
HET BEWOGEN EMIGRATIEPROCES VAN ANN
“VAN MIJ MOGEN ZE IEDER OP EEN ANDER CONTINTENT WONEN”
De
donkere emigratiewolk boven haar hoofd verdween. De zwaarte werd
lichter en vandaag leeft ze op een roze wolk. Ann Van Brande is
herboren. “Onze emigratie is een geschenk gebleken. Laat onze
kinderen maar globetrotters worden. Van mij mogen ze ieder op een
ander continent wonen.” Vandaag is Ann gelukkig in Thousand
Oaks en spreekt ze zelfs van een Green Card voor haar kinderen.
De ommekeer is een feit, maar die kwam niet overnacht. Het eerlijke
relaas van een bewogen verhuis naar Californië met vijf kinderen.
 Een
rustig en modaal leventje à la huisje-tuintje-boompje-kindjes-buren.
Zo zag Ann Van Brande zich wel oud worden. Met vijf kinderen,
een eigen huis en een leven onder de kerktoren van het Oost-Vlaamse
Doorslaar was haar bestaan compleet.
Het universum van echtgenoot Bert was groter. Hij proefde graag
van het onbekende en als animatie-expert reisde hij vaak. Vlaanderen
is dan ook niet het Mekka van de computeranimatie. Hij verdiende
zijn sporen bij een Belgische antenne van een Canadese firma.
Toen deze zich terug trok uit Europa, kwamen er aanbiedingen.
Hij was en is goed in zijn vak. Hollywood lonkte en uiteindelijk
werd de lokroep te groot om te negeren. Meer dan twee jaar pendelde
Bert tussen Doorslaar en Los Angeles.”
KNOOP DOORHAKKEN
“Ik heb er nooit van gedroomd om te emigreren. Ik woonde
graag in Doorslaar. Ons leven draaide perfect. Toen de opportuniteit
zich voor deed, opperde ik dat Bert in eerste instantie alleen
vertrok voor een periode van zes maanden. Dat was begin 2003.
Hij hoopte dat wij in de zomervakantie zouden volgen. Ik voelde
me echter niet klaar om de stap te zetten. Die zes maanden werden
al gauw twee jaar. We gingen wel met vakantie, maar het bleef
een lange afstandsrelatie.”
“Kerst 2004 was het keerpunt. Het was in de periode dat
The Polar Express in de zalen kwam, de eerste grote film waaraan
Bert meewerkte. Hij was in België voor de feestdagen. Wij
wisten wel dat we een keuze moesten maken: óf hij zei zijn
job op óf wij verhuisden met z’n allen naar Californië.
We waren echter nog niets aan het regelen of organiseren. Tijdens
deze periode stelde hij ons voor de harde keuze. Alleen zou hij
niet meer teruggaan. Het verschrikkelijke dilemma was een feit.”
“Het was een heel moeilijke en intense periode”, gaat
Ann verder. “De kinderen wilden graag gaan, maar mijn familie
had het er moeilijk mee. Ik kom uit een gezin met vijf broers
en zussen. Het maakte de beslissing er niet makkelijker om. Je
hoort dan: ‘Dat hij iets anders zoekt in België. Er
zijn toch voldoende mogelijkheden.” Maar ik had echt begrip
voor Berts beroepskeuze. Ik kon het hem niet aandoen. Ik had het
mezelf nooit kunnen vergeven als ik zijn droom dwarsboomde.”
“Psychisch waren de kinderen er klaar voor. Hun papa was
al twee jaar weg, dus dat leefde echt wel binnen het gezin. Gaan
we of gaan we niet? Tijdens zijn afwezigheid werd er natuurlijk
over gepraat, niet formeel, maar tussendoor in het dagelijkse
leven. Had één van de kinderen neen gezegd, dan
waren we niet gegaan. Maar ze wilden zo graag. Enkel ikzelf zag
er tegenop, maar dat gevoel kon ik wel opzij zetten.”
“Ik ben een echte huismus”, bekent Ann. “Eens
ik mij gesetteld voel, onder mijn kerktoren bij wijze van spreken,
ben ik tevreden. Dat was heel moeilijk. Ik heb gekozen voor mijn
gezin en stelde de familie teleur. Eigenlijk had ik geen andere
keuze. Zodra de knoop was doorgehakt, regelden we alles zodat
we binnen twee à drie weken vertrokken. Uiteindelijk ging
het zeer snel.”
BLOGS ALS TOEVERLAAT
Dat
nam niet weg dat Ann het aanvankelijk erg moeilijk had. De trilling
in Anns stem verraadt haar emotionaliteit bij het terugdenken
aan die periode. “Ik voelde mij helemaal gedesoriënteerd.
Dat mag je letterlijk en figuurlijk nemen. Ik was de kluts kwijt.
De immer gelukkige vrouw die stevig in haar schoenen stond, was
niet meer. Ik moest me forceren, functioneerde niet in de nieuwe
omgeving. Pure ontreddering noem ik het. Voor alles bleef ik natuurlijk
moeder, maar mijn persoonlijk leven, het onafhankelijk bestaan
dat ik in Doorslaar leidde werd gereduceerd.”
“Ik hield de deur dicht voor mijn eigen leven. Ik was gewend
dat Bert veel reisde en was de laatste jaren meestal alleen met
de kinderen. Daar had ik mijn leven rond gebouwd. Dat viel allemaal
weg, ik was in niets nog de zelfstandige vrouw die met alles haar
plan trok. Voor het minste belde ik mijn echtgenoot. Hulpeloos
was ik. Ik kon niets nog zelf en was daar heel verdrietig om.
Heel langzaam kwam de ommekeer. Ik heb moeten vechten, tegen mezelf
vooral. Nu, na twee jaar en half ben ik terug wie ik was.”
Weblogs zijn erg populair bij tijdelijk of permanent uitgewekenen
om het thuisfront op de hoogte te houden van hun ervaringen. Vaak
lees je er enkel de leuke ervaringen. Niet zo bij Ann. “Ik
kon niet doen alsof alles o k
was. Die blogs hielpen mijn emoties te kanaliseren. Ik was ook
blij dat ik er twee had: één over het wel en wee
van de kinderen en mijn eigen blog waarop ik mijn gevoelens ventileer.
Het uiten van die gevoelens, al is het maar tegen een computerscherm,
lucht echt wel op. Ik was niet depressief, maar als je niets hebt
waaraan je je kan vastklampen, kan je uiteindelijk wel op het
randje balanceren.”
“Die blog hielp mij doorheen die moeilijke periode en de
reacties waren hartverwarmend. Mensen die zien dat ik vandaag
gelukkig ben en alles onder controle heb, vragen wel eens: ‘Lees
je nog af en toe hoe het was in het begin?’ (zie quote)
Eerlijk gezegd durf ik het niet. Omdat het zo hard overkomt voor
mezelf. Maar het waren absoluut echte gevoelens. Voor de familie
waren de blogs ook een steun natuurlijk… al vielen er waarschijnlijk
ook veel tranen. Op die manier beleefden ze de evolutie. Na een
tijd legde ik ook contact met landgenoten, vaak wel jonge mensen
zonder kinderen. Ik ken her en der wel families en indien nodig
kunnen we elkaar zeker helpen, maar we lopen de deur zeker niet
plat. De gezinsituaties zijn soms erg verschillend.”
DE BRUG GEMAAKT
De
vraag die een moeder zich ongetwijfeld duizend maal stelt, is
welke de gevolgen voor de opvoeding zijn? Emigreren is immers
een intense verandering in het groeiproces van jongeren. “Dat
was natuurlijk een voorname reden dat de beslissing zo lang aansleepte.
Ik was overtuigd van de nefaste gevolgen. Overtuigd dat de, in
mijn ogen, perfecte opvoeding in het water zou vallen. Alles zou
veranderen dacht ik. Ook naar de toekomst toe. Ik wist dat als
ik hen de weg zou wijzen naar de andere kant van de wereld, ik
er wereldreizigers of expats zou van maken. Op dat moment wordt
de wereld voor een tiener toch heel klein.”
“Een persoon die dergelijke prikkels op jonge leeftijd ervaart,
zal er later niets van maken om elders te gaan wonen. Als we het
doen, eindig ik met ieder van mijn vijf kinderen in een ander
werelddeel. Dat was mijn doembeeld, dat ik de hechte familie,
die ik zo koesterde niet zou kunnen samenhouden.”
“Nu weet ik dat het zeker zo zal zijn”, lacht Ann.
“Maar ik maak er geen probleem meer van. Omdat de wereld
vandaag ook voor mij kleiner is geworden. Ik was toen zo ver nog
niet. Nu zou ik er niet meer mee inzitten mochten ze ieder op
een ander werelddeel wonen. Ik heb die brug genomen. Mijn vrees
ten aanzien van de opvoeding was ook onterecht. Ik was het die
de draad weer moest opnemen. De opvoeding blijft identiek. Ik
heb me nodeloos zorgen gemaakt omdat ik niet wist wat mij te wachten
stond.”
“De schoolkeuze was natuurlijk een belangrijk item en daarover
had Bert zich goed ingelicht. Hij wist waar we moesten zijn voor
de betere scholen. Daarom wonen we ook niet nabij Los Angeles
omdat de scholen er wat minder zijn. Hier in Thousand Oaks, Ventura
County, ten noorden van LA worden de scholen gesubsidieerd door
de leefgemeenschappen. Het is een zeer aantrekkelijke regio.”
