De wetenschap dat Dirk Drijbooms in mei 2004 op het eiland Paros, toen één van de Olympische eilanden, een kunstgalerij met ontmoetingscentrum zou openen was voor mij de onmiddellijke aanleiding voor een gesprek. De, in het Nederlands, ietwat vreemd klinkende Griekse naam Apothiki betekent in het Engels zoveel als storage, place for precious goods. Een mooie omschrijving die de lading meer dan dekt! Hij was net niet in Athene toen ik er in januari 2004 verbleef. Benieuwd naar het hoe en waarom ontmoette ik Dirk enige tijd nadien in zijn huis te Hoeilaart. De grootse opening van de galerij lag toen nog, verwachtingsvol, in het verschiet! Nu, anno 2005, ligt deze prestigieuze eerste happening alweer even in het verleden. Een lezenswaardig verhaal, compleet met nabeschouwing, over een man die van aanpakken weet en die men zeker niet kan verwijten op zijn lauweren te rusten. Integendeel, Apothiki/Paros nog fonkelnieuw want nog nét geen jaartje oud, heeft er ondertussen al bijna een volwaardige broer bij! Drijbooms smeedt immers plannen voor een tweede, gelijkaardige Apothiki ditmaal echter in Peking/China! Van ambitie gesproken…

PAROS, DE OMMEKEER

Hoeilaart 2 februari 2004,
Een hartelijk ontvangst ten huize Drijbooms-Van Lindt. Ik maak kennis met Dirk en Hilde, zijn echtgenote. Dirk blijkt een geboren verteller! Hier en daar aangevuld door Hilde doet hij geestdriftig hun verhaal. Ik nestel mij in een zetel en luister geboeid…
“Hilde en ik leerden elkaar destijds kennen op een strand in Griekenland. Onze gedeelde passie voor dit land maakte dat we er met de regelmaat van de klok naar terugkeerden. Het eiland Paros ontdekten we als bij toeval! Dé ontdekking zo bleek algauw. Deze plek had zo’n aantrekkingskracht op ons dat we, anno 1994, besloten er een huis te kopen. De verbouwingswerken en alles wat dit met zich meebracht sleepten zo’n tien jaar aan. Ja echt, tien volle jaren! Een leerrijke periode mogen we wel stellen. We hebben toen aan den lijve ondervonden dat je België niet zomaar de rug kan toekeren om elders te starten. Het is een proces waar je gaandeweg in groeit. Hilde pendelt nu nog steeds tussen Hoeilaart en Paros want beroepshalve is zij nog verbonden aan de KU Leuven. De bedoeling is wel dat zij dit op termijn gaat afbouwen! Mijn vaste verblijfplaats is sinds kort Paros. Ik reis op en af en dat bevalt mij wel. Het is voor mij belangrijk, essentieel zelfs, mijn contacten en interessante netwerken te ‘onderhouden’. Zonder zou ik vandaag de dag niet staan waar ik nu sta!”

EEN GROEIENDE DIALOOG

“De klik in mijn hoofd kwam zo’n vijf jaar geleden. Hilde en ik ontdekten in de oude binnenstad van Paros drie kleine authentieke huisjes van wel zeshonderd jaar oud. Destijds deden ze dienst als opslagplaats voor olijven, wijn en andere duurzame goederen…
De idee om van dit gegeven één groot pand ter maken drong zich op en liet ons niet meer los. In onze verbeelding ontrolde zich langzaam een scenario... nà restauratie, zo droomden we, zou de ruimte perfect kunnen fungeren als atelierruimte voor een kunstenaar… of meer! (denkt even na) Weet je wat ons vooral is bijgebleven aan onze talloze museabezoeken in het buitenland? (op fluistertoon) De fluistersfeer die er alom vertegenwoordigd was! Vreselijk toch? In onze ‘ruimte’ zou het er wel even anders aan toegaan nietwaar Hilde? (knikt instemmend) Dit taboe toch wel, wilden we kost wat kost doorbreken. De ruimte moest en zou een open, toegankelijke plek worden voor elk kunstminnend persoon met een gevarieerd programma-aanbod waarbij de tentoonstelling weliswaar centraal zou staan maar waar tevens plaats zou zijn voor muziekevenementen, discussies en ontmoetingen met artiesten… De plannen werden almaar concreter en eens terug in België zette ik vastberaden een punt achter mijn internationale carrière bij International IDEA (Institute for Democracy & Electoral Assistance) en besloot mij volledig toe te leggen op de kunst. Apothiki is, zoals initieel ook gepland, veel meer geworden dan zomaar een atelierruimte. Drie belangrijke aspecten maken dat Apothiki veel meer is dan een werkruimte of galerij. Vooreerst de oppervlakte die optimaal werd benut en het extra ruimtegevoel dat werd gecreëerd door de hoge plafonds is van onschatbare waarde. De mogelijkheden zijn dan ook legio! Conferenties, tentoonstellingen, projecties,… er zijn haast geen beperkingen. Tweede belangrijk aspect is de Art Table of de ronde tafelgesprekken! In de ruimte staat dan ook een tafel waaraan 45 mensen kunnen plaatsnemen. Een kunstenaar die zijn werken tentoonstelt moet, zo vonden wij, de mogelijkheid hebben zijn oeuvre, op een informele manier, te delen met het publiek. Om de interactie tussen beide partijen optimaal te maken, hebben we het het pand volledig uitgerust met moderne apparatuur: webcam, video installaties, enz. Wanneer een kunstenaar creëert moet het mogelijk zijn hem of haar via de webcam live aan het werk te zien. Ook tijdens de Art Table sessies moet de mogelijkheid bestaan om met derden, die niet in de ruimte aanwezig zijn, on-line te communiceren. In één woord, Apothiki wil iets teweegbrengen. Niet alleen binnen de vier muren van het pand maar ook ver daarbuiten! De Art Table moet uitdeinen naar andere plekken op het eiland…
Tenslotte staat het pand van september tot juni ter beschikking van een kunstenaar. Hij of zij krijgt de mogelijkheid om voor ‘een langere periode’ op Paros te werken. (peinzend) Weet je, een dergelijk centrum opstarten doe je niet zomaar. Het is niet alleen een grote investering van tijd, geld en mensen. Bovenal moet je doordrongen zijn van je droom en er (samen) volop voor durven gaan…”

