Zuid-Afrika, voor velen een politieke rimboe gewikkeld in een zwerm rebellen die achtervolgd worden door corrupte politie. Maar niet voor Liesbeth Schouteden (31). Vijf jaar geleden nam ze samen met haar man hals over kop de beslissing om wijn te telen op het Zuid-Afrikaanse landgoed. Beiden hadden nog nooit kaas gegeten van het wijnwereldje, maar dankzij de steun van de lieftallige buren zijn ze er toch in geslaagd om de mensen te laten proeven van hun zoete wijntjes ‘Mooi Bly’.

De ingeving

Liesbeth is van opleiding fotografe en haar man sociaal-assistent. Maar de vreugde die ze beleefde tijdens haar studiejaren moest snel plaatsmaken voor de harde realiteit. “Ik heb veel plezier beleefd aan mijn studies maar ben er nooit rijk van geworden in België.” Haar ouders baatten toen een kaaswinkel uit en zo is ze op het idee gekomen om zich in de wijnsector te storten want na kaas komt wijn. Maar alvorens ze onder een schemerende zon druifjes van haar wijnranken kon plukken om te verwerken in een heerlijk zoet wijntje, had ze een startkapitaal nodig. Dankzij de sponsoring van haar ouders had ze voldoende financiële kracht om samen met haar man een stuk grond in Zuid-Afrika te kopen van 33 hectare. Die steun kwam er alleen op voorwaarde dat Liesbeth haar ouders zou meesleuren in het wijnavontuur, wat voor haar geen enkel probleem was. Alvorens te beginnen met de wijnproductie verhuurden ze de landelijke cottages op hun terrein aan toeristen, wat ze nu nog altijd doen als extra bijverdienste. De huisjes die ze ter beschikking stelt aan Afrikaanse liefhebbers zijn eigenlijk vakantiehuisjes. De cottages bieden genoeg comfort aan om een luxueuze vakantie te beleven in een rustieke omgeving, er is een woonkamer, een keuken, een eetkamer, een badkamer, een groot terras en een eigen tuintje. Toen ze eindelijk wat geld hadden kunnen sparen, kon de bouw van de wijngaard beginnen. “Dat verliep allemaal wel vlotjes, maar je moet eerst leren kruipen en dan leren lopen.” Na een jaar hard werken was de wijngaard en het label volledig klaar. Haar eerste flessen witte wijn liggen nu al in de rekken en de volgende weken mogen de druiven voor de rode wijn geoogst worden.

Het proces

Hun grondgebied was bij aankoop in erbarmelijke staat, er stonden vier cottages en een schuur op van 1910 dat het hoofdhuis moest voorstellen. Ze zijn dan onmiddellijk in actie geschoten met de renovaties. De cottages kwamen het eerst aan de beurt omdat Liesbeth&co tijdelijk een onderkomen moesten hebben. Toen de vier gerenoveerde cottages in de fabelachtige Afrikaanse natuur pronkten, startten ze met de werken aan het hoofdhuis en de bouw van twee nieuwe cottages, een tuin en een zwembad. Als dan eindelijk het harde labeur achter de rug was gingen de ouders van Liesbeth hun stek zoeken in het hoofdhuis. Maar Liesbeth en haar man kregen blijkbaar niet genoeg van het werkzweet en besloten om hun eigen huisje op het domein te bouwen, pas daarna kon de wijngaard echt van start gaan. Haar man is constant bezig met de druivenplantjes te upgraden, betere meststoffen toe te dienen en beter te snoeien. “Wijnplantjes zijn iets heel ongelooflijk, je moet daar echt heel veel mee bezig zijn.” Liesbeth en haar man kenden absoluut niets van wijn telen. In het begin hadden ze een farmmanager ingehuurd om alles in goede banen te leiden maar dat prijskaartje was onhoudbaar. Net toen brachten Liesbeths buren, allemaal boeren, licht aan het eind van de tunnel. Ze raadden haar aan om de manager te ontslaan en beloofden haar dat ze steeds bij hen te rade konden. Liesbeth kreeg inderdaad allerhande hulp om van haar wijngaard een succes te maken, zo kreeg ze soms een extra tractor en lessen om er het veld mee te kunnen bewerken. Al haar buren zijn Zuid-Afrikanen die zowel hun moedertaal als het Engels onder de knie hebben. Liesbeth&co hadden daar een enorme ruggesteun aan. De plaatselijke boeren zijn dan ook enorm vriendelijk en gastvrij, ze staan werkelijk voor iedereen open. Er is ook helemaal geen concurrentie te bespeuren tussen de wijnboeren, wel moet iedereen ervoor zorgen dat zijn stuk grond schoon is, zonder gif en onkruid, want anders kan de vuiligheid zich verspreiden over de andere champs. “We hebben nu bijvoorbeeld een buurman die zijn wijngaard niet onderhoudt met als gevolg dat al zijn onkruid een weg vindt naar mijn plantjes. Hij heeft dit jaar ook een sprinkhaanplaag gehad, enorme beesten, en die komen zomaar ons terrein bestormen. Dat is een catastrofe.”

Waarom Zuid-Afrika?

Liesbeth en haar familie zijn echte avonturiers. Ze hadden nog nooit op Afrikaanse bodem gestaan en toch waagden ze hun kans om een toekomst in de Regenboognatie op te bouwen. Ze kozen voor Zuid-Afrika omdat het land relatief dicht bij de deur ligt, andere opties waren Nieuw-Zeeland, Australië of Canada. Maar aangezien de lange afstanden met het moederland schrapten ze die landen van hun lijstje. Dan was er nog een tweestrijd tussen Argentinië en Zuid-Afrika. Maar gelukkig opteerden ze toch voor de Afrikaanse cultuur want Argentinië is nu in een deken van chaos gewikkeld en de mogelijkheid om daar een wijngaard uit te baten is nihil.

De verkoop

‘Mooi blij’ is een heel kleine organisatie, je zal hun wijn nooit terugvinden in de rekken van de supermarkten. Daarom heeft Liesbeth en haar man in Kapellen een bedrijfje dat instaat voor de distributie van de wijn. De wijn komt dan terecht bij kleine wijnhuisjes en delicatessenzaken, voornamelijk in België. “We willen ons distributienet wel uitbreiden naar Duitsland en Engeland, maar we hebben nog geen invoerder gevonden, die zijn alleen geïnteresseerd in grote namen.” Maar de verkoop kreeg pas echt een boost toen ze in een uitzending van VTM en ATV op het beeldscherm kwamen. “Daar hebben we wel geluk mee gehad. Een van onze vrienden in Zuid-Afrika is freelance journalist geweest bij ATV. Hij heeft heel veel voor ons gedaan en wij zijn hem daar ook heel dankbaar voor.”

Heimwee

Als echte Vlaamse gourmande mist Liesbeth onze bourgondische keuken. Vooral beulingen en grijze garnalen doen haar nog altijd saliveren. Verder heeft ze heimwee naar de Belgische cultuur. “Ik geef toe dat Zuid-Afrika een prachtig land is, zeker als je er met je wagen doorrijdt, dat is schitterend. Maar ik mis een beetje cultuur. In Antwerpen, Londen en Parijs vindt ik veel meer cultuur met al die prachtige bouwwerken. In Kaapstad kan je wel spreken van een cultuur maar dat is totaal niet vergelijkbaar.”

Zwarte vriendschap

Liesbeth haar vrienden situeren zich in alle kringen en nationaliteiten. Op haar wijngaard krijgt ze heel veel steun van haar Afrikaanse ‘boerenburen’, het zijn kameraden in hart en nieren geworden. Een buurman is zelfs peter van haar jongste kindje. Minstens tweemaal per week trommelt ze haar buren bijeen voor een gezellige barbecue of feestje. Die bijeenkomsten zijn wel noodzakelijk om leven in de Afrikaanse brouwerij te brengen. In het plaatselijk dorpje vlakbij, Wellington, is geen bal te doen. Na 18 uur verandert het dorpje in een spookdorp waar zelfs bij zonneschijn geen hond over straat loopt. Liesbeth kan ook goed opschieten met de lokale jongeren. “De Afrikaanse jeugd is veel braver en beleefder dan de Belgische. Wij zeggen bijvoorbeeld uit beleefdheid ‘u’ en zij zeggen ‘tannie en oom'. Jongens van 18 jaar spreken mij aan met ‘hello tan’nie’ (hallo, tante), zo oud ben ik nu ook weer niet, maar zij zeggen dat uit beleefdheid. De jeugd is veel strenger opgevoed met meer waarden en normen.”

Toekomstplannen

Liesbeth is er rotsvast van overtuigd dat ze haar oude dagen op Afrikaanse bodem zal doorbrengen. Ze heeft wel even getwijfeld omdat de naburige krottenwijk zich in een angstig tempo uitbreidt richting haar terrein. “We hebben er echt wel schrik van gehad maar aan de andere kant wisten we op voorhand dat we moesten samenleven met Kleurlingen, en daar zit ik absoluut niets mee in. In die krottenwijk is niet iedereen bedreigend of gevaarlijk, misschien één persoon op honderd. Maar zo’n krottenwijk telt 100.000-en personen en dan krijg je een grote concentratie schelmen en gangsters die samenkoeken. Maar toch prefereer ik een krottenwijk boven een vervuilend industrieterrein voor mijn deur. In elk geval, Afrika ligt in mijn hart en mijn hart ligt in Afrika, en dat zal altijd zo blijven.”

Jo Demeyere-Dekeyser