CALIFORNIAN WAY OF LIFE
Ann kan zich intussen perfect vinden in het andere landschap.
Haar geliefde appelaars en perelaars werden citrusbomen, schreef
ze op haar blog. De Vlaamse opende haar hart voor de andere natuur,
de manier van leven. “Het goede weer heb je hier altijd
mee. Veel wordt buiten georganiseerd, maar toch zitten mensen
tot mijn verwondering ook vaak binnen. Als Belg storm je natuurlijk
bij het kleinste straaltje zon naar buiten, maar schijnt de zon
het hele jaar, dan ben je blij om eens in de schaduw of koelte
te zitten.
“Kinderen komen van school en kunnen eigenlijk onmiddellijk
naar het strand. Moeten zij niet studeren of huistaken maken,
vroeg ik me eerst af. Maar ik zie dat het wel goed loopt. Het
huiswerk maken was een ramp de eerste maanden… met de kleinsten
zat ik rond de tafel met woordenboeken. Ieder moest op hetzelfde
moment hulp hebben, maar ik wist het ook niet altijd. Ik voelde
me waardeloos omdat ik mijn kinderen niet naar behoren kon helpen.”
“Stapsgewijs ging ook dat almaar beter en ik moet toegeven
dat het schoolsysteem echt wel werkt. Californië bruist echt
en de economie bloeit Inwoners van Californië zijn gelukkig
het hele jaar door. Er wordt meer van dag tot dag geleefd: hard
gewerkt én hard gefeest. Amerikanen hebben na het ‘zware’
werk een echte ‘pluk-de-dag-houding’. Tijdens de weekends
wordt er veel tijd genomen om zich te ontspannen. Het is een combinatie
die ik in België niet vaak zag: Vlamingen werken hard, komen
thuis en op familiebijeenkomsten bijvoorbeeld praten ze opnieuw
over datzelfde werk.”
GREEN CARD
“Of ik ooit terug naar mijn Belgische leven kan? Ik weet
het niet. Uiteindelijk leef ik nu op dezelfde manier. Ik zorg
voor de kinderen, het eten,… alles draait rond hen. Of de
kids nog terug willen is natuurlijk een veel belangrijkere vraag.”
Weinig waarschijnlijk zegt ze als ze hen overloopt. “Alexander
is bijna zeventien intussen en wil helemaal niet terug. Bijna
anderhalf jaar is hij samen met een meisje en bouwt hier zijn
eigen leven op. (zie kaderstuk) Hij doet het veel beter dan in
België, zowel op school als psychisch. Eveline is 15 en als
ik zie hoe zij geniet van de natuur, verslingerd is aan waterpolo
en golfsurfen, eindeloos kletst met vriendinnen, zie ik haar echt
niet terug naar België gaan. Catherine is dertien en voelt
zich opperbest tussen haar internationale vriendinnen. Helena
is elf en deed ons wel schrikken toen ze zei ‘Papa, ik wil
hier toch eerst mijn studies afmaken, vooraleer ik terugkeer naar
België’. Dat is toch nog erg lang, dacht ik bij mezelf.
En Benjamin, de jongste spruit uit het nest, droomt van ruimtetuigen.
Waar kan hij beter zijn?”
“En wij? Bert werkte intussen als Computer Graphics Supervisore
met Surf’s Up zijn derde Hollywoodfilm af. Hij komt nu helemaal
in de sfeer van de volgende prent Cloudy With A Chance of Meatbals.
Deze wordt in de lente van 2009 in de zalen verwacht. Hij tekende
ook een nieuw contract bij Sony Pictures Imageworks. Er was ook
interesse uit Nieuw Zeeland, maar ik zei neen. Met ons tweetjes
ok, maar met de kinderen verhuizen we niet van hier naar daar.
Anders vergroot het risico dat de kinderen zich op latere leeftijd
nergens echt zullen thuis voelen. Ik wil de keuze volledig aan
hen laten. Daarom gaan we nu ook voor een Green Card, niet zozeer
voor onszelf, maar vooral voor de kinderen. Wij hebben hen nu
zover gebracht. We moeten hen dat ook aanbieden. Als wij ooit
teruggaan, moeten zij de keuze hebben om te blijven. Zover sta
ik nu psychisch”, lacht Ann tot besluit.
| ALEX’
WONDERJAREN
De verhuizing van papa naar de andere kant van de wereld
en het al dan niet vervoegen van hem in het zonnige Californië
leefde in het gezin Van Brande. Hoe gaat men daar als tiener
mee om? Alex, de oudste van de vijf, vertelt: “We
zagen hem amper, belden wel elke of om de andere dag. Maar
je pa vier of zes maanden niet zien, doet je wel wat. Er
was niet alleen het psychologische maar ook het praktische
gemis: we hadden maar één chauffeur om ons
met de wagen te voeren”, lacht Alex.
“Vanaf dag één keek papa uit naar huizen
in Californië, een verhuizing hing dus wel de hele
tijd in de lucht, maar we wisten niet wanneer. Ik verlangde
ernaar omdat ik net zoals papa een toekomst in de filmindustrie
wel zie zitten. En dan is Californië natuurlijk the
place to be.”
TABULA RASA
“Afscheid nemen van vrienden was moeilijk, maar onvermijdelijk.
Het zou vandaag lastiger zijn om vanuit Californië
terug naar België te vertrekken. Hoewel mijn leven
hier tot voor twee jaar een onbeschreven blad was, wil ik
echt blijven. De aanpassing in Californië verliep aanvankelijk
moeizaam omdat ik amper Engels sprak. Het Engels dat we
in België kennen is niet datgene dat in de Verenigde
Staten wordt gesproken. Ik kon mij maar met moeite verstaanbaar
maken en leerkrachten of medestudenten begreep ik amper.
Maar het was het meer dan waard. Na enkele maanden was het
zwaarste leed geleden, had ik contacten gelegd, nieuwe vrienden
gemaakt en vond ik mijn draai. Het contact met Belgische
vrienden daarentegen vermindert gaandeweg.”
Intussen wenkt Alex’ toekomst. Nog één
jaar en zijn high school zit erop. “Ik volg nu Digital
Arts en wil volgend jaar een hogere studie aanvatten om
nadien in de filmindustrie aan de bak te komen. In eerste
instantie denk ik aan de University of Southern California,
zonder twijfel de beste school voor film. Maar ik steek
ook mijn licht op bij het American Film Institute en Brook
University. Hier zijn veel meer kansen voor filmstudies
dan in Europa.”
THE PROM
In tegenstelling tot zijn vader die in de animatiewereld
werkt, wil Alex de echte filmwereld in. Hij beseft wel dat
de concurrentie groot is. “Toch wil ik een opleiding
tot regisseur aanvatten. Velen willen dat. Californië
is een wereldwijde aantrekkingspool van al wie het in de
film wil proberen. Ik ben ervan overtuigd dat het kan lukken
al zal het zeker niet makkelijk zijn.” Zack Snyder
- bekend van 300 en Dawn of the Dead – en de grote
Steven Spielberg noemt Alex alvast als voorbeelden.
Kan hij in hun voetstappen treden? Dat zijn zorgen voor
later want eerst staat hem nog het hoogtepunt van zijn tienerjaren
te wachten. The Prom, het eindexamenbal, is één
van de belangrijkste avonden in het leven van een Amerikaanse
jongere. Het is een rituele overgang van jeugd naar volwassenheid.
“Dit wordt echt heel serieus genomen, de meisjes kopen
dure jurken en de jongens gaan in smoking. Met een grote
limousine worden de feestgangers tot aan de rode loper gebracht.
Diegene met wie je naar de Prom gaat is erg belangrijk.
Er wordt erg veel geld aan uitgegeven. Alleen de laatste
twee jaren gaan er heen. Ik mocht dus reeds mijn generale
repetitie beleven”, lacht Alex. “Fantastisch!”
instituut
JONG ZIJN IN CALIFORNIË
Een eerder hoogtepunt was zestien jaar worden. Dan mag je
in de Verenigde Staten met de wagen rijden. “Iedereen
kijkt er naar uit. Dan ben je vrij, niet meer afhankelijk
van je ouders annex taxichauffeurs. Ik ben dan ook zeer
trots dat ik mijn rijbewijs en eigen tweedehandswagen heb.
Andere dingen kunnen dan weer niet, zoals alcohol drinken
voor je 21ste. Dat zijn toch grote verschillen, zeker als
je zoals ik nog persoonlijke en culturele bagage uit België
meedraagt.”
“De school stopt om 14u en velen gaan dan naar het
strand. Je hebt immers nog zes uur vooraleer het donker
wordt. Sportactiviteiten zijn allemaal verbonden aan de
school. Ik speel bijvoorbeeld volleybal. School is belangrijk
als biotoop, maar je hebt wel minder les, minder werk ná
school ook. Meer vrijheid eigenlijk. Al verwacht ik dat
het op de universiteit wel anders zal zijn. Het leven dat
ik hier leid is echt een droom. Ik wil hier blijven met
mijn vriendin, omwille van de opleidingsmogelijkheden en
om later een carrière op te bouwen.”
|

Koen Van der
Schaeghe
Publicatiedatum: 03/09/07
|