
BOEDAPEST
IS EEN MUZIKALE SCHATKAMER
VOOR HARPISTE HELEEN VANDEPUTTE
”Als je doet alsof je er les volgt, kan je
gemakkelijk de portier verschalken”, insisteert Heleen Vandeputte
mij na het interview. Zo gezegd, zo gedaan. We stappen vastberaden
de vermaarde Ferenc Liszt-academie binnen en ik geef mijn ogen de
kost aan het prachtige interieur. We zien en horen een ensemble
inspelen voor een concert later op de avond. Ferenc of Franz Liszt,
één van de bekendste Hongaarse componisten, volgde
hier les en was op latere leeftijd ook voorzitter van de academie.
Van onze gespreklocatie naar de academie, het is een kleine stap
want Heleen en ik zochten een plaatsje in één van
de vele gezellige en ongedwongen kroegen rond het Liszt-plein. Na
twee jaar Boedapest weet de 26-jarige Vlaamse harpiste, harpleerkracht
en harpverkoopster de plekjes er wel uit te kiezen.
GROOTMOEDERS
ROOTS
”Dit stadsdeel heeft alleszins weinig geheimen voor mij
want aan deze academie heb ik mijn specialisatiejaren harp gevolgd”,
steekt ze van wal als ik haar complimenteer met dit sfeervolle
etablissement. Of zij zich al lang verheugde om in Boedapest te
komen wonen? “Ik was er eigenlijk nog maar één
keer eerder geweest, toen ik een Hongaarse vriendin bezocht die
een Erasmus-project volgde bij ons op school. De grootste reden
van mijn komst is mijn overleden Hongaarse grootmoeder wiens taal
en land ik altijd heb willen leren kennen. Ik had een erg goede
band met haar en ze klaarde altijd op als ze Hongaars hoorde spreken.
Ik wou ontdekken vanwaar zij kwam, te meer omdat ze er zelf maar
weinig over vertelde. Daarnaast droomde ik ervan om mijn studie
te vervolmaken volgens andere inzichten. In Boedapest is enorm
veel muziek aanwezig en die combinatie bracht mij naar de prachtige
Donaustad. En zo lang het mij hier aanstaat, blijf ik.”
Heleen heeft het niet van vreemden, met haar ouders woonde ze
reeds acht jaar in Frankrijk, wat maakt dat ze niet zo gehecht
is aan de grond onder de voeten. “Ik ben niet zo gebonden
en ik hou van reizen en het ontmoeten van nieuwe mensen. Op de
Liszt-academie studeren heel wat buitenlanders en als ik Engels
hoorde spreken, stapte ik op hen af. Je verstaat de Hongaarse
taal niet, dus in het begin is het echt wel zoeken, ook als je
inkopen doet. Maar je leert iemand kennen en voor je het weet
heb je een grote kennissen- en vriendenkring. Op de twee jaar
dat ik hier ben, zijn er ook al enige van de eerste vrienden alweer
vertrokken maar ik heb nu wel al een vlot contact met Hongaren
en landgenoten die hier wonen.”
SPELEN, VERKOPEN EN LESGEVEN
Heleen studeerde in Boedapest dankzij een beurs van de Waalse
Gemeenschap in samenwerking met de Hongaarse staat. “Mijn
humaniora volgde ik in Vlaanderen als pianiste, waarna ik overschakelde
op harp en ging studeren aan het IMEP (Institut Supérieur
de Musique et de Pédagogie) in Namen.” Nu haar beurs
sinds enkele maanden is afgelopen moet ze zelf haar boontjes zien
te doppen. En dat doet ze met brio. Ze verkoopt harpen, speelt
in een harptrio, dat ze samen met twee medestudenten oprichtte
en geeft ook nog les. Heleen Vandeputte over dat veelzijdige:
“De verkoop gebeurt in opdracht van een Franse firma en
doordat ik die harpen thuis heb staan, kunnen we met ons trio
makkelijk repeteren. Als we een concert hebben, nemen we die harpen
ook mee, wat geen sinecure is met een instrument dat 1m85 meet.
Nu heb ik een eigen lange wagen, maar tot voor kort, moesten ze
getransporteerd worden met het openbaar vervoer of een taxi. Je
kan je best voorstellen wat dat allemaal met zich meebracht”,
lacht het muziektalent. “Het lesgeven komt langzaam op gang
vermits Hongarije een ander muzieksysteem kent en omdat het lesgeven
in een vreemde taal toch niet probleemloos verloopt. Het was tot
voor kort ook moeilijk om instrumenten te vinden maar op dat vlak
vul ik mezelf eigenlijk aan, niet?”, besluit Heleen.
Waarin ze zich ongetwijfeld onderscheidt van vele van haar leeftijdsgenoten
is haar zelfstandigheid, vastberadenheid en klare kijk op wat
ze wil. “Als je studeert is het uiteraard heel fijn om te
spelen maar eens die speeltijd achter de rug is, komen er andere
dingen bij kijken. Een hobby is één, maar maken
dat je er een inkomen uit haalt iets helemaal anders. Ik krijg
soms concertvoorstellen waarbij hotel en vervoer worden betaald,
maar daarmee betaal je je huur niet natuurlijk. Het is dus afwegen,
zwoegen en mijn weg zoeken. Bij het opzetten van mijn bedrijfje
om harpen te verkopen, kon ik gelukkig rekenen op de hulp van
Kim Temmerman, een Vlaamse vriendin en juriste in Boedapest.”
VINGERS
EN STAD OM TE KOESTEREN
Een harp is een kostbaar snaarinstrument. Een kleinere kinderharp
kan je al hebben vanaf 2.000 euro maar voor een grote concertharp,
van een degelijke kwaliteit, begint het bij 24.000 euro, laat
ik me door Heleen vertellen. Sommigen kopen dan ook een harp voor
het leven. Veel kostbaarder nog dan haar instrument zijn haar
vingers, vraag ik enkele minuten nadat haar omgevallen kopje hete
koffie maar net haar vingers ontwijkt. “Dat kan verstrekkende
gevolgen hebben. Het is mijn inkomen natuurlijk. Maar ik let wel
op. Ooit brak ik een vinger tijdens een partijtje volleybal en
sindsdien speel ik niet meer. je bent dan minstens enkele maanden
uit roulatie: gips, revalidatie, vingers terug op gang krijgen.
Maar teveel opletten is ook niet goed, want net dan willen de
dingen wel eens foutlopen.”
“In optimale omstandigheden ben ik 4 à 5 uur puur
muzikaal bezig maar soms mag ik mij al gelukkig prijzen als ik
twee uur kan tokkelen. Je begint er ook niet aan voor een kwartiertje.
Op dat vlak kan je het echt vergelijken met sport. Een sprinter
zal niet uit z’n bed springen en een spurtje trekken. Bij
muziek is dat identiek. De vingers moeten opgewarmd en het tempo
opgebouwd worden, dit om spierontstekingen te vermijden.”
Boedapest is een broeinest van culturen, waaraan Heleen verslingerd
is. Een muziek- en levenservaring die de harpvirtuoze met heel
wat rubato beleeft. “Ik zie het natuurlijk door de ogen
van een muzikant en dan voel ik mij echt verwend. De muzikale
en culturele aspecten van deze stad zijn een echte openbaring.
Mijn liefde voor muziek krijgt hier een vollere gestalte. Ontzettend
veel goede concerten aan een redelijke prijs en muziek, dans en
opera in overvloed. Ik voel me ook aangesproken tot volks- en
salsadans. Als ik niet thuis wil zitten, dan ben ik weg en vind
je mij hier of op één van de vele andere (studenten)pleinen.”
Koen
Van der Schaeghe
Publicatiedatum: december 2005
|