KEUZES DURVEN MAKEN

Mij lijkt het meer op heksenwerk. Wanneer iemand, tot voor kort niet echt actief in de ‘wereld van de kunst’, zo’n immens en gedurfd project weet te realiseren moet hij toch beschikken over massa’s contacten? Althans dat lijkt mij voor de hand liggend. Hoe bereik je anders deze kunstenaars en, nog sterker, hoe weet je hen te overtuigen om met jou in zee te gaan? Wie kies je en wie niet? Stap je gewoon op hen af of ligt het toch wat complexer. Drijbooms maakt zich weinig zorgen…
“Via diverse bestaande kanalen waaronder Art in Progress/royal Association of Professional Artist of Belgium (R.A.P.A.B.), het Nederlands Instituut in Griekenland, de ambassades, verschillende galerijen in en buiten Griekenland, musea, enz. bereik ik wie ik wil bereiken. Het is een niet te onderschatten wereldwijd netwerk! Ook onze website en mond aan mond reclame doen hun werk. Het is evenwel essentieel deze contacten constant te activeren. Zij zijn van grote waarde voor het centrum. Het kan immers niet de bedoeling zijn dat wij op eigen houtje kunstenaars gaan selecteren! Velen worden ons aangereikt door reeds bestaande culturele instanties zoals hierboven vermeld.
Laat ik echter eerst duidelijk stellen dat het niet onze bedoeling is hier rijk van te worden. Het concept van Apothiki is niet te vergelijken met een doorsnee galerij. We vragen geen 50 % commissie op de verkoop en er is geen andere financiële aderlating. Wat wij wel vragen van de kunstenaar is een serieus engagement! Het voorbije jaar was een opstartjaar, dat wil zeggen, wij konden de deelnemende kunstenaars geen enkele garantie op welslagen bieden. Zij kwamen evenwel voor een bepaalde periode naar Paros en dienden hun werken te transporteren… niet zo evident! Anderzijds spraken we wel over ‘het Olympisch jaar’ en Paros, één van de deelnemende eilanden, kende flink wat verloop van mensen. Publiek verzekerd! Maar niettemin werd er van de deelnemende kunstenaar toch een zeker risico gevraagd. Al deze, noem het hindernissen, in beschouwing genomen maakt dat je quasi automatisch bij ‘de juiste man’ terecht komt. Diegene die nét als wij dezelfde passie & filosofie delen. Hij of zij voelt perfect waar het rond draait en weet dat enthousiasme, die filosofie op te pikken en uit te dragen. Dat is voor ons, bij het maken van een keuze, doorslaggevend én bepalend. Wij hoeven zeker niet uitsluitend ‘grote namen’ in ons kunstencentrum”.

EEN TEVREDEN TERUGBLIK

Op 22 mei 2004 opende Apothiki Art Gallery haar deuren met een exposantenlijst om U tegen te zeggen. Zesendertig in totaal, waaronder twaalf Belgen. Allen passeerden ze de revue in een biezonder hoog tempo. Drijbooms kan tevreden zijn, een terugblik…
“Het waren er inderdaad wel veel ja, maar we hebben héél bewust voor deze intensiteit gekozen! We wilden een startsignaal geven en het ‘aha-gevoel’ aanhouden tijdens dit eerste seizoen. Elke week stelde een andere kunstenaar zijn of haar werk tentoon. Een hels tempo! Uiteraard houden we deze hoge frequentie de volgende jaren niet aan. Dat zou onmogelijk zijn. Maar 2004, ‘de Spelen’ en de wisselende toeloop van mensen leende zich echter perfect voor deze keuze. De link met de Olympische Spelen was dan ook reëel aanwezig in vele werken. Meerdere kunstenaars hebben rond dit thema gewerkt. Sommigen bewust en eenmalig. De Belgische kunstenaar Edward Van Giel evenwel niet! Hij tracht al veel langer gepassioneerd de filosofie van de Spelen te vatten in zijn lichtobjecten die deels (of volledig) bestaan uit plexi glas. Een moderne analyse van de Olympische gedachte! Tijdens deze tentoonstelling was er tevens een Art Table sessie die handelde over ‘kunst & sport’. Ook vermeldenswaard was dat de Gentse violist, Wouter Vandenabeele, lid van de groep Olla Vogala, naar aanleiding van de culturele Olympiade (*) op ons verzoek optrad in Paros. Hun vertolking van het werk van de bekende Griekse componist Hatzidakis was ronduit schitterend en werd een overweldigend succes. Zo goed zelfs dat er dit jaar, met de steun van de Belgische Ambassade en de Vlaamse Kring in Athene, opnieuw drie concerten met hen worden gepland. (mijmerend) Deze eerste happening overtrof werkelijk onze stoutste verwachtingen.Ondanks het feit dat we pas twee uur voor de officiële opening klaar waren met de aankleding van het gebouw, werd de opening een grandioos succes. Zo’n driehonderd genodigden stroomden binnen en maakten er na het officiële gedeelte een schitterend ‘wijkfeest’ van. Ook de Belgische Ambassadeur, de burgemeester en de lokale priester waren van de partij. Hilde gaf een prima openingsspeech in het Grieks en het hele verloop van de avond was een goeie mix van Engels en Grieks, wat enorm geapprecieerd werd.
Het eilandgevoel, het licht en de natuur hebben de kunstenaars positief beïnvloed. Niemand is met een ‘never Paros again’ gevoelend vertrokken. Integendeel”!

‘THE ART OF LIVING & THE LIVING ART

Brussel, 24 januari 2005,
Voor een tweede maal ontmoet ik Dirk en Hilde. Ditmaal in de nieuwe kantoren van ‘Vlamingen in de Wereld’. Bij het nuttigen van een glaasje Champagne vertellen ze hun plannen voor het komende jaar…
“Het moge gezegd worden, we hebben enkele helse maar mooie maanden achter de rug! Alles kwam in zo’n stroomversnelling terecht dat we van het ene project in het andere tuimelden. Na de bewuste opening en alle daaropvolgende exposities volgde in november nog een kleine (nu ja kleine!) nawee. Op vraag van de burgemeester organiseerde we toen nog een mooie tentoonstelling van moderne beeldhouwwerken. De kunstenaars, allen woonachtig op Paros maar van verschillende nationaliteiten, waren in hun nopjes. De tentoonstelling trok niet alleen zeer veel kijklustigen, als kers op de taart zal deze ‘collectie’ binnenkort ook te bewonderen zijn in het Europees Parlement in Brussel! Gaan kijken dus! Wat er dit jaar allemaal op het progamma zal staan? (geestdriftig) We organiseren dit jaar onder meer een vijf weekse Flemisch Contemporary. Afspraken en onderhandelingen zijn nog volop bezig maar ik durf toch te dromen ronkende namen als Panamarenko, Rik Poot, Jan Decleir, Pjeroo Roobjee, Hilde Uiterlinden, Charles Cornette en opnieuw Olla Vogala te mogen verwelkomen. Tijdens de maand augustus organiseren we dan weer een China Modern, een vijftal jonge Chinese kunstenaars stellen hun werk in de Apothiki ten toon”.

EEN IDYLLISCHE PLEK!

“Wakker worden met het geluid van de schapen en geiten die achter onze tuin op de heuvels staan te grazen. Trots je eerste oogst olijfolie in flesjes gieten. Verse druiven plukken voor het ontbijt en een frisse duik nemen in het helblauwe water. Verse groentjes en lokale wijn kopen van de oude man die s’ochtends op zijn ezeltje voorbij de Apothiki trekt…allemaal onderdeel van ‘the art of living’ om daarna de dag optimaal te vullen met boeiende contacten in de Apothiki ‘the living art’. Zeg nu zelf, de combinatie is toch zo gek nog niet?

Meer informatie over dit boeiend en uniek kunstencentrum vindt u op www.apothiki.com

Inge Roggeman

(*) De Culturele Olympiade is een evenement dat parallel met, en onder de vleugels van de Olympische Spelen plaats vond. Olla Vogala, een Vlaamse groep opende deze Culturele Olympiade in Athene op muzikaal vlak.