"Amsterdam, het is eigenlijk een groot dorp met de allure van een wereldstad. De totale openheid van de Nederlanders, de verbale snelheid, het hart op de tong… dat is toch allemaal wennen als Vlaming. Maar elke dag als je door de straten loopt, langsheen de grachten, dan is het genieten. De sensaties hier, heb ik elders nooit gehad."
Christophe De Schauvre is laatstejaarsstudent Communicatiebeheer aan de Katholieke Hogeschool Mechelen. Hij koos ervoor om zijn stage bij de Brakke Grond* in Amsterdam te lopen. Iets waar hij geen spijt van heeft, integendeel! Waarom koos je voor Nederland en de Brakke Grond*?
De liefde voor de letteren, dat was eigenlijk de reden waarom ik in Amsterdam stage wou lopen. De journalistieke wereld in Amsterdam staat toch iets verder dan in Vlaanderen, of wordt alleszins meer geapprecieerd. Nederlanders zijn lezers (meerdere kranten per dag zelfs). Ik solliciteerde bij een aantal kranten en tijdschriften, maar al snel bleek dat zij een aantal stageplaatsen aanboden die gekoppeld waren aan scholen. Als buitenlander (-staander) was het onmogelijk om nog een plaatsje vast te krijgen. In mijn zoektocht naar een stageplaats dacht ik plots aan de Brakke Grond*. Ik waagde mijn kans… en het lukte.
In wat verschilt het culturele landschap met het Vlaamse? Wat hebben wij dat zij niet hebben?
Amsterdam is een culturele hoofdstad en dat merk je aan het aanbod. Onnoemelijk veel schouwburgen, podia, gezelschappen… echt niet te geloven. Elke maand hebben ze in Amsterdam een Uitkrant, een circa 80 bladzijden tellend overzicht van wat er allemaal te doen is. De concurrentie is hier heel groot.
Wat er dan zo typisch is aan het Vlaamse culturele landschap is moeilijk te zeggen. Misschien is het wel de authenticiteit. Nederlanders ontvangen de Vlaamse producties met open armen, ook de kunstenaars worden op een heel aparte manier benaderd. Nederland en Vlaanderen hebben zoveel gemeen en toch verschillen ze van elkaar, ook qua cultuur. De atmosfeer in de zaal is anders. Vlamingen zijn stille genieters, Nederlanders zijn mondiger en uitbundiger. Hier in Amsterdam is het vrij courant dat mensen alleen naar een voorstelling komen. Het zijn ook échte cultuurconsumenten. Amsterdammers leven met een agenda. Wat ze ook doen, het moet in de agenda passen. Een cursus hier, een voorstelling daar, een afspraak die avond, een etentje… alles is gepland. Vlamingen zijn spontaner in hun cultuurbeleving. Is er iets dat ons aanspreekt, dan gaan we de avond van de voorstelling een kaartje halen. Lukt dat niet, tja dan gaan we even nog iets drinken. Op dat vlak zijn er grote verschillen merkbaar. Er zijn natuurlijk veel zaken welke me opvallen in het dagelijkse leven. Kleine dingen… en daarover schrijf ik wel eens een stukje op de website van Belgen in Nederland.
Wat houdt je stage bij de Brakke Grond* precies in?
Al mijn taken kaderen binnen communicatie. De opdrachten die ik uitvoer zijn vrij ruim. Het opstellen van een enquête bijvoorbeeld, een essentiële schakel om te zien of het beleid effect heeft. Verder maak ik persmappen, doe ik eindredactie op een aantal teksten, ontwerp ik allerlei kleine (toch belangrijke) documenten om bijvoorbeeld informatie aan te vragen. De leidraad bij alles is creativiteit en met zo weinig mogelijk middelen zoveel mogelijk bereiken.
Wil je, na je studies, in het buitenland werken? Bijvoorbeeld bij een organisatie als De Brakke Grond*?
Concrete toekomstplannen heb ik nog niet, maar ik kan nu wel drie maanden proeven van het buitenland. Een unieke ervaring… maar eens afgestudeerd gaat een mens toch al eens nadenken. Stage lopen heeft iets studentikoos, het echte werk moet nog beginnen. Als ze me zouden vragen om hier in de Brakke Grond* te komen werken, dan zou ik dat heel mooi vinden en het beschouwen als een vorm van appreciatie. Of ik er op in zou gaan, weet ik nog niet. Ik ben 23, heb een vriendin die werkt… en dan denk je toch twee keer na wat je wil gaan doen. Als ik mijn geluk in het buitenland wil vinden dan zal ik toch niet over één nacht ijs gaan. Hoewel Amsterdam niet zo ver van België is natuurlijk. Vind je het als "buitenstaander" nuttig dat de Vlaamse cultuur wordt uitgedragen binnen ons taalgebied?
Absoluut. Het is niet alleen nuttig, het is zelfs noodzakelijk. De Vlaamse culturele wereld blijft worstelen met de kleinschaligheid. Er zijn beperkte middelen en er is een beperkt publiek. Dat heeft zijn voor- en nadelen.
De noodzaak om met weinig middelen creatief om te springen, zorgt er voor dat er uitgepuurde producties worden gemaakt. Eens ze het 'goedbevonden'-label krijgen in Vlaanderen blijft alles natuurlijk beperkt. Sommige projecten steken er met kop en schouders bovenuit en dat zorgt sowieso voor buitenlandse belangstelling (kijk maar naar Ten Oorlog). Ander culturele projecten, die ook goed zijn maar die omwille van onbekendheid (onbekende regisseur, onbekende acteurs,..) niet meteen de buitenlandse interesse opwekken, kunnen best een steun in de rug gebruiken. Nederland opent daarbij perspectieven. Wat in de Brakke Grond* geprogrammeerd wordt, krijgt een extra kans. Ze hebben Vlaanderen al veroverd, en krijgen nu de kans zich te tonen aan een Nederlands publiek.
De Brakke Grond* wordt betaald door u en ik, de belastingbetalers. Moet ons geld in dergelijke projecten gestopt worden, of is dit weggegooid geld?
Dit is absoluut geen weggegooid geld. Ik zit hier nu reeds enkele weken en elke dag valt me op dat deze mensen heel goed weten waarmee ze bezig zijn. Als het om de promotie van de Vlaamse economie gaat, dan stelt niemand zich daar vragen bij. Cultuur is nu eenmaal de eerste schietschijf, het wordt nog teveel als loslopend wild beschouwd. Vlaanderen heeft er alle belang bij dat het belastingsgeld aangewend wordt om te investeren in cultuur van een hoog niveau. Rendementsdenken is een beetje ongepast in de culturele wereld, maar het Nederlands taalgebied is nu eenmaal groter dan Vlaanderen alleen.
Kan je begrijpen dat de Brakke Grond* 20 jaar terug een prominente Vlaamse eis was?
Met alle commotie van dien. Vlaanderen heeft een lange weg afgelegd. Jarenlang werden er stappen gezet inzake emancipatie en de oprichting van de Taalunie maakte het voor de Vlamingen enorm aantrekkelijk om een Vlaams Huis te hebben in Nederland. Oorspronkelijk werd er gedacht aan een huis om de Nederlanders een cultuurplaats te geven in Vlaanderen en de Vlamingen in Nederland. Vlaanderen heeft daar, al was cultuur toen nog een federale aangelegenheid, heel wat geld ingestoken. Een Vlaams Huis in Amsterdam werd een feit. Nederland daarentegen is nog steeds over aan het brainstormen hoe zij hun vertegenwoordiging in Vlaanderen willen invullen. Progressief Vlaanderen zag het idee van het Vlaams cultureel huis in Amsterdam als onzinnig, peperduur en politiek geïnspireerd. Het zou enkel derderangs artiesten zou aantrekken. Het was tumultueus, maar ik denk nu dat iedereen wel beseft dat de Brakke Grond* zijn nut heeft.
De Brakke Grond* richt zich vooral op cultuurhuizen en de media. Komt Vlaanderen er aan zijn trekken?
De Brakke Grond* richt zich op 'intermediairs'. Dat zijn mensen die een multiplicatorrol vervullen. Elke voorstelling is natuurlijk een uitdaging om die media-aandacht opnieuw te krijgen, en onze opdracht is geslaagd wanneer we de intermediairs konden bereiken of overtuigen. De media helpt, maar is niet noodzakelijk. Wanneer bijvoorbeeld een programmeur Podiumkunst van een schouwburg in Groningen dankzij de Brakke Grond* een nieuwe Vlaamse productie gezien heeft, dan hoeft hij die niet per definitie goed te vinden. Hij kan overtuigd zijn van het gezelschap en hen bijvoorbeeld drie jaar later een kans geven om een productie in Groningen op te voeren.
Vlaanderen is voor de Nederlanders nog steeds het kleine bescheiden, lieve, knusse broertje. Ze kijken regelmatig over de grens en ze bewonderen ons. Vlaanderen staat volgens hen garant voor kwaliteit, degelijkheid en correctheid. Ze bewonderen ons taalgevoel zelfs. Waarschijnlijk heeft dat te maken met 10 voor Taal. Alle Informatie:http://www.brakkegrond.nl.
Marleen Vandenbroeck
(stagestudente Vlamingen in de Wereld)