen. Een (zomer)huisje op
den buiten of op één van de ontelbare Zweedse eilandjes
staat hoog op het verlanglijstje.” Met die eilandjes komt
Kristien professioneel wel eens in contact. Want zoals overal
in het land, geldt er het allemansrecht, in het Zweeds allemansrätten
genoemd. Deze unieke wetgeving geeft eenieder het recht om te
genieten van de natuur. Hoewel het geen formele wetgeving is -
eerder een oud gewoonterecht, doch opgenomen in de grondwet -
is het wel erg belangrijk voor de recreatie in Zweden.
“Kort samengevat komt het neer op: verstoor en verniel niets.
Vele Zweden hebben aan die meertjes of op die eilandjes een zomerhuisje,
met een stukje strand, een brugje of aanlegsteiger, inclusief
een bootje. Gegarandeerd zijn die bruggen het voorwerp van burenruzies,
omdat ze al dan niet op andermans grond staan. Op deze, voor mij
totaal onbekende, wetgeving spitste ik mij onder meer toe tijdens
mijn stage. Ik maakte onmiddellijk kennis met die typisch Zweedse
dingen.”
Onderwijsbenadering
Zweden hebben een hekel aan gejaagdheid en nemen het leven langs
de rustige kant. Dit merkt u onder meer in het onderwijssysteem:
“Rechtenstudenten hebben slechts enkele vakken per jaar,
waarbij ze zich telkens 2 à 3 maand concentreren op één
vak. Een perfect systeem vindt Kristien. Op die manier word je
echt een specialist in je vak! Plus je hebt nog ruim de tijd om
een sociaal leven te leiden naast de universiteit.”
Maar er zijn ook minpunten aan het schoolsysteem weet de Vlaamse.
Ten aanzien van Vlaanderen kent Zweden een atypische benadering
van het onderwijs. “Hun kinderkribbe is nog vergelijkbaar
met onze kleuterschool. Vervolgens volgt de eerste tot de negende
klas. De leerlingen worden er voor het eerst gequoteerd als ze
in de achtste klas zitten. Dan zijn ze 14 jaar. Voorheen hebben
ze geen testen en zelden huiswerk. Men wil kinderen niet belasten
met huiswerk. Ik vind die evaluatie wel belangrijk omdat niet
iedere ouder evenveel tijd kan steken in de begeleiding van zijn
kinderen na schooltijd. Wat als je van je kind pas op 14-jarige
leeftijd weet dat hij of zij achterstand opliep? Ik gaf zelf een
tijdje Franse les en op mijn vraag om tien woordjes uit het hoofd
te leren, scoorden amper 2 op de 15 leerlingen goed.”
Stug
en gesloten?
Of het klopt dat de Zweden een stug en gesloten volk zijn, vraag
ik Kristien. “Ben je een week met vakantie in Stockholm,
dan zal je inderdaad weinig contacten leggen. Ga je voor een langere
periode, dan zijn het in tegenstelling heel warme mensen. Ik had
uiteraard onmiddellijk Tobias’ familie die me met open armen
ontving. Mijn eigen vriendengroep bouwde ik op via een oudergroep
na Sophies geboorte.”
Ik ben slechts éénmaal in het hoge noorden geweest,
de regio waarvan Tobias afkomstig is. De mensen leven er vrij
afgelegen, misschien redelijk op zichzelf en ze zijn ook meer
op zichzelf aangewezen. Maar als je contact legt, zijn ze heel
gastvrij. Veel stugge Zweden ontmoette ik nog niet. De uitgestrektheid
van het land, zorgt voor afzondering. ’s Avonds kan je enkel
aan het lichtjes verkleuren van lucht zien dat er een dorp moet
zijn. Dat is wel wat anders dan de lintbebouwing in België.
Van die karakteristieken van het Zweedse landschap hou ik echt…
daar voel ik me thuis.”
Tips
bij een verhuis naar Zweden
- Sinds kort hebben EU-inwoners geen verblijfsvergunning meer
nodig als ze langer dan drie maanden in Zweden willen blijven.
Registratie is wel verplicht.
- Het rijksregisternummer is zeer belangrijk. Alle openbare
administratie is hierop gebaseerd.
- Uw identiteitskaart hebt u in Zweden nodig als u met uw
kredietkaart wilt betalen.
- Zweden, Denemarken en Finland behoren tot de EU. Noorwegen
niet. Zweden heeft de kroon als munteenheid.
Enkel Finland betaalt met de euro.
- Werk zoeken is vooreerst de taal spreken en solliciteren
volgens lokale normen.
Meer informatie bij Vlamingen in de Wereld. Contacteer inge.roggeman@viw.be
|
Koen
Van der Schaeghe
Publicatiedatum: 01/08/07
